Steeds meer mensen maken carrièreswitch vanwege AI: praktische beroepen in opkomst

20:56 - 11 Feb 2026

Kunstmatige intelligentie verandert de arbeidsmarkt razendsnel. Voor sommigen betekent dat efficiënter werken. Voor anderen betekent het afscheid nemen van hun droombaan.

Neem Jacqueline Bowman (30) uit Californië. Ze wilde al schrijver worden sinds haar jeugd, liep op haar veertiende stage bij een lokale krant en studeerde journalistiek. Na haar studie werkte ze als freelancer in contentmarketing en journalistiek. Het was niet haar ultieme droom maar ze schreef elke dag en kon ervan leven.

Tot 2024.

Door ontslagen en het stoppen van diverse media droogde het werk op. Steeds vaker kreeg ze te horen hoe geweldig AI is en dat bedrijven eigenlijk geen schrijvers meer nodig hebben. Ze kon nog wel aan de slag als redacteur van AI-teksten, maar tegen de helft van haar oude tarief. Bovendien kostte het haar dubbel zoveel tijd.

“Zestig procent was compleet verzonnen”, zegt ze. “Ik moest alles factchecken en herschrijven.” Twee uur werk werd vier uur, voor half zoveel geld. Begin 2025 kon ze haar zorgverzekering niet meer betalen. Ze besloot zich om te scholen tot relatietherapeut. Niet volledig AI-proof, erkent ze, maar ze verwacht dat veel mensen liever met een mens praten dan met een chatbot, zeker als AI juist hun baan heeft afgepakt.

Van academisch redacteur naar bakker

Ook Janet Feenstra (52), een Amerikaanse die in Zweden werkte als academisch redacteur, voelde de bui hangen. Ze hielp onderzoekers hun Engelstalige artikelen publicatieklaar te maken. Toen binnen de universiteit steeds vaker over AI werd gesproken, besloot ze niet af te wachten. Ze schoolde zich om tot bakker.

Nu werkt ze in een ambachtelijke bakkerij in Malmö. Het werk is fysiek zwaar en slechter betaald, maar ze geniet van het handwerk. Toch voelt het als een gedwongen keuze. “Ik ben nog steeds een beetje bitter”, zegt ze. Ze moest verhuizen omdat ze haar huur niet meer kon betalen en haar zoons tijdelijk bij hun vader laten wonen. Inmiddels heeft ze weer een grotere woning gevonden.

Volgens haar verschuiven oude ideeën over wat een goede baan is. “Kantoorwerk is niet alles”, zegt ze. Maar de aanpassing is groot: status, inkomen en identiteit veranderen mee.

Vluchten naar ‘AI-proof’ werk

Die beweging richting praktische beroepen is breder zichtbaar. Opleidingen in techniek, horeca en kinderopvang zien meer instroom. Mensen zoeken banen “die AI niet kan vervangen”.

Richard (39), jarenlang werkzaam in gezondheid en veiligheid, besloot elektricien te worden. Hij zag hoe AI beleid en veiligheidsprocedures begon te automatiseren. Hoewel zijn oude vak niet snel volledig verdwijnt, vreesde hij dat vooral juniorfuncties zouden sneuvelen. Hij accepteerde een forse salarisdaling om een toekomstbestendiger pad te kiezen.

Toch is ook praktisch werk niet onaantastbaar. Onderzoekers zoals Carl Benedikt Frey van het Oxford Internet Institute waarschuwen dat AI uiteindelijk vrijwel alle sectoren raakt. Zijn beroemde schatting uit 2013 dat 47 procent van de banen automatiseerbaar is, nuanceert hij inmiddels: technologische doorbraken duren vaak langer dan gedacht. Paniek is volgens hem niet nodig, nog niet.

Wel ziet hij eerste signalen dat vooral startersfuncties onder druk staan. Dat baart zorgen: hoe bouw je expertise op als instapbanen verdwijnen?

Aanpassen of afhaken

Niet iedereen kiest voor omscholing naar een ambacht. Sommigen proberen juist met AI mee te bewegen. Jonge ondernemers zetten AI-adviesbureaus op of automatiseren saaie taken zoals koude acquisitie. “AI zal me niet vervangen, maar kan wel marktaandeel afpakken”, zegt een marketeer die daarom een extra inkomstenstroom opzet.

Voor anderen betekent AI het einde van een gekoesterde ambitie. Paola Adeitan (31) stopte haar traject om advocaat te worden uit angst dat AI veel juridisch werk zou overnemen. Bethan (24) verloor haar baan bij een universiteitshelpdesk toen die werd vervangen door een AI-kiosk. Nu werkt ze in een café, ondanks fysieke klachten.

Mens blijft nodig

Toch zijn er domeinen waar mensen voorlopig onmisbaar lijken: zorg, onderwijs, kunst, religie. “Niemand gaat naar ballet om een robot te zien dansen”, zegt een onderzoeker. Sociale vaardigheden en echte expertise blijven waardevol, misschien zelfs waardevoller, omdat je kennis nodig hebt om AI goed aan te sturen.

Bron: The Guardian