Last update (UTC): 05:46 - 15/01/2026
Er bestaat een goede kans dat ernstige nierpatiënten binnen een paar jaar veel meer vrijheid krijgen om te staan en gaan waar ze willen. De Nierstichting wil de eerste draagbare dialysemachine op de markt brengen, waardoor patiënten niet meer voor de rest van hun leven gebonden zijn aan hun huis en ziekenhuis.
Op dit moment moeten ongeveer 5000 mensen, om überhaupt te kunnen overleven, drie keer per week naar het ziekenhuis voor een urenlange hemodialyse waarbij hun bloed door een kunstnier wordt gezuiverd. Omdat deze levensreddende machines zeer omvangrijke installaties zijn die niet verplaatst kunnen worden, hebben patiënten hun hele leven een soort van huis- en ziekenhuisarrest.
Zo ziet dat eruit in de praktijk:
Op vakantie gaan of familie in het buitenland bezoeken is voor hen lastig, omdat ze dan vooraf dialyse moeten regelen in een ziekenhuis ter plaatse. Maar daar komt waarschijnlijk verandering in. Het UMC Utrecht is inmiddels klinische studies begonnen om de veiligheid en effectiviteit te testen van een nieuwe kunstnier. Deze zogeheten Neokidney past in een rolkoffer en kan in feite overal mee naartoe. Langdurig rondreizen hoeft dan geen probleem meer te zijn.
"En dat betekent straks echt een enorme verbetering van de kwaliteit van leven", zegt directeur Tom Oostrom van de Nierstichting met hoorbare trots. Het was immers de patiëntenorganisatie zelf die deze innovatie in gang heeft gezet. "We merkten dat er bij de grote dialysefabrikanten niet een echte motivatie bestond om kleinere en draagbare kunstnieren te ontwikkelen. Dus hebben we ruim twaalf jaar geleden besloten het heft in eigen handen te nemen."
Daarmee treedt de Nierstichting in de voetsporen van de Nederlandse arts en uitvinder Willem Kolff. Hij was het die in 1945 de eerste dialysemachine ontwikkelde en daarmee met succes het leven redde van een vrouw met acuut nierfalen.
In deze reportage probeerde NTR Wetenschap dezelfde kunstnier na te maken.
Later zou Kolff emigreren naar de VS waar hij de techniek voor kunstnieren verder verbeterde. Hij was ook de uitvinder van de hart-longmachine waardoor hart- en longtransplantaties mogelijk werden. Zelf probeerde Kolff ook een draagbare kunstnier te ontwikkelen, maar tot zijn grote frustratie lukte dat destijds technisch nog niet.
"Ongeveer twintig jaar geleden, toen hij al heel oud was, moedigde Kolff ons aan om zelf zo'n apparaat te ontwikkelen", vertelt Oostrom. "Volgens hem was de technologie inmiddels ver genoeg."
De Nierstichting stelde daarom met TNO een aanbestedingsplan op om de juiste partners te vinden. Uiteindelijk werden dat bedrijven uit Singapore en Zwitserland, die samen het bedrijf Nextkidney oprichtten. De eerste prototypes zijn in Frankrijk al op patiënten getest in samenwerking met het UMC Utrecht.
De resultaten waren dusdanig positief dat drie grote zorgverzekeraars, CZ, Menzis en Zilveren Kruis, financiële steun boden om het apparaat daadwerkelijk op de markt te brengen. Dit jaar beginnen tests die moeten bewijzen dat het marktmodel veilig en effectief genoeg is. Er zijn ongeveer vijftig patiënten bij betrokken, in Utrecht, Brussel en Caen in Frankrijk.
"Waar bij de eerste tests het model in het ziekenhuis werd getest voor een korte periode, gaan we het nu langer testen en bekijken hoe het functioneert als patiënten het thuis zelf doen", zegt internist-nefroloog Karin Gerritsen van het UMC Utrecht en hoofdonderzoeker van de Europese studie.
"We bekijken uiteraard alles. Maakt het apparaat het bloed voldoende schoon en wordt het overtollig vocht goed verwijderd? Ervaren patiënten bijwerkingen? Wat doet deze dialyse met de bloeddruk, de hartslag en de bloedwaarden? Uiteindelijk zullen we zeker duizend behandelingen uitvoeren en toetsen."
Als de resultaten goed zijn, wil het bedrijf zo snel mogelijk Europese en Amerikaanse toestemming krijgen om de nieuwe technologie op de markt te brengen. In Nederland zal de kunstnier naar alle waarschijnlijkheid vergoed worden via de zorgverzekering. De verwachting is dat dit al in 2027 of 2028 moet lukken.
Het scheelt behoorlijk in de kosten omdat veel minder zorgpersoneel nodig is als patiënten zelfstandig dialyseren.
Oostrom verwacht ook ver over de landgrenzen veel van het apparaat. "Door hulpverleners in rampgebieden. Na de tsunami in Japan waren in delen van het land helemaal geen mogelijkheden meer om te dialyseren. Dan gaat de klok voor mensen wel tikken. Met de draagbare kunstnier wordt het dan een stuk makkelijker om patiënten alsnog levensreddende zorg te bieden."
Goedemorgen! De Amerikaanse president Trump ontvangt vandaag de Venezolaanse oppositieleider Machado. En in Uganda wil president Museveni na 40 jaar nog een zevende termijn.
Eerst het weer: bewolkt, met op veel plaatsen wat regen. Alleen in Limburg mogelijk wat zon. Het wordt ongeveer 9 graden.
Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de files en hier lees je waar werkzaamheden en storingen zijn op het spoor.
Iran heeft vannacht het luchtruim een uur of 5 gesloten voor alle vluchten, behalve voor commerciële vluchten die daar toestemming voor hadden. Waarom die beslissing is genomen, zegt de regering niet. Alles zou nu weer open zijn. Luchtvaartmaatschappijen werden gedwongen sommige vluchten te annuleren, om te leiden of uit te stellen.
In Iran is de grootste opstand in jaren bezig. Volgens een mensenrechtenorganisatie zijn tot nu toe zeker 2500 mensen omgekomen. Het regime slaat de protesten hard neer. President Trump dreigde eerder met steun aan de opstandelingen als Teheran het verzet de kop zou indrukken.
Stationskat Brammetje is drie jaar na zijn dood in brons teruggekeerd naar Purmerend. Het dier was als vaste waarde op het treinstation geliefd bij reizigers, maar werd in 2023 doodgereden door een auto. Via een crowdfundingsactie werd 8000 euro ingezameld om hem als standbeeld te vereeuwigen
Fijne donderdag!
De klad zit in de ontwikkeling van duurzame energie in Nederland. Dat constateerde het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) al eerder. Maar het niet halen van de Europese afspraken over de productie van elektriciteit uit zon en wind kan Nederland ook veel geld kosten.
Zo betaalde Nederland in 2020 al een keer 200 miljoen euro aan Denemarken omdat we de klimaatdoelen niet haalden. Lidstaten van de Europese Unie kunnen een overschot van een ander land tegen betaling laten meetellen bij de eigen groene stroomproductie wanneer ze zelf niet genoeg opwekken.
Onderzoeksbureau Ecorys onderzocht in opdracht van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) wat Nederland nu te wachten staat. De kosten in 2030 en in de jaren daarna kunnen volgens Ecorys oplopen tot 2,6 miljard euro. Het PBL voorspelt dat de Nederlandse energieproductie in 2030 voor 32 procent duurzaam is, terwijl dit volgens Europese afspraken dan 39 procent zou moeten zijn.
Waar Nederland in 2020 nog redelijk makkelijk een overschot in Denemarken kon vinden, zal dat volgens Ecorys in 2030 veel lastiger worden. Vanwege het gebrek aan overschotten in andere landen zullen de kosten naar verwachting flink stijgen.
"Het is ontzettend zonde van het geld," zegt voorzitter Olof van der Gaag van de NVDE. "Want je krijgt er niets voor terug als Nederland." Los van het klimaat is er volgens Van der Gaag dus ook een financiële reden om de komende vier jaar extra te investeren in de productie van duurzame energie. Anders zal Nederland waarschijnlijk pas in 2034 aan de Europese afspraken voldoen.
De Europese doelstellingen zijn vanwege de energiecrisis in 2022 aangescherpt, om minder afhankelijk van met name Russisch gas te worden. Nederland kan vooral grote stappen maken met de uitbreiding van het aantal windparken op de Noordzee. Dat leek een aantal jaren de goede kant op te gaan, maar nu stokt de bouw vanwege toegenomen kosten en twijfel over de toekomstige afname van de elektriciteit.
Dit jaar geeft de overheid daarom voor het eerst weer subsidie voor de bouw van windparken op de Noordzee, maar het budget hiervoor is beperkt. Van der Gaag roept het nieuwe kabinet daarom op om weer extra te gaan investeren in klimaatbeleid. "De subsidies voor de verduurzaming van woningen en voor de productie van duurzame energie moeten worden uitgebreid. En er is extra geld nodig voor wind op zee en voor de verduurzaming van de industrie."
Naast de verplichting om meer duurzame energie te produceren zijn er ook afspraken gemaakt over het besparen van energie. Van Europa moet er 26,4 procent minder energie verbruikt worden, maar in Nederland dreigt dat percentage te blijven steken op 21,5 procent.
"Dus we moeten er ook voor zorgen dat we huizen sneller gaan isoleren en dat we elektrische auto's stimuleren, want die gaan veel efficiënter om met energie dan benzineauto's", zegt Van der Gaag.
Waar het kabinet van PVV, VVD, NSC en BBB het klimaatbeleid niet hoog op de agenda had staan, is de NVDE optimistisch over de ambities van het nieuwe kabinet. "Ik geloof eigenlijk dat Jetten, Bontenbal en Yesilgöz echt gemotiveerd zijn voor de energietransitie. De een misschien wat meer vanwege het klimaat, de ander misschien meer vanwege de onafhankelijkheid en de kansen voor bedrijven in Nederland. Maar ik geloof eigenlijk dat zij wel van plan zijn om hier werk van te gaan maken."
Naar verwachting wordt er eind deze maand meer duidelijk over de plannen van het minderheidskabinet van D66, CDA en VVD. Dan moet ook blijken of, en zo ja hoeveel, extra geld er voor klimaatbeleid beschikbaar is.
Iran heeft vannacht het luchtruim ongeveer vijf uur lang gesloten voor alle vluchten, behalve voor commerciële vluchten van of naar Iran die daar toestemming voor hadden gekregen. Waarom die beslissing is gemaakt, zegt de regering niet. Alles zou nu weer open zijn.
Luchtvaartmaatschappijen werden gedwongen sommige vluchten te annuleren, om te leiden of uit te stellen. Op verschillende vluchtradars was afgelopen nacht te zien dat er, op een enkel vliegtuig na, geen toestellen boven Iran vlogen.
Bijvoorbeeld op de website Flightradar24:
In een bericht aan piloten stond dat de sluiting naar schatting tot 7:30 uur lokale tijd zou duren (05.00 uur Nederlandse tijd). In een eerder bevel stond dat het luchtruim maar zo'n twee uur gesloten zou blijven. Dat besluit werd met meerdere uren verlengd.
Rond 04.00 uur (Nederlandse tijd) vlogen er een stuk of vijf vliegtuigen boven Iran. Die waren onderweg naar de hoofdstad Teheran. Ongeveer een half uur later volgden berichten dat Iran het luchtruim weer had geopend.
Het besluit komt terwijl de spanningen met de VS hoog zijn, vanwege de keiharde aanpak van het Iraanse regime bij de landelijke protesten. Trump liet op sociale media weten dat "hulp onderweg" was voor demonstranten.
Gisteren werd bekend dat onder andere de VS een deel van het personeel terugtrekt van de Amerikaanse luchtmachtbasis Al Udeid in Qatar. Het is een voorzorgsmaatregel naar aanleiding van de opgelopen spanningen in Iran.
In Iran is de grootste opstand in jaren gaande. Die begon in Teheran als protest van winkeliers tegen de gestegen kosten van het levensonderhoud, maar groeide snel uit tot een landelijk protest tegen het regime vanwege onder meer het gebrek aan politieke vrijheid.
Het dodental is inmiddels opgelopen tot ruim 2500. Dat meldde HRANA gisteren, een in de Verenigde Staten gevestigde Iraanse mensenrechtenorganisatie.
Deze week riep Nederland de ambassadeur van Iran op het matje vanwege het geweld van de Iraanse overheid tegen vreedzame demonstranten. Demissionair minister van Buitenlandse Zaken Van Weel noemde het buitensporig.
Een olietanker met Venezolaanse olie is aangemeerd op Curaçao. De olie wordt daar tijdelijk opgeslagen in tanks, in opdracht van de Amerikaanse regering.
Twee van de grootste grondstoffenhandelaren ter wereld, de Trafigura Group en de Vitol Group, zijn bezig met het verplaatsen van olie uit Venezuela naar het Caribisch gebied. Van daaruit moet het vervolgens doorverkocht worden.
Anderhalve week geleden vielen de Verenigde Staten Venezuela aan. Daarbij werd president Maduro gevangengenomen, omdat de VS hem verdenkt van het massaal doorvoeren van drugs. President Trump heeft gezegd dat de VS de komende tijd de leiding neemt over Venezuela en de olie-industrie.
Persbureau Bloomberg meldde dinsdag dat voor de Venezolaanse kust vier tankers liggen, waarvan de olie tijdelijk opgeslagen moet worden in Curaçao en op de Bahama's.
De Trafigura Group en de Vitol Group zouden deze week 4,8 miljoen vaten olie uit Venezuela ontvangen, die tijdelijk naar opslagfaciliteiten in het Caribisch gebied moeten worden gebracht.
"De aankomst van Venezolaanse olie in Curaçao past in een regeringsbreed gedragen ambitie om het eiland opnieuw een betekenisvolle rol te geven in de internationale energielogistiek. Waar Aruba de afgelopen jaren bewust afstand nam van de olie-industrie, heeft Curaçao die stap nooit gezet. Integendeel: opeenvolgende regeringen, en in het bijzonder de huidige, hebben steeds geprobeerd de sector nieuw leven in te blazen. Vaak tegen beter weten in. In dat licht zijn olieopslag en -overslag vooral een secondbestscenario.
De raffinaderij ligt inmiddels al meer dan vijf jaar stil en is zonder miljardeninvesteringen niet geschikt voor herstart. Maar dat geldt op Curaçao niet als een principieel bezwaar tegen de olie-industrie. Integendeel: als raffinage weer haalbaar zou worden, zou daar binnen de regeringspartij MFK politiek draagvlak voor bestaan. Tot die tijd richt de regering zich pragmatisch op opslag, overslag en logistiek, waarbij gebruik wordt gemaakt van bestaande infrastructuur als Bullenbaai.
Dat optimisme klinkt ook door in de toon van de regering. Minister-president Gilmar Pisas deelde deze week op sociale media een foto van zichzelf met olie-executives, vergezeld van de woorden: "Big opportunities coming for Curaçao. Stay focused. Move in silence."
Politiek wordt deze ontwikkeling in relatie tot Venezuela dan ook niet gezien als gevoelig of riskant, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de Amerikaanse drugsinterventies en de inval die daarop volgde. Voor Curaçao overheerst nu het gevoel van economische kansen om de eigen positie in het Caribisch gebied te versterken. Voor zolang dat duurt, want de onzekerheid over wat zich zeventig kilometer zuidelijk in de komende tijd zal ontvouwen, blijft onverminderd groot."
Een resolutie die de opties van president Trump moet inperken om Venezuela aan te vallen, is afgekeurd door de Amerikaanse Senaat. Het scheelde maar één stem: 51 tegenover 50.
De resolutie zou Trump hebben verboden om meer militaire acties in Venezuela uit te voeren zonder toestemming van het Congres. Maar Republikeinse senatoren stemden woensdag tegen.
Eerder deze week keurde een kleine meerderheid van de Senaat de resolutie nog goed. Dat zou betekenen dat Trump niet zonder toestemming militair kan ingrijpen in Venezuela. Ook Republikeinse senatoren stemden voor de resolutie. Trump was daar woedend over.
De stemming komt niet lang na de aanval van de VS op Venezuela. President Maduro werd daarbij ontvoerd. Volgens de Venezolaanse minister van Binnenlandse Zaken vielen daarbij honderd doden. De regering-Trump had vooraf geen toestemming gevraagd aan het Congres voor die aanval.
"De senatoren zijn intensief onder druk gezet door ambtenaren van het ministerie van Justitie, minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio en bovenal Trump zelf, die zei dat de afvallige senatoren 'nooit meer herkozen zouden moeten worden'. De president heeft meermaals met hen gebeld. Hun is verzekerd dat er geen 'boots on the ground' naar Venezuela zullen worden gestuurd.
Trump heeft met zijn succesvolle pressie gezichtsverlies in het Congres kunnen voorkomen. Het lukte hem in november niet om opstandige Republikeinen in toom te houden toen ze samen met de Democraten de minister van Justitie wilden dwingen de Epstein-files vrij te geven: dat was toen een eerste grote nederlaag voor de president in het Congres."
Eerder op de dag meldde Trump ook dat hij uitgebreid had gesproken met de nieuwe interim-leider van Venezuela, Delcy Rodríguez. "We hebben vandaag een geweldig gesprek gehad en ze is een fantastisch persoon." De twee hadden volgens hem een lang gesprek.
Op sociale media schreef Trump dat ze spraken over olie, mineralen, handel en veiligheid, terwijl de VS eraan werkt om "Venezuela te helpen stabiliseren en herstellen".
Ook Rodríguez was te spreken over het gesprek. "Ik heb een lang, productief en beleefd telefoongesprek gehad met de president van de Verenigde Staten, Donald Trump", schreef ze. Rodríguez maakte als vicepresident deel uit van het regime van Maduro. Volgens staatsmedia heeft ze zijn steun.
Daarnaast volgt vandaag een bezoek van de Venezolaanse oppositieleider Maria Machado. Trump ontvangt haar in Washington. Machado won onlangs de Nobelprijs voor de Vrede. Machado zei toen dat ze Trump wil bedanken voor het gevangen nemen van Maduro.
Het is Trumps eerste ontmoeting met Machado. Vorige week zei Trump dat ze mogelijk gaat meepraten over de toekomst van Venezuela. Het is niet bekend waarover ze precies mee zou mogen praten. Afgelopen weekend liet Trump zich nog enigszins laatdunkend over haar uit. "Ze heeft niet de steun of het respect binnen het land", zei hij.
De vier bemanningsleden van het ISS (International Space Station) zijn onderweg naar de aarde. Dinsdagavond laat (Nederlandse tijd) verlieten ze het ruimtestation. Dat is enkele weken eerder dan de bedoeling was, omdat een van de astronauten een 'ernstige medische aandoening' heeft.
Wat precies, maakte ruimtevaartorganisatie NASA niet bekend. De toestand van de astronaut is wel stabiel. Het is voor het eerst in de 25-jarige geschiedenis van het ISS dat een noodterugkeer nodig is.
De verwachting is dat de capsule waarmee de vier terugkeren donderdagochtend ergens na 08.00 uur weer terug is op aarde. Dan komt hun capsule, hangend aan parachutes, terecht in de Grote Oceaan bij Californië.
Gemiddeld blijven de bemanningen zo'n acht maanden in het station dat op zo'n 400 kilometer hoogte in een baan om de aarde draait.
De vier bemanningsleden zijn Mike Fincke (58) en Zena Cardman (38) uit de Verenigde Staten, de Rus Oleg Platonov (39) en de Japanner Kimiya Yui (55). Zij zaten sinds begin augustus in het ISS en het was de bedoeling dat ze daar tot februari zouden blijven.
President Zelensky is van plan de noodtoestand voor de energiesector in Oekraïne af te kondigen. Aanleiding zijn de intensivering van Russische aanvallen op kritieke energie-infrastructuur en de extreme vrieskou in het land.
"De gevolgen van Russische aanvallen en verslechterende weersomstandigheden zijn ernstig", schrijft Zelensky op X. "Reparatieploegen, energiebedrijven en de Oekraïense noodhulpdienst blijven de klok rond werken om de elektriciteit en verwarming te herstellen. De problemen vereisen een dringende oplossing."
De omstandigheden in de Oekraïense hoofdstad Kyiv, maar ook in andere delen van het land, zijn extreem, met temperaturen ver onder het vriespunt. Terwijl het steeds kouder wordt, voert Rusland de aanvallen op de Oekraïense energie-infrastructuur verder op.
Begin deze week voerde Rusland aanvallen uit op onder meer een energiecentrale in Kyiv. Volgens de eigenaar is het sinds oktober de achtste keer dat deze centrale werd geraakt. In enkele buitenwijken van Kyiv en in de omgeving van de hoofdstad zijn de elektriciteit en de drinkwatervoorziening uitgevallen.
Volgens The Kyiv Independent zat gisteren 70 procent van de inwoners van de hoofdstad zonder stroom. Het is de grootste stroomuitval in Kyiv sinds het begin van de oorlog.
Ook zaten zeker 400 appartementencomplexen gisteren zonder verwarming en de situatie is sindsdien niet verbeterd. De burgemeester van Kyiv, Klytsjko, noemde de energiecrisis in de hoofdstad "ongeëvenaard". "Dit is de eerste keer in vier jaar van grootschalige oorlog dat we een situatie van deze omvang hebben gezien", schreef Klytsjko in een Telegram-bericht.
"Sinds het begin van de grootschalige invasie voert Rusland luchtaanvallen uit op de energie-infrastructuur om de wil van de Oekraïeners te breken. Maar in Kyiv is de impact hiervan nog niet eerder zo groot geweest. Zware aanvallen hebben ertoe geleid dat honderden flatgebouwen zonder verwarming zitten. De stroom valt grote delen van de dag uit en op veel plekken zijn problemen met de watervoorziening. Dat gecombineerd met het winterweer en temperaturen tot -16 graden, leidt tot een nijpende situatie.
Burgemeester Klytsjko heeft inwoners opgeroepen om tijdelijk de stad te verlaten als ze dat kunnen. Al is er geen sprake van een evacuatiebevel of een uittocht. Voor veel inwoners is het een principekwestie geworden om ondanks alles niet op te geven. Bovendien doen de autoriteiten er alles aan om de infrastructuur zo snel mogelijk te repareren. Maar hoe vaak kan iets dat kapot is, weer gemaakt worden? Want op een gegeven moment raken bijvoorbeeld de reserveonderdelen op. Dat weet Moskou ook. De verwachting is dat meer zware luchtaanvallen zullen volgen en dat Oekraïne nog loodzware wintermaanden tegemoet gaat."
Rusland zet kou in als wapen en valt heviger dan ooit de Oekraïense gas- en elektriciteitsinfrastructuur aan. De gevolgen voor burgers zijn enorm. Vandaar dat Zelensky noodmaatregelen neemt om de situatie te verbeteren. Zo komt er een coördinatiecentrum om problemen in Kyiv aan te pakken, met de vicepremier en de pas benoemde minister van Energie, Shmyhal, die het werk zal overzien.
Volgens Zelensky heeft Kyiv zich aanzienlijk minder goed voorbereid dan andere grote steden, zoals Charkiv, op grootschalige Russische aanvallen op de energie-infrastructuur. "Zelfs de afgelopen dagen zie ik niet voldoende intensiteit", zei hij. "Dit moet dringend worden gecorrigeerd. Er moeten beslissingen worden genomen."
Ook wil de Oekraïense regering in gesprek gaan met buitenlandse partners om kritieke energieapparatuur aan te schaffen die als back-up kan dienen. Ook wil Zelensky meer elektriciteit importeren en extra hulptenten in Kyiv neerzetten, die worden verwarmd met noodstroom.
Hij liet weten dat de avondklok in de hoofdstad (die tussen middernacht en 05.00 uur 's ochtends geldt) wordt herzien, zodat burgers ook gedurende de nacht toegang hebben tot de hulptenten. Daar kunnen mensen zich wat opwarmen en hun telefoon opladen.
Zelensky besloot onlangs een nieuwe stafchef en nieuwe ministers aan te stellen, onder meer voor Defensie en Energie. Vandaag sprak de defensieminister voor het eerst nadat zijn aanstelling was goedgekeurd door het parlement. Zijn belangrijkste taak is om de krijgsmacht van Oekraïne te hervormen en te moderniseren.
Volgens hem zijn er nu zo'n twee miljoen Oekraïners die de dienstplicht ontlopen. Het land kampt daardoor met kritieke tekorten in het leger.
Rusland lijdt grote verliezen aan het front. Vorig jaar riep president Poetin het hoogste aantal dienstplichtigen op sinds 2011. Daardoor moet dat aantal groeien naar 1,5 miljoen actieve militairen en krijgt het Russische leger een totale krijgsmacht van 2,39 miljoen militairen, inclusief reservisten.
Nieuwsuur sprak de burgemeester van Kyiv over de erbarmelijke omstandigheden in de stad:
Beoogde oppositiepartijen hebben nog geen idee hoe D66, CDA en VVD steun gaan zoeken voor de plannen van hun minderheidskabinet. Dat zeggen ze na twee dagen met gesprekken met de formerende partijen. Behalve de SGP, die morgen op gesprek gaat, en de PVV, die het nut van praten niet inziet, zijn alle partijen nu op gesprek geweest.
GroenLinks-PvdA-leider Klaver, die het minderheidskabinet een "risicovol experiment in turbulente tijden" noemt, had verwacht meer te horen over hoe de drie "begrotingen aan meerderheden willen helpen". Hij miste een "financiële plaat" en concludeert dat partijen "nog geen idee hebben hoe ze het gaan doen".
Die indruk hadden Volt-leider Dassen en SP-leider Dijk ook. Volgens Dassen zijn de drie nog "heel erg aan het zoeken". Dijk vreest chaos en denkt dat het allemaal heel wankel gaat worden. Maar er ligt nog geen concreet stuk, en zonder inhoud praten is lastig, erkent Dijk.
D66-leider en beoogd premier Jetten begrijpt dat partijen meer over de inhoud willen weten. "Ik snap dat sommige partijen het liefst nu alle conceptteksten van ons zouden zien, maar wij moeten eerst de inhoudelijke financiële onderhandelingen daarover afronden", zei hij. Daar gaan de drie nu ook weer hard mee aan de slag, zegt Jetten. Hij spreekt tegen dat er geen idee is hoe ze in een minderheidskabinet willen samenwerken. Zelf had hij "een heel andere indruk van de gesprekken" dan "wat hij in sommige liveblogs las".
De ambitie is nog steeds om met een programma met scherpe keuzes te komen. Er is volgens Jetten zeker ook geluisterd naar ideeën van andere partijen. Niet alles kon volgens hem "meteen op applaus rekenen", maar er zaten "zeker goede ideeën bij". Jetten sluit niet uit dat één, twee of drie partijen nog een keer op gesprek gevraagd worden. Maar de komende tijd gaan nu eerst de drie partijen met de plannen verder.
Jetten heeft er vertrouwen in dat een minderheidskabinet op grote thema's als stikstof en woningbouw straks "brede steun kan krijgen uit de Tweede Kamer". Het is de ambitie met een goede ministersploeg te komen die de Kamer steeds in een vroeg stadium bij plannen zal betrekken, aldus Jetten.
Welke plannen er ook komen, duidelijk is al dat D66, VVD en CDA miljarden voor defensie en veiligheid willen. Om aan de NAVO-normen te voldoen is zo'n 16 tot 19 miljard per jaar nodig. Ook een Kamermeerderheid is voor hogere defensieuitgaven, maar waar het van betaald moet worden is nog de vraag. De drie formerende partijen willen onder meer de zorgkosten omlaag brengen, wat bij partijen als GroenLinks-PvdA en de PVV op weerstand stuit.
De kans is groot dat partijen in ruil voor steun van de plannen van het minderheidskabinet vaak wat zullen terugvragen, of juist iets blokkeren.
Vraag is dus hoe straks die totaalpuzzel gemaakt en betaald kan worden. Een nieuwe minister van Financiën kan het nog wel eens heel druk krijgen. Wat ChristenUnie-leider Bikker betreft moet hij of zij straks soms "net even wat meer gaan meedenken in plaats van tegen denken".
Bikker zit ook niet te wachten op "liberale etalagepolitiek". De moties die ze voor de kerst zag verschijnen over onderwijsvrijheid, koopzondagen en het verruimen van embryokweek vond ze bepaald geen uitgestoken hand naar de ChristenUnie. Maar ze wacht de plannen van de drie af en zal die op de inhoud bekijken.
Ook Klaver zit er ondanks de vraagtekens bij het slagen van het experiment zo in, hoewel de grote vraag volgens hem blijft wat de drie willen en hoe. "Ik weet niet óf ze met ons willen samenwerken, maar ze móeten met ons samenwerken", zei hij, doelend op het aantal zetels van zijn partij in de Tweede, maar vooral ook de Eerste Kamer.
Partij voor de Dieren-leider Ouwehand begrijpt ook niet hoe partijen het voor zich zien. "Ze hebben een poging gedaan om het uit te leggen, maar dat is niet gelukt", zei ze na afloop van haar gesprek. Ouwehand is "niet per se tegen een minderheidskabinet". Maar ze begrijpt niet waarom "redelijke partijen zoals GroenLinks-PvdA" niet mogen meedoen aan een kabinet", om dan vervolgens "zo'n beetje de hele Tweede Kamer te vragen mee te helpen". Mensen in het land snappen dat niet, denkt ze, en of dat het vertrouwen in de politiek gaat herstellen is volgens haar ook maar de vraag.
Het topoverleg in Washington met de buitenlandministers van Denemarken en Groenland heeft de "fundamentele meningsverschillen" tussen het Deense koninkrijk en de Verenigde Staten niet opgelost. Dat zei de Deense minister van Buitenlandse Zaken Rasmussen in een gezamenlijke persconferentie met de Groenlandse buitenlandminister Motzfeldt.
De landen gaan nu een werkgroep vormen op hoog niveau om te kijken hoe ze tegemoet kunnen komen aan de Amerikaanse veiligheidszorgen zonder de "rode lijnen" van het Deense koninkrijk te overschrijden, zei Rasmussen.
"We zijn hier gekomen na een aantal, hoe zal ik het zeggen, opmerkelijke publieke uitlatingen over Groenland", begon Rasmussen. "We zijn er niet in geslaagd om het Amerikaanse standpunt te veranderen." Hoewel de landen niet nader tot elkaar zijn gekomen, noemde hij het gesprek "open en constructief".
Hij voegde eraan toe dat hij ook niet had verwacht dat de kwestie met deze ontmoeting opgelost zou kunnen worden. Het is duidelijk dat de Amerikaanse president bij zijn wens blijft om Groenland te veroveren, zei Rasmussen.
De buitenlandminister van Groenland sloot zich aan bij wat haar ambtgenoot zei. Ze verwees daarbij naar de lange diplomatieke betrekkingen tussen de landen en dat het land openstaat voor meer samenwerking. "Maar dat betekent niet dat we eigendom willen zijn van de VS."
De ontmoeting in Washington volgde op dreigementen van de Amerikaanse president Trump. Die wil Groenland, onderdeel van het Deense koninkrijk, in handen krijgen. "Of ze het nu willen of niet", zei hij dit weekend hierover. Ook militair ingrijpen wilde Trump niet uitsluiten.
Trump was zelf niet bij het overleg aanwezig. Hij liet kort voor de ontmoeting nog eens zijn standpunt horen. "NAVO: zeg tegen Denemarken dat ze daar nu moeten vertrekken", schreef hij op Truth Social. "Twee hondensleeën zijn niet genoeg, alleen de VS kan dit", voegde hij daaraan toe.
Tijdens de ontmoeting tussen de delegaties plaatste het X-account van het Witte Huis een afbeelding van twee hondensleeën op een kruispunt. De ene weg leidt naar de VS, de andere naar China en Rusland.
Daaraan refereerde Rasmussen ook tijdens zijn persconferentie. Denemarken heeft de defensie al opgevoerd zei hij. "Niet met hondensleeën, maar met schepen, gevechtsvliegtuigen en drones."
Denemarken en Groenland maakten vandaag bekend per direct de militaire aanwezigheid op en rondom Groenland te verhogen. Ook Zweden, Noorwegen en Duitsland sturen militairen naar het gebied. Noorwegen stuurt twee militairen om de samenwerking met bondgenoten af te stemmen. Duitsland stuurt meer dan tien militairen.
Rasmussen weersprak ook de aanwezigheid van China in Groenland. Het is niet waar dat we omringd worden door Chinese oorlogsschepen, zei hij. "We hebben al zo'n decennium geen Chinees oorlogsschip gehad".
Het is wel zo dat de veiligheidssituatie veranderd is, erkende Rasmussen. "Natuurlijk delen we tot op zekere hoogte zijn zorgen", zei hij over de beweringen van Trump. Ook Motzfeldt benadrukte dat het in het belang van de VS en Groenland was om samen te werken als bondgenoten.
Trump herhaalde vanavond in gesprek met journalisten dat de VS Groenland "nodig heeft" en dat Denemarken niet heeft wat nodig is om Groenland te verdedigen tegen Rusland en China. De VS kan dat wel, zei Trump. "Jullie hebben dat vorige week kunnen zien met Venezuela."
https://fd.nl/financiele-markten/1583473/hoge-bonussen-worden-weer-mogelijk-bij-
https://fd.nl/politiek/1583587/kwestie-groenland-niet-opgelost-in-witte-huis
https://fd.nl/bedrijfsleven/1581674/aangeschoten-wild-vleesvervangers-raken-uit-
https://fd.nl/financiele-markten/1583474/nexperia-bestuurder-voert-druk-op-wingt
https://fd.nl/bedrijfsleven/1583261/de-duitse-industrieblues-is-oorverdovend-maa
https://fd.nl/samenleving/1583582/vs-halen-troepen-weg-van-militaire-basis-in-qa
https://fd.nl/samenleving/1583406/tradwife-maakt-van-haar-leven-op-ballerina-far
https://fd.nl/politiek/1583558/staatssecretaris-heijnen-relativeert-mogelijke-be
https://fd.nl/politiek/1583552/brussel-wil-koop-lokaal-voorwaarde-bij-europese-l
https://fd.nl/economie/1583458/handelsoverschot-china-in-2025-gegroeid-naar-1189
https://www.nu.nl/voetbal/6382637/ajax-schaamt-zich-na-recordverlies-en-gaat-kaa
https://www.nu.nl/verkiezingen-vs/6382640/resolutie-tegen-trumps-militaire-macht
https://www.nu.nl/economie/6382555/huishoudens-verliezen-soms-honderden-euros-aa
https://www.nu.nl/klimaat/6382576/groenland-is-rijk-aan-grondstoffen-maar-zie-ze
https://www.nu.nl/economie/6382600/veel-experts-verwachten-dat-we-aan-vooravond-
https://www.nu.nl/klimaat/6382549/voor-eerst-meer-energie-in-europa-uit-wind-en-
https://www.nu.nl/voetbal/6382627/marokko-haalt-afrika-cup-finale-na-penaltys-en
https://www.nu.nl/voetbal/6382620/ajax-krijgt-historisch-pak-slaag-van-az-in-knv
https://www.blikopnieuws.nl/nieuws/308498/marechaussee-houdt-drie-verdachten-aan
https://www.blikopnieuws.nl/nieuws/308497/hagenaar-veroordeeld-voor-schieten-met
https://www.blikopnieuws.nl/nieuws/308495/celstraf-geeist-tegen-eindhovenaar-voo
https://www.blikopnieuws.nl/nieuws/308493/aanhouding-na-schietincident-in-leeuwa
https://www.blikopnieuws.nl/nieuws/308487/politieambtenaar-niet-vervolgd-voor-do
https://www.blikopnieuws.nl/auto/308486/autoschade-na-de-sneeuw-kan-oplopen-tot-
https://www.blikopnieuws.nl/nieuws/308485/groot-deel-nederlanders-juist-behoefte
https://www.blikopnieuws.nl/nieuws/308484/minder-werknemers-met-een-arbeidsongev
https://www.blikopnieuws.nl/nieuws/308483/man-pleegde-via-zelf-ontwikkelde-game-
https://www.blikopnieuws.nl/nieuws/308482/gynaecoloog-gebruikte-eigen-zaad-voor-
Nadat hij een nieuwe lever had gekregen, schreef Jeroen van der Kris een boek over de geschiedenis en de toekomst van de transplantatiegeneeskunde, en over wat het met hem deed om met het orgaan van iemand anders te leven. Een voorpublicatie in fragmenten.
https://www.nrc.nl/nieuws/2026/01/15/de-toekomst-van-transplantatie-op-een-bedje
Welke factoren spelen een rol bij het ontstaan van tweelingen? „De genen die betrokken zijn bij tweelingzwangerschappen lijken ook betrokken te zijn bij vruchtbaarheidsaandoeningen”
https://www.nrc.nl/nieuws/2026/01/15/twee-eiige-tweelingen-komen-opvallend-veel-
https://www.nrc.nl/nieuws/2026/01/15/handel-als-wapen-de-zonnekoning-ging-trump-
https://www.nrc.nl/nieuws/2026/01/15/hoe-elon-musk-ruim-baan-geeft-aan-seksuele-
https://www.nrc.nl/nieuws/2026/01/15/senaat-verwerpt-voorstel-om-macht-trump-in-
https://www.nrc.nl/nieuws/2026/01/14/gastland-marokko-treft-senegal-in-finale-af
https://www.nrc.nl/nieuws/2026/01/14/az-vernedert-ajax-in-de-beker-6-0-a4917771
https://www.nrc.nl/nieuws/2026/01/14/iraanse-israelische-en-amerikaanse-vlaggen-
https://www.nrc.nl/nieuws/2026/01/14/in-het-iss-is-er-nog-wel-sprake-van-samenwe
https://www.ad.nl/buitenland/nog-een-laatste-schouwspel-voor-vertrek-astronaut-f
https://www.ad.nl/gezond/de-mobiele-nier-is-in-aantocht-en-dat-is-een-baanbreken
https://www.ad.nl/tech/x-legt-genereren-erotische-deepfakes-door-chatbot-grok-aa
https://www.ad.nl/tech/gestoorde-app-van-elon-musk-kleedt-bners-en-hun-kids-uit-
https://www.ad.nl/show/ryan-hurst-speelt-hoofdrol-in-bewerking-videogame-god-of-
https://www.ad.nl/economie/bedrijven-vrezen-wereldwijde-crisis-nederland-zal-har
https://www.ad.nl/binnenland/miljoenen-nederlanders-smullen-van-heerlijk-liefdes
https://www.ad.nl/buitenland/duitsland-frankrijk-noorwegen-zweden-en-denemarken-
https://www.ad.nl/buitenland/dit-is-waarom-de-premier-van-groenland-geen-pak-dra
https://www.ad.nl/buitenland/machtiger-dan-het-leger-en-miljarden-dollars-waard-
Booking.com blijkt opnieuw een gatenkaas als het gaat om beveiliging. Honderden Nederlandse reizigers zijn via de officiële app en chatfunctie opgelicht door criminelen die zich voordoen als het hotel waar je net een kamer hebt geboekt.
Na een normale boeking ontvangt de reiziger via de Booking‐omgeving een bericht dat er “een probleem met de betaling” is of dat de creditcard “nog even geverifieerd” moet worden. Omdat het bericht komt via dezelfde chat als waar het hotel eerder echte informatie stuurde, voelt het betrouwbaar. Cybercriminelen hebben daarvoor eerst de inloggegevens van hotels buitgemaakt, vaak via malwaremails die op echte Booking‐communicatie lijken.
In de nieuwste golf zijn volgens Nederlandse media al honderden landgenoten gedupeerd, met een totale schade van tienduizenden euro’s; bedragen van enkele honderden euro’s per persoon zijn geen uitzondering. De Fraudehelpdesk ziet het aantal meldingen al jaren oplopen en waarschuwt dat slachtoffers hun geld vaak niet of pas na lange strijd terugzien.
Booking weet al langer dat het misgaatHet pijnlijke is dat dit geen nieuw incident is. Cybersecurity‐experts en consumentenprogramma’s als Kassa en Radar uitten al in 2023 en 2024 forse kritiek op Booking.com, juist omdat de fraude plaatsvindt via het eigen platform en de reactie richting klanten traag en afstandelijk is. In 2024 meldde Booking zelf dat het aantal oplichtingsgevallen via het platform in anderhalf jaar tijd met “tussen de 500 en 900 procent” is gestegen, mede door de inzet van steeds betere AI‐phishing.r
Toch ontbreekt een duidelijke, niet te missen waarschuwing in de app en blijven veel reizigers in de veronderstelling dat elk bericht in de Booking‐chat per definitie veilig is. Daarmee schuift het bedrijf de verantwoordelijkheid feitelijk naar individuele gebruikers, terwijl de aanval juist misbruik maakt van het vertrouwen in het platform.
Wat je als reiziger wél kunt doenTotdat Booking zijn beveiliging écht op orde heeft, is gezond wantrouwen de beste bescherming. Betaal nooit via links in chatberichten, maar check altijd in je bankapp of op de officiële website van het hotel zelf of er daadwerkelijk iets openstaat. Bel liever het hotel op een nummer dat je zelf opzoekt dan te klikken op een link die zogenaamd “dringend” is.
Boek je een dure reis, dan kan het lonen om na de reservering direct schermafbeeldingen en bevestigingsmails op te slaan; dat versterkt je positie als je bij bank, verzekeraar of platform compensatie moet eisen. En voor wie helemaal geen risico wil lopen: rechtstreeks bij het hotel boeken – met een creditcard met aankoopbescherming – is misschien minder gebruiksvriendelijk, maar anno 2026 vaak veiliger dan een app die zo lek is als een mandje.
https://www.welingelichtekringen.nl/samenleving/bookingapp-blijkt-goudmijn-voor-
Al vele jaren zijn notenhouten meubelen alom geliefd. Waarom eigenlijk? Daaraan liggen verschillende redenen ten grondslag. In dit artikel belichten we de voor- en nadelen van notenhout en leggen we uit welke keuzes er zoal zijn te maken als je notenhouten meubelen wilt aanschaffen.
Geen nieuwe trend
Van een nieuwe trend is allerminst sprake, want notenhout wordt al eeuwenlang gebruikt in de meubelbranche. In de 17e en 18e eeuw stond deze houtsoort al bekend als een teken van status en vakmanschap. Het hout is wat duurder dan andere houtsoorten, maar dat levert je als voordeel op dat een meubelstuk gedurende langere tijd zijn waarde behoudt. Ben je uitgekeken op je notenhouten eettafel en wil je deze te koop aanbieden, dan kun je er doorgaans een zeer goede prijs voor krijgen.
Lichter dan eikenhout
Voor meubelmakers, maar ook voor eindgebruikers, kan het soortelijk gewicht van notenhout voordelen bieden. Eikenhout is een andere veelgebruikte houtsoort, maar staat erom bekend dat het erg zwaar is. Een meubelstuk van eikenhout kun je vaak slechts met moeite verplaatsen. Doordat notenhout lichter is, wordt verplaatsen eenvoudiger. Dat biedt uiteraard ook voordelen bij het transport van het meubilair.
Luxe uitstraling
Dat mensen graag kiezen voor notenhouten meubelen, hangt vooral samen met de luxe uitstraling van deze houtsoort. Het hout wordt door kenners als zeer esthetisch omschreven en veroudert mooi. Wil je een exclusief tintje aan je woonkamer geven, dan is notenhout de perfecte keuze. Een minpuntje is wel dat deze houtsoort minder goed bestand is tegen vocht. Met de juiste afwerking kan een notenhouten tafel echter vele jaren mee. De vochtbestendigheid is overigens nog altijd beter dan bijvoorbeeld beukenhout, dat ook veel voor meubelen wordt gebruikt, maar ronduit slecht tegen vocht kan. Gaat het om plaatsing van meubelen in vochtige ruimtes, dan kun je beter voor teakhout kiezen.
Diverse mogelijkheden
Hoewel de tafels van notenhout veruit het bekendst zijn, leent deze houtsoort zich voor een grote variëteit aan toepassingen. Er zijn dus heel wat notenhouten meubelen verkrijgbaar, zoals kasten (dressoirs, vitrinekasten, tv-meubelen, wandkasten) en stoelen. Ook voor bedden en slaapkamermeubilair (nachtkastjes, ladekasten) is notenhout een goede keuze. Het geeft de slaapkamer een warme, rustige sfeer en laat zich goed combineren met lichte stoffen en wanden. Verder kun je denken aan bureaus van notenhout en ook de wat meer exclusieve meubelen, zoals pianokasten, wijnkasten, barmeubelen en designobjecten zijn vaak van notenhout.
https://www.welingelichtekringen.nl/partnerposting/daarom-is-notenhout-populair-
Het gaat veel over rotzakken, narcisten en bullebakken. Logisch: van hen hebben we last. Maar er zijn ook veel mensen die juist aardiger zijn dan goed voor hen is.
Ben jij iemand die altijd klaarstaat voor anderen, zelfs als het ten koste gaat van jezelf? Te aardig zijn, klinkt misschien positief, maar het kan ook een valkuil zijn. Hier zijn zeven signalen dat je misschien te ver gaat in je goedheid.
1. Je zegt overal 'ja' uit angst om anderen teleur te stellen
Of het nu gaat om een collega die op het laatste moment hulp vraagt of een vriend die tijdelijk bij je wil intrekken, je vindt het moeilijk om nee te zeggen. Zelfs als het je eigen leven ingewikkelder maakt
.2. Je zet je eigen behoeften constant opzij
Je prioriteiten komen altijd op de tweede plaats. Tijd voor jezelf vinden is bijna onmogelijk, omdat je altijd bezig bent met wat anderen nodig hebben.
3. Je zoekt voortdurend goedkeuring van anderen
Een kritische opmerking of een meningsverschil kan je diep raken, omdat je graag wilt dat iedereen je aardig vindt. Dit kan ervoor zorgen dat je jezelf wegcijfert om conflicten te vermijden.
4. Je voelt vaak emotionele uitputting
Doordat je geen grenzen stelt en altijd beschikbaar bent, raak je mentaal uitgeput. Het gevoel van constante druk kan zwaar wegen op je welzijn.
5. Je vergeeft anderen te snel, zelfs als ze je kwetsen
Wanneer mensen misbruik maken van jouw vriendelijkheid, zoek je excuses voor hun gedrag. Dit kan betekenen dat je te veel tolereert en jezelf tekortdoet.
6. Je vermijdt conflicten koste wat kost
Je zwijgt of geeft toe in discussies om confrontaties te vermijden, zelfs als dat betekent dat jouw gevoelens en meningen niet gehoord worden.
7. Je voelt je vaak gebruikt
Als mensen alleen naar jou toekomen voor hulp of gunsten, maar er niet voor jou zijn wanneer jij ze nodig hebt, is dat een duidelijk teken dat jouw goedheid wordt uitgebuit.
Waarom grenzen stellen belangrijk isTe aardig zijn, betekent niet dat je alles moet accepteren. Grenzen stellen en leren nee zeggen is essentieel om je energie en mentale gezondheid te beschermen. Het is niet egoïstisch om voor jezelf op te komen; het is noodzakelijk. Herken jij jezelf in deze signalen? Het is nooit te laat om stappen te ondernemen en beter voor jezelf te zorgen!
https://www.welingelichtekringen.nl/liefde-2/7-tekenen-dat-je-veel-te-aardig-ben
Koffie blijft duur omdat een reeks structurele problemen samenkomen: mislukte oogsten, klimaatstress, strengere regels en hogere kosten in de hele keten.
De wereldwijde koffiemarkt staat onder druk door extreme weersomstandigheden in grote productielanden als Brazilië en Vietnam, waardoor oogsten terugvallen en de voorraad krap blijft. Klimaatverandering maakt traditionele koffieregio’s onvoorspelbaar, met afwisselend droogte en stortregens die plantages blijvend aantasten.
Tegelijkertijd stijgt de vraag, vooral in opkomende markten zoals China en India, zodat elk tegenvallend seizoen direct doorwerkt in de wereldmarktprijs. De International Coffee Organization meldde al in 2024 dat robusta-bonen het hoogste prijsniveau in bijna dertig jaar bereikten, een signaal dat het niet om een kortstondige uitschieter gaat.
Daar bovenop komen hogere transport- en energiekosten, duurdere arbeid en nieuwe EU-regels tegen ontbossing, die producenten dwingen tot dure herkomst- en ketentracering. Rabobank-analisten waarschuwen dat “de gemiddelde supermarktprijs voor een kilo koffie dit jaar over de 20 euro kan gaan”, zelfs als de oogsten iets herstellen.
De geruststellende gedachte dat prijzen vanzelf weer naar het oude niveau zakken, lijkt daarmee vooral nostalgie voor een tijdperk van goedkope, onderschatte koffie.
Meta-omschrijving Waarom blijft koffie zo duur? Mislukte oogsten, klimaatstress, nieuwe EU-regels en hogere kosten maken een terugkeer naar het ‘oude normaal’ onwaarschijnlijk.
https://www.welingelichtekringen.nl/economie/waarom-koffie-duur-blijft
De eerste Franse militairen die het land naar Groenland stuurt, zijn vertrokken. Dat heeft president Emmanuel Macron aangekondigd. Hij maakte niet bekend om hoeveel militairen het gaat, maar zei wel dat er meer zullen volgen.
Frankrijk doet mee aan "gezamenlijke oefeningen" die zijn georganiseerd door Denemarken. Zweden en Noorwegen doen daar ook aan mee. Ook het Verenigd Koninkrijk heeft militaire inzet toegezegd voor de 'Arctic Endurance'-oefening. Duitsland liet eerder weten donderdag dertien militairen naar de Groenlandse hoofdstad Nuuk te sturen voor een driedaagse verkenningsmissie.
Groenland maakt deel uit van het Deense koninkrijk, maar moet volgens de Amerikaanse president Donald Trump om veiligheidsredenen bij de Verenigde Staten horen. Bondgenoten van Denemarken hopen de VS daarvan te weerhouden door te laten zien dat zij het strategisch gelegen eiland versterken.
https://www.welingelichtekringen.nl/samenleving/franse-militairen-onderweg-naar-
De Amerikaanse president Donald Trump heeft in een interview met persbureau Reuters uitgehaald naar de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Volgens Trump is het niet Rusland, maar Oekraïne dat een vredesakkoord in de weg staat.
Op de vraag wat het grootste obstakel is voor een einde aan de nu bijna vier jaar durende oorlog, antwoordde Trump: "Zelensky". De Russische president Vladimir Poetin is volgens de Amerikaanse president bereidwilliger. "Ik denk dat hij er klaar voor is om een akkoord te sluiten", zei Trump over Poetin. "Ik denk dat Oekraïne daar minder klaar voor is."
Trump heeft in het verleden zowel Oekraïne als Rusland de schuld gegeven van het uitblijven van een akkoord.
https://www.welingelichtekringen.nl/samenleving/trump-zelensky-zit-vredesakkoord
Het platform X van Elon Musk neemt maatregelen om te voorkomen dat AI-chatbot Grok beelden genereert waarop echte mensen zijn uitgekleed. Het bedrijf kondigde de ingreep alleen aan voor landen waar het delen van dergelijke beelden in strijd is met de wet.
X meldt dat het voor alle Grok- en X-gebruikers, inclusief betalende abonnees, de mogelijkheid zal blokkeren om afbeeldingen van echte mensen zo te bewerken dat zij erop in "bikini, ondergoed of soortgelijke kleding" verschijnen.
Grok ligt onder vuur omdat er veel ontblote en naaktbeelden worden gegenereerd van mensen die daar niet mee hebben ingestemd. De procureur-generaal van Californië maakte woensdag bekend dat de staat daarom een onderzoek heeft ingesteld naar het bedrijf xAI, dat Grok heeft ontwikkeld. Meerdere landen hebben de toegang tot de chatbot geblokkeerd of zijn zelf een onderzoek gestart.
https://www.welingelichtekringen.nl/samenleving/x-legt-ai-uitkleedfunctie-van-ch
Hoogsensitiviteit is voor veel mensen een opluchting als verklaring voor hun tranen en overprikkeling, maar het is géén officiële diagnose en de grenzen met echte psychische stoornissen zijn allesbehalve scherp. Juist dat maakt het label tegelijk herkenbaar én riskant.
“Ik huilde zo vaak dat ik steeds dacht: dit is niet normaal.” Het is het soort zin waar sociale media vol mee staan. Onder de hashtag highly sensitive person circuleren honderdduizenden posts met lijstjes: je huilt snel, je raakt uitgeput van lawaai, je voelt spanningen feilloos aan – dus ben je hoogsensitief. Voor velen is dat een verademing: eindelijk een woord voor dat gevoel van “te veel”.
De term komt niet uit de zelfhulpsectie van Instagram, maar uit de psychologie. De Amerikaanse psycholoog Elaine Aron introduceerde midden jaren negentig het idee van de Highly Sensitive Person en schatte dat zo’n 15 tot 20 procent van de bevolking extra gevoelig is voor prikkels. Latere studies komen zelfs op 20 tot 35 procent: een flinke minderheid die emoties, geluiden en sociale signalen intenser verwerkt dan gemiddeld. Wie zich daarin herkent, is dus niet per definitie “raar”.
Toch is hoogsensitiviteit geen officiële psychiatrische categorie. Het staat niet in de DSM, het handboek voor psychische stoornissen, en wordt ook door Nederlandse deskundigen nadrukkelijk beschreven als een persoonlijkheidskenmerk, niet als diagnose. Dat klinkt technisch, maar het verschil is groot: een eigenschap vraagt om begrip en soms aanpassing van je leven, een stoornis om behandeling.
In de spreekkamer en online lopen die werelden echter snel door elkaar. Hoogsensitieve mensen melden zich in de ggz met klachten die ook passen bij angststoornissen, depressie, ADHD of autisme. Nederlandse psychiaters waarschuwen dat er dan makkelijk misdiagnoses ontstaan – óf omgekeerd dat iemand zichzelf geruststelt met het label HSP, terwijl er wél sprake is van een ernstige aandoening die behandeling verdient.
Tegelijk groeit de wetenschappelijke belangstelling. In een grote studie met meer dan 9.000 deelnemers bleek dat mensen met hoge sensory processing sensitivity niet alleen sneller overprikkeld raken, maar ook gevoeliger zijn voor positieve omgevingen. Wie hoogsensitief is, loopt meer risico op stress en burn-out in een kille werksfeer, maar kan juist floreren in een steunende omgeving. Het etiket kan dus helpen om beter voor jezelf te zorgen – mits het niet verandert in een keurslijf.
Critici zien in de HSP-hype ook een vorm van medicalisering van gewoon menselijk lijden. In een recent medisch-ethisch artikel wordt het “een diffuus concept met twijfelachtige wetenschappelijke onderbouwing en een onduidelijke grens met bestaande diagnoses” genoemd. Filosofen waarschuwen dat weer een nieuw label het risico vergroot dat normale kwetsbaarheid wordt omgedoopt tot bijna-ziekte.
Voor een hypersensitieve persoon in een Libération-verhaal verandert één ding alles: het besef dat je niet “kapot” bent, maar anders bedraad. Maar precies op dat punt wordt de lijn dun. Wie elke traan en elke paniekaanval onderbrengt onder hoogsensitiviteit, loopt het gevaar andere oorzaken – trauma, armoede, toxische relaties – te missen. En wie het label gebruikt als identiteitsmerk op sociale media, zet er misschien onbedoeld een nieuwe norm bij: als je niet meedoet, ben je kennelijk níet diep voelend.
Hoogsensitiviteit lijkt daarmee vooral een cultureel begrip dat balanceert tussen wetenschap en zelfhulp. Het verwoordt een reëel onderscheid in hoe mensen prikkels verwerken, maar het plakt daar geen heldere medische categorie op. Misschien is dat precies de kracht én de zwakte van het label: het biedt taal voor tranen die “niet normaal” leken, zolang we niet vergeten dat het woord zelf ook scherpe randen heeft.
https://www.welingelichtekringen.nl/psychologie/ik-huil-zo-vaak-wat-het-label-ho
De stroomstoring die woensdag kort na 16.00 uur begon in Amsterdam, treft daar 50.000 klanten. Dat zegt een woordvoerster van netbeheerder Liander.
Het gebied waar de stroom is uitgevallen omvat het centrum, stadsdeel West, het Westelijk Havengebied en een deel van stadsdeel Zuidoost.
De storing ontstond na een explosie in een elektriciteitsstation aan de Marnixstraat, waar op dat moment werkzaamheden waren. Volgens de woordvoerster van Liander is daarbij niemand gewond geraakt. De brandweer sprak eerder van kortsluiting.
https://www.welingelichtekringen.nl/samenleving/liander-50000-klanten-getroffen-
De beroemde chimpansee Ai, wereldwijd bekend om haar uitzonderlijke cognitieve vermogens, is op 49-jarige leeftijd overleden. Dat maakten Japanse onderzoekers van Kyoto University bekend. Ai stierf vrijdag aan meervoudig orgaanfalen en ouderdomsklachten.
Ai, haar naam betekent liefde in het Japans, verwierf faam doordat ze meer dan honderd Chinese karakters kon herkennen, het Engelse alfabet beheerste en ook Arabische cijfers van nul tot negen en elf verschillende kleuren kon onderscheiden. In experimenten koppelde ze abstracte symbolen moeiteloos aan concrete objecten. Zo koos ze bij het Chinese teken voor roze consequent het juiste kleurvlak en kon ze met vormen op een computerscherm een virtuele appel samenstellen.
De chimpansee speelde een hoofdrol in baanbrekend onderzoek naar waarneming, leren en geheugen bij primaten. Haar prestaties leidden tot talloze wetenschappelijke publicaties en leverden haar in de media de status van genie op.
Ai arriveerde in 1977 vanuit West-Afrika in Japan. In 2000 kreeg ze een zoon, Ayumu, wiens opvallende vaardigheden nieuw licht wierpen op kennisoverdracht tussen ouder en kind bij chimpansees.
Volgens het onderzoekscentrum van de universiteit heeft Ai geholpen “een experimenteel raamwerk te creëren voor het begrijpen van het chimpanseebrein en daarmee een cruciale basis gelegd voor inzichten in de evolutie van het menselijk denken". Ai stond bekend als nieuwsgierig en betrokken. “Ze liet ons voor het eerst de vele facetten van de chimpanseegeest zien.”
Bron: Science Alert
https://www.welingelichtekringen.nl/natuur-en-milieu/geniale-chimpansee-die-enge
De buitenlandministers van Groenland en Denemarken spreken in het Witte Huis met hun Amerikaanse ambtgenoot Marco Rubio en vicepresident JD Vance over Groenland. President Donald Trump zei meermaals Groenland te willen inlijven, desnoods met geweld. De Denen en Groenlanders zijn faliekant tegen dat plan. In de studio schuift aan de Deens-Nederlandse politicoloog Claes de Vreese.
Nu duidelijk is dat D66, VVD en CDA een minderheidskabinet willen vormen, willen ze van de andere partijen in de Tweede Kamer weten hoe zij daar tegenover staan. De formerende partijen vragen een constructieve houding van oppositiepartijen, maar in hoeverre zijn die partijen daartoe bereid? GL-PvdA-leider Jesse Klaver noemt het "een risicovol experiment in turbulente tijden". Desondanks zegt hij "het maximale" te willen realiseren voor Nederland.
En hoe kijken de formerende partijen naar de geopolitieke ontwikkelingen? We bespreken het met politiek duider Arjan Noorlander.
Ziekenhuispersoneel krijgt vaak te maken met agressie door patiënten en bezoekers. De jaarlijkse peiling van vakbond NU91 onder zijn leden loopt nog tot vrijdag, maar daaruit blijkt nu wel al dat agressie binnen zorgorganisaties vaak wordt afgedaan als iets dat 'bij het werk hoort'. 'Part of the job', zegt maar liefst 63 procent. Bij het LUMC weten ze wel al hoe het ervoor staat: daar is agressie tegen personeel opnieuw toegenomen, met 30 procent.
D66, VVD en CDA willen een minderheidskabinet vormen. Dat plan valt of staat bij de bereidwilligheid van andere partijen. Want een minderheid betekent dat voor elk (wets)voorstel en elke begroting andere partijen overtuigd moeten worden.
Informateur Rianne Letschert ontvangt vandaag vijf fractievoorzitters, van 50Plus, JA21, FVD, Denk en BBB. Politiek duider Arjan Noorlander volgt alle ontwikkelingen en praat ons bij.
Het Isala-ziekenhuis in Zwolle moet een schadevergoeding betalen aan een moeder en haar drieling die slachtoffer werden van de spermadonoraffaire van Jan Wildschut in de jaren 80. Dat heeft het gerechtshof bepaald.
De vrouw zou in 1988 worden behandeld met zaad van haar toenmalige echtgenoot, maar Wildschut gebruikte zonder het te zeggen zijn eigen zaad. Zes jaar geleden werd bekend dat Wildschut in de jaren 80 tientallen donorkinderen had verwekt met zijn eigen sperma.
Volgens het ziekenhuis was de zaak verjaard, maar het hof stelt dat de schade voor moeder en kinderen daarvoor te groot is. De hoogte van de schadevergoeding is nog niet vastgesteld. Te gast is Mark de Hek, advocaat van de moeder en de kinderen.
Ruim anderhalf jaar nadat de grens van 900 punten werd beslecht, nadert de Amsterdamse beurs de magische grens van 1000 punten. Vooral de aanhoudende opmars van technologieaandelen, zoals die van chipmachinemakers ASML, stuwt de Amsterdamse beurs omhoog.
Hoe kan het dat de aandelenbeurs het goed doet, ondanks alle spanningen in de wereld? We vragen het aan onze econoom Mathijs Bouman.
Donald Trumps tweede termijn als president van de VS gaat bijna z'n tweede jaar in. In binnen- én buitenland wist hij afgelopen jaar de aandacht op zich te vestigen met controversiële maatregelen, acties en opmerkingen.
Met zijn importtarieven, bedoeld om Amerikaanse industrieën te beschermen, raakt Trump ondernemers wereldwijd. Maar de handelsbarrières doen ook Amerikanen pijn in de portemonnee. Nieuwsuur spreekt kleine ondernemers in de staat Tennessee, in een gebied waar de overgrote meerderheid van de inwoners op Trump stemde.
Rusland heeft de aanval geopend op arbeidsmigranten. De autoriteiten voeren de ene na de andere wet in die buitenlandse werknemers het leven zuur maken. Opvallend, want in tijden van oorlog zouden alle helpende handen welkom moeten zijn.
Rusland heeft al verschillende maatregelen genomen tegen migranten. In sommige regio's zijn bepaalde beroepen voor ze verboden, ook als ze verblijfspapieren hebben. In een stad als Sint-Petersburg mogen buitenlanders niet meer werken als taxichauffeur of bezorger. En arbeidsmigranten moeten een app installeren waarmee de overheid in realtime kan zien waar ze zijn.
Het is tegenstrijdig met economische logica op de lange termijn, zegt Ruslandkenner Gijs Kessler, verbonden aan het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis in Amsterdam. "De arbeidstekorten zijn gigantisch. Niet alleen door de aanpak van migratie, maar ook door de oorlog die geld en mensen weghaalt uit de civiele sector. Dat heeft invloed op de Russische economie."
De strijd tegen arbeidsmigranten voert Rusland zelfs aan de schoolpoort. Anna Orlova is schoolleider op een avondschool voor buitenlandse kinderen, vlak bij Moskou. "Die kinderen moeten eerst een taaltest doen en die is moeilijk", zegt ze. "Als parlementsleden de test zouden maken, zouden ze merken dat het niet te doen is."
Een vraag in de test is bijvoorbeeld: 'Waaruit bestaat een paraplu?' Of: 'Wat mag je niet doen in een bus?' "Daar kun je verschillend op antwoorden", zegt Orlova. "En dat is het hem nou juist. Want je moet het antwoord geven dat de maker van de test heeft bedacht." Wie zakt voor de test, kan vertrekken.
Het is ook een corruptieverhaal, zegt de Russische advocaat Valentina Tsjoepik. Zij komt op voor de rechten van mensen met een migratieachtergrond. "Er kunnen steekpenningen worden geëist van de migranten én van hun werkgevers. Een idiote aanpak, want het schaadt de economie."
"Het is lastig het beleid tegen migranten uit Centraal-Azie rationeel te verklaren, want veel sectoren in de Russische economie draaien juist goeddeels op mensen uit de voormalige Sovjetrepublieken. Alles bij elkaar gaat het om miljoenen mensen, zelfs al is hun aantal de laatste jaren vermoedelijk flink geslonken. Als die wegvallen, is onduidelijk wie ze kan vervangen.
Die migranten worden niet alleen weggepest, velen houden het zelf ook voor gezien. De koers van de roebel ten aanzien van de dollar maakt werken in Rusland minder aantrekkelijk, waardoor bijvoorbeeld Kirgiezen of Oezbeken ook steeds vaker omkijken naar andere landen om te werken, bijvoorbeeld Kazachstan of Turkije."
In Moskou gelden nog geen beroepsverboden, maar de autoriteiten controleren arbeidsmigranten veelvuldig. Dat ondervindt Zjasoer uit Tadzjikistan bijna dagelijks. "Ik heb twee dagen op het politiebureau gezeten omdat ik mijn paspoort was vergeten", vertelt hij. "Maar wat doe je eraan?"
In een recente, onafhankelijke peiling zegt een meerderheid van de Russen dat buitenlanders de Russische cultuur vernietigen, de misdaad verhogen en banen inpikken. "Negatieve stereotyperingen van arbeidsmigranten uit Centraal-Azië zijn wijdverbreid", zegt Kessler. "De harde aanpak van migranten stuit waarschijnlijk bij weinig Russen op veel bezwaren."
"Rusland wil ook meer controle in de nasleep van de Crocus-aanslag van maart 2024", zegt Kessler. Dat was een van de bloedigste terreuraanslagen in Rusland, gepleegd in naam van Islamitische Staat. Tadzjiekse migranten zijn voor de aanslag opgepakt. "Arbeidsmigranten worden sindsdien steeds harder aangepakt. Met controles, etnisch profileren, strengere regels."
Een manier om je als buitenlander nuttig te maken, vindt Rusland, is dienen in het leger. Dat is nu verplicht voor alle buitenlanders die een Russisch paspoort of permanente verblijfspapieren aanvragen. Zjasoer: "Ik had een buurman uit Tadzjikistan die het leger is ingegaan. Hij is afgelopen zomer gesneuveld, maar zijn gezin heeft wel Russische paspoorten en geld gekregen."
En dan is er voor arbeidsmigranten nóg een probleem: een geheimzinnige zwarte lijst, genaamd 'het Register van Personen Onder Controle'. Daarop staan de namen van buitenlanders die ooit een overtreding zijn begaan. Advocaat Tsjoepik: "Als eerste wordt je bankrekening geblokkeerd. Daarna trekken ze je rijbewijs in. Vooral voor taxi- en vrachtwagenchauffeurs is dat funest. En dan blokkeren ze je simkaart en krijg je een meldplicht bij de wijkagent."
De ingrijpende maatregelen verbazen Kessler: "Rusland is sterk afhankelijk van arbeidsmigratie. Het land vergrijst sterk, een deel van de beroepsbevolking neemt de benen en een deel gaat naar het front. Economisch gezien zijn er geen argumenten om arbeidsmigratie aan te pakken."
Afgelopen weekend waren opnieuw veel demonstraties tegen het regime in Iran. Het internet is platgelegd dus er is weinig contact mogelijk met Iraniërs, daarom is het moeilijk in kaart te brengen hoe wijsverspreid de protesten precies zijn. Schattingen zijn dat honderden mensen zijn gedood en duizenden demonstranten zijn gearresteerd.
In Nieuwsuur zoomen we in op de politieke situatie in het land. Hoe ziet het regime er precies uit en welke rol en invloed heeft de oppositie?
Duizenden Marokkanen verlaten jaarlijks Nederland en gaan naar Marokko. Zo is er bij Tanger, in het noorden van het land, een hele 'Hollandse' wijk ontstaan. Maar wie komen er nu precies die kant op en waarom vertrekken ze uit Nederland? Twee dingen zijn zeker: er zijn volop economische kansen in Marokko en velen voelen zich in Nederland niet meer welkom.
Rusland opent de aanval op arbeidsmigranten. De autoriteiten voeren de ene na de andere wet in om buitenlandse werknemers het leven zuur te maken. Opvallend, want in tijden van oorlog zou je denken dat alle helpende handjes welkom zijn.
China en Venezuela zijn al jaren bondgenoten. Toch is er genoeg reden om aan te nemen dat de Chinese leider Xi Jinping niet rouwig is om de ontvoering van de Venezolaanse president Maduro. Volgens experts ziet Xi de door Trump geïnitieerde kidnapping als een kans om zijn eigen geopolitieke positie te versterken.
De militaire actie tegen Maduro zou namelijk een precedent scheppen als het gaat om de kwestie-Taiwan. Volgens deskundigen is het niet de vraag of, maar wanneer China ingrijpt op het eiland.
China is een belangrijke afnemer van Venezolaanse olie. Dat ze Maduro's ontvoering niet zagen aankomen, blijkt wel uit het feit dat China's hoogste gezant in Latijns-Amerika hem enkele uren voor de Amerikaanse inval nog de hand schudde.
Nu Trump de soevereiniteit van een ander land ter discussie stelt, is er vrees dat Xi hetzelfde van plan is met de Taiwanese president Lai Ching-te. Volgens China is Taiwan een afvallige provincie die thuishoort bij het vasteland. De spanningen tussen de landen lopen al jaren op.
Naar buiten toe veroordeelt China het Amerikaanse ingrijpen in Venezuela. Je zou dus denken dat Xi niet van plan is iets soortgelijks te doen. Maar, zo redeneert China, de situaties in Venezuela en Taiwan zijn "totaal niet te vergelijken".
Het zijn woorden van Wang Huiyao van de denktank CCG. Die zegt onafhankelijk te zijn, maar verspreidt doorgaans de standpunten van de Communistische Partij. Hij betoogt dat de kwestie-Taiwan een binnenlandse aangelegenheid is en dat de geldende internationale rechtsorde dus niet van toepassing is.
"Taiwan hoort bij China. Dus heeft China het recht om in te grijpen als Taiwan zich onafhankelijk verklaart." Volgens Huiyao is zijn land klaar voor een militaire interventie. "Al heeft vreedzame hereniging de voorkeur."
Steve Tsang, politicoloog en directeur van een China-instituut in Londen, zegt dat er geen twijfel is of China Taiwan zal inlijven. De vraag is alleen: wanneer? "Het zal gebeuren als China er klaar voor is en in staat is de kosten van zo'n actie te beperken."
Het liefst zou Xi in Taiwan doen wat Trump in Venezuela deed, zegt Tsang. Maar dat gaat hoogstwaarschijnlijk niet op korte termijn gebeuren. "Ik denk dat China zich ervan bewust is dat president Lai kidnappen nu geen goed idee is. Wel zullen de Chinezen wat met Maduro gebeurde, zien als een voordeel op de lange termijn voor hun eigen plan voor Taiwan."
Er is nog een ander 'voordeel' dat China kan halen uit de kwestie-Venezuela, zeggen geopolitiek-experts. Want door de leider van een ander land te kidnappen, is de door Amerika zo zorgvuldig opgebouwde liberale internationale orde flink beschadigd. Hoe geloofwaardig zijn de democratische waarden nog als Trump, de leider van die wereldorde, zich er zelf niet aan houdt?
Het geeft ruimte aan die andere wereldorde: het mondiale Zuiden. Daarin zijn niet Amerika en Europese landen dominant, maar geldt de wil van de sterkste economieën.
De opkomst van het mondiale Zuiden - ook wel Globale Zuiden - is al decennia gaande. "Hun aandeel in de wereld wordt groter en groter", zegt Cui Shoujun van het Centrum voor Latijns-Amerikaanse Studies aan de Chinese Renmin Universiteit. "Zowel economisch als politiek. Bovendien zijn ze steeds meer verenigd. Met China als leider."
Het mondiale Zuiden bestaat veelal uit landen die relatief weinig welvarend en industrieel ontwikkeld zijn:
Wang Huiyao van denktank CCG erkent het belang van deze nieuwe wereldorde. "China moet het juiste voorbeeld zijn voor de landen in het mondiale Zuiden. Je moet je invloedssfeer sterker maken middels economische samenwerking en dus niet je invloed vergroten door militair ingrijpen en dwang."
Die laatste woorden zijn een indirecte sneer aan Trump. Al zal de toekomst moeten uitwijzen hoeveel waarde die woorden hebben. President Xi herhaalde in zijn recente nieuwjaarstoespraak zijn wens om Taiwan in te lijven. En eind vorig jaar organiseerde China nog een grootschalige militaire oefening rond Taiwan.
Nieuwsuur maakte deze video over de geopolitieke gevolgen van de ontvoering van Maduro, met ook aandacht voor het Russische perspectief:
Vandaag start de inhoudelijke behandeling van de zaak tegen Mels van B. uit Barendrecht. Het OM verdenkt hem onder meer van het seksueel misbruiken en het filmen en fotograferen van minderjarige meisjes.
In aanloop naar de zitting sprak Nieuwsuur met de ouders van het meisje dat de zaak aan het rollen bracht. Op verzoek van de ouders blijven zij en hun dochter anoniem.
Let op: de gebeurtenissen hieronder kunnen als schokkend worden ervaren.
Hun destijds 10-jarige dochter logeert in de zomer van 2024 een paar dagen bij een vriendinnetje in een caravan op de camping, als ze een dag eerder dan afgesproken resoluut naar haar moeder appt dat ze naar huis wil. Vreemd, denkt haar moeder, maar geen reden voor argwaan. Als Van B. haar meteen daarna belt met een vreemd verhaal, gaan de alarmbellen af.
"Mijn dochter zou volgens de vader die nacht hebben gedroomd dat hij haar onderbroek had uitgetrokken. Hij vroeg mij of ze wel vaker van die rare dromen had", vertelt de moeder. "Ik probeerde normaal te reageren. Maar ik dacht meteen: foute boel. Zoiets droomt mijn kind niet."
"Ik wilde niemand vals beschuldigen. Je hoopt vooral dat er niets aan de hand is. We kenden elkaar goed. Onze dochters zaten een jaar in hetzelfde sportteam. Ze had daar ook al eerder gelogeerd", vertelt de moeder.
Na het 'vreemde' telefoongesprek vraagt ze haar man om hun dochter meteen op te halen. Ook belt ze met de politie.
"Het was een uur rijden naar die camping. Bij die caravan heb ik er nog een ongemakkelijk gesprek uitgeperst", vertelt de vader. "Mijn dochter zat alleen, voorovergebogen. Ze wilde zo snel mogelijk naar huis."
Tijdens de rit naar huis appt ze haar moeder wat zij zich kon herinneren. "Ze schreef dat ze wakker werd met haar onderbroek op haar enkels. De verdachte zat op de rand van haar bed. Ze trilde van angst. Ze had dorst. Toen de man een glas water haalde, deed ze snel haar broek aan en is daarna verder gaan slapen", vertelt haar moeder.
Dit zijn korte fragmenten van het appcontact tussen het meisje en haar moeder als de dochter op de camping is:
"De volgende ochtend verzweeg de man het incident. Dat vond ze gek. Ze is zelfs nog verhaal gaan halen met haar vriendinnetje. Zo van: heb jij die onderbroek uitgetrokken? 'Nee, natuurlijk niet', was zijn antwoord."
"Cru gezegd hield hij er geen rekening mee dat ze wakker zou kunnen worden", vertelt haar vader. "En zij was zelf zo scherp en zo dapper om ons alles meteen te vertellen", zegt haar moeder. "Er waren al jaren logeerpartijtjes, maar tot die tijd had niemand reden voor argwaan. Ook onze dochter heeft eerder misbruik niet bewust meegemaakt, omdat hij haar drogeerde. Hij roerde een hoge dosis slaapmiddelen door een glas chocolademelk."
Op advies van de politie stelt de moeder de kleding en knuffels van het meisje veilig. Om het onderzoek niet te schaden, kunnen de ouders wekenlang niets aan anderen laten merken, vertelt ze. "De angst was dat hij mogelijk bewijs zou wissen. Hij stuurde mij zelfs nog een appje om mij te feliciteren met de verjaardag van mijn dochter. Toen ik hoorde dat een ander kind werd uitgenodigd voor een logeerpartijtje, brak ik volledig. Ik ben andere ouders gaan waarschuwen."
Op de kleding van hun dochter zijn DNA-sporen van de verdachte aangetroffen, vertelt de vader, maar het sporenonderzoek was volgens hem niet eens echt nodig. "De politie vond veel foto's en video's die hij had gemaakt. Het misbruik van onze dochter bleek uitgebreid op de beelden te staan."
De ouders lezen in het politierapport wat hun dochter tijdens de in totaal zeven nachten logeren is overkomen. "Nog steeds ondervinden we dagelijks de gevolgen. Tot de dag van vandaag functioneer ik niet meer zoals voorheen", vertelt de moeder. Ze wil tijdens de zitting gebruikmaken van haar spreekrecht, om duidelijk te maken wat de gevolgen zijn voor getroffen gezinnen.
Volgens Bart Visser van organisatie Namens de Familie, die sinds de zaak aan het licht kwam betrokken families bijstaat, gaat het bij een deel van de slachtoffers om gruwelijk misbruik. "Zonder in detail te treden kan ik zeggen dat de handelingen van de verdachte niet door normale mensen worden uitgevoerd. En al helemaal niet bij kinderen."
Nietsvermoedende ouders van wie hun kinderen bij de kinderen van de verdachten logeerden, krijgen vanuit het niets bericht van de politie. Dat veel slachtoffers de verdachte kennen via kinderen van hun school of sportvereniging, maakt het volgens Visser extra wrang. "Zij vertrouwden iemand die niet te vertrouwen bleek. Hun vertrouwen in mensen heeft een enorme knauw gekregen."
De ouders doen op 25 augustus 2024 aangifte. Twee weken later meldt de verdachte zichzelf bij de politie. Daar legt hij een verklaring af over het misbruik. Tijdens een pro-formazitting biedt hij zijn excuses aan, maar ouders laten weten niets met excuses te kunnen.
De advocaat van Mels van B. laat weten op dit moment geen vragen te beantwoorden.
Het slachtoffer is sinds de logeerpartij minder onbevangen, vertelt haar moeder. "Ze is voorzichtiger in contact. Ze weet dat ze is gedrogeerd en dat er beelden zijn gevonden, maar ze kent geen details die wij als volwassenen al niet kunnen bevatten. Ze weet wel dat ze goed heeft gehandeld. We hebben haar gezegd: dankzij jou is dit allemaal gestopt."
Het OM verdenkt Mels van B. van het misbruiken van 31 kinderen. Daarvan zou hij 18 slachtoffers fysiek hebben misbruikt. Van andere kinderen zou hij beelden hebben gemaakt.
Van B. misbruikte meisjes in zijn huis in Barendrecht en in zijn caravan op een camping in Noord-Brabant. Een deel van de slachtoffers is gedrogeerd. Het seksueel misbruik begon in 2011. De meeste zaken vonden plaats tussen 2022 tot 2024.
Deskundigen van het Pieter Baan Centrum stellen vast dat Van B. meerdere seksuele stoornissen heeft. Ze adviseren hem tbs met dwangverpleging te geven.
In Iran gaan demonstranten dit weekend opnieuw de straat op gegaan tegen het streng-islamitische regime in het land. Het is moeilijk in te schatten om hoeveel betogers het precies gaat. Sinds donderdag hebben de autoriteiten het internet in het land platgelegd. Ook zijn buitenlandse journalisten niet welkom in Iran.
Gaat er iets veranderen in Iran, of weten de autoriteiten de protesten de kop in te drukken? En wat is de rol van Reza Pahlavi, de voormalige kroonprins die zich achter de demonstranten schaart? We bespreken het met de Iraanse religiewetenschapper Pooyan Tamimi Arab van de Universiteit Utrecht.
Morgen start de inhoudelijke behandeling van de zaak tegen Mels van B. uit Barendrecht. Het OM verdenkt hem onder meer van het misbruiken van in totaal 31 minderjarige meisjes. Dat zou hij hebben gedaan in zijn huis en in zijn caravan op een camping in Noord-Brabant. Een deel van de slachtoffers is gedrogeerd.
In de studio zijn de advocaat van een deel van de slachtoffers en een woordvoerder van de slachtoffers te gast.
Voormalig secretaris-generaal van de NAVO Jaap de Hoop Scheffer roept het nieuwe kabinet op om vooral niet te bezuinigen op diplomatieke posten die Nederland verspreid over de wereld heeft. "Sterker nog, ik zou willen pleiten dat er geld bij moet", zegt De Hoop Scheffer in Nieuwsuur.
"Wij moeten als Nederland overal aanwezig zijn in de wereld. Diplomaten moeten in de haarvaten van landen kunnen doordringen en dan moet je daar niet op bezuinigen." Het kabinet-Schoof bezuinigde miljoenen op het Nederlandse ambassadenetwerk, wat leidde tot de sluiting van meerdere ambassades en consulaten.
De Hoop Scheffer doet ook een dringende oproep aan de formerende partijen D66, CDA en VVD om een "positieve Europese koers" te varen. "Als er één moment is in de Europese geschiedenis dat we méér Europa nodig hebben, dan is het wel op dit moment. Nu de wereldorde waarmee we zo vertrouwd zijn geraakt verkruimelt."
De Hoop Scheffer, die van 2004 tot 2009 leiding gaf aan de NAVO, reageert op de huidige "onvoorspelbare situatie" waar Europa zich in bevindt. Sinds de Amerikaanse aanval op Venezuela van een week geleden heeft president Donald Trump onder andere gedreigd met militair ingrijpen in NAVO-partner Groenland.
"Iedere keer als hij zoiets zegt hoop ik weer dat het niet zal gebeuren", zegt De Hoop Scheffer. "Maar als we kort naar de historie kijken, dan maakt hij zijn woorden over het algemeen wel waar. Als dit niet alleen een dreigement is, dan zou dat een dolkstoot zijn in de rug van NAVO, met het potentiële gevolg dat die het niet overleeft."
Dat de huidige NAVO-baas Mark Rutte nog niet publiekelijk heeft gereageerd op de ontwikkelingen, vindt De Hoop Scheffer begrijpelijk. "Rutte heeft nu geen baat bij publieke uitspraken. Hij moet proberen Trump bij de les te houden en de NAVO overeind te houden. En ik neem aan dat hij met andere Europese leiders - de Finse president Stubb, de Italiaanse premier Meloni - op Trump probeert in te praten."
De Hoop Scheffer zit in de taskforce 'Building a European pillar in NATO', waar verschillende Europese denktanks aan deelnemen. Zij onderzoeken hoe de Europese NAVO-bondgenoten politiek en militair zelfstandig kunnen optreden, zonder afhankelijkheid van de Amerikanen. "Maar wel in volledige openheid naar de Amerikanen toe."
Tegelijkertijd vraagt De Hoop Scheffer zich af hoe zo'n Europese pilaar binnen het bondgenootschap eruit kan zien als de Amerikanen daadwerkelijk afhaken. "Een Europese pilaar gaat wel uit van een NAVO waaraan de Amerikanen volledig gecommitteerd zijn en dat is aan twijfel onderhevig."
Vanwege die twijfel bood de Franse president Emmanuel Macron deze week opnieuw aan Europa te beschermen onder zijn 'nucleaire paraplu'. Frankrijk is het enige EU-land dat over kernwapens beschikt. In het afgelopen jaar hebben steeds meer Europese landen, waaronder Duitsland, gezegd open te staan voor dit aanbod.
Ook De Hoop Scheffer is vóór: "Ik vind dat wij, Europeanen, op die uitnodiging moeten ingaan. Maar ook dat moet gebeuren in openheid naar de Amerikanen."
De Hoop Scheffer voegt toe dat de NAVO ervoor moet waken uit paniek te handelen. De Amerikaanse oud-generaal Ben Hodges trok deze week fel van leer tegen de dreigementen van Trump en zei dat Denemarken en de NAVO meer militairen, vliegtuigen en schepen naar Groenland moeten sturen. Volgens Hodges zou dit Trumps argument dat de Denen en de NAVO te weinig doen om Groenland te beschermen tegen dreiging uit China en Rusland wegnemen.
"Er is inderdaad Russische dreiging, en van tijd tot tijd ook Chinese", zegt De Hoop Scheffer. "Maar het is niet direct nodig om daar nu duizenden NAVO-militairen heen te sturen." De oud-NAVO-chef benadrukt dat er al een plan ligt bij de NAVO om een grotere rol te gaan spelen in de Arctische regio. "Dus om daar meteen een heleboel troepen naartoe te sturen en daarmee de boel op het spits te drijven met Trump, dat draagt niet bij aan een oplossing."
Kijk hier het heel gesprek met Jaap de Hoop Scheffer:
Zeker vijf Nederlandse meisjes hebben in de afgelopen twee jaar een poging tot zelfdoding gedaan onder druk van een sadistische chatgroep. Dat bevestigt Rob van Bree, politiechef van de Eenheid Landelijke Opsporing, in Nieuwsuur, na berichtgeving in het AD.
Het gaat om chatgroepen die deel uitmaken van 'The Com', ofwel 'The Community'. Dat is een internationaal netwerk van cybercriminelen die jongeren ronselen via sociale media of gamingplatforms. De daders - vaak jonge mannen die kicken op extreem geweld - sporen hun slachtoffers - vaak meiden in de leeftijd tussen 12 en 22 jaar - aan om gruwelijke opdrachten uit te voeren.
De gesprekken beginnen onschuldig, legt Van Bree uit. "Daders proberen jonge slachtoffers naar zich toe te halen door complimenten te geven, love bombing noemen we dat. Zoals we ook zien bij loverboys."
De daders bouwen zo een vertrouwensband op met hun slachtoffers en proberen vervolgens materiaal te verzamelen, naaktfoto's bijvoorbeeld, om ze te kunnen afpersen. "Dan proberen ze slachtoffers te bewegen zichzelf te besnijden, dieren te doden, soms gaat het zo ver dat ze aanzetten tot misbruik van broertjes of zusjes. En in een aantal gevallen proberen ze de slachtoffers ertoe te bewegen om suïcide te plegen."
De daders vragen hun slachtoffers de opdrachten vast te leggen en delen die beelden vervolgens met elkaar in aparte chatgroepen. "Om serieus genomen te worden in die chats moet je extreem materiaal uploaden", zegt Van Bree. "Hoe extremer het materiaal, hoe hoger je status."
De verdachten zijn vaak mannen in de leeftijd van 14 tot 30 jaar, "niet zelden met psychische problemen", aldus Van Bree. "Maar we zien niet echt een ideologie. Waar ze op uit zijn is geweld en het veroorzaken van chaos. Het gaat zelfs zo ver dat de daders handboeken met elkaar delen over hoe je iemand kan aanzetten tot dit soort daden."
Volgens Van Bree zijn er internationaal vele honderden verdachten en slachtoffers en gaat het in Nederland om tientallen. "Maar we weten ook dat we maar een beperkt deel zien."
Juist omdat er geen duidelijke ideologie achter zit en de opdrachten aan de slachtoffers heel breed zijn, is het lastig om een compleet beeld te krijgen, zegt ook Arda Gerkens. Zij is bestuursvoorzitter bij de Autoriteit online Terroristisch en Kinderpornografisch Materiaal (ATKM). "Sommigen houden zich bezig met afpersing, anderen dwingen mensen tot zelfbeschadiging. Je ziet dierenmishandeling en je ziet terroristische en extremistische kenmerken. Het is een heel breed palet aan nare dingen die elkaar ontmoeten."
The Com bestaat uit veel verschillende kleine netwerkjes waar daders uit kunnen kiezen, legt Gerkens uit. "Het is moeilijk te begrijpen wat hier achter zit, maar we zien dat er in deze groepen een soort nihilistisch gedachtegoed heerst: alles moet stuk, niets heeft zin. En dat gaat gepaard met geweldverheerlijking."
Wat ook opvalt, is dat slachtoffers van deze sadistische chatgroepen in sommige gevallen zelf dader worden. Politiechef Van Bree: "Ze worden daartoe aangezet om uit hun benarde situatie te komen."
Van Bree benadrukt dat niet alleen meisjes in kwetsbare situaties slachtoffer worden. "Jongeren in deze leeftijdscategorie zijn allemaal kwetsbaar. Het kan echt iedereen overkomen."
Hij doet een oproep aan ouders om zich bezig te houden met waar hun kind online mee bezig is. "We zullen interesse moeten tonen in wat ze online aan het doen zijn, met ze in gesprek gaan en een veilige haven bieden waar ze hun verhaal kwijt kunnen."
In het afgelopen half jaar zijn twee Nederlanders opgepakt die betrokken zouden zijn bij dit soort netwerken. In juli werd de Eindhovenaar Justin B. gearresteerd, oprichter van het online netwerk 'No Lives Matter'. Dat was een aftakking van de internationale sadistische chatgroep '764'. B. wordt ervan verdacht anderen te hebben aangezet tot extreem geweld en zelfbeschadiging.
Ook de 23-jarige Mert A. uit Hoofddorp heeft volgens het OM jongeren gechanteerd met naaktbeelden en hen hebben gedwongen tot zelfbeschadiging.
Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Praten erover helpt en kan anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.
De Nederlandse politie waarschuwt voor chatgroepen waar afpersers slachtoffers dwingen tot de meest vreselijke handelingen. In de afgelopen twee jaar hebben zeker vijf Nederlandse meisjes, onder druk van zo'n chatgroep, een poging tot zelfdoding gedaan. Rob van Bree, chef van de politie-eenheid Landelijke Opsporing en Interventies, zegt dat de politie dit jaar vol gaan richten op 'The Com', zoals het internationale netwerk van cybercriminelen - dat opereert via sociale media en gamingplatforms - wordt genoemd.
Venezolanen in Nederland zitten in spanning: welke politieke gevangenen komen er vrij uit de gevangenis? We spreken met een Venezolaanse vrouw in Rotterdam die hoopt dat haar geliefde vrijkomt.
Oud-secretaris-generaal van de NAVO Jaap de Hoop Scheffer reageert op de ontwikkelingen van de afgelopen week. Die begonnen vorige week zaterdag met de ontvoering van de Venezolaanse president Nicolás Maduro door de VS. Daarna volgden dreigementen aan andere landen in Latijns-Amerika en ook aan NAVO-partner Groenland. Voor welke uitdagingen staat de huidige NAVO-baas Mark Rutte?
https://www.politie.nl/gezocht/eigenaar-gezocht/2026/januari/sieraden---landelij
https://www.politie.nl/nieuws/2026/januari/15/politie-waarschuwt-met-nepwebsite-
https://www.politie.nl/gezocht/opsporingsbericht/2026/januari/04-oplichting---la
https://www.politie.nl/nieuws/2026/januari/14/09-schietincident-in-woning-politi
https://www.politie.nl/gezocht/opsporingsbericht/2026/januari/03-diefstal-bedrij
https://www.politie.nl/gezocht/getuigenoproep/2026/januari/politie-bekogeld-met-
https://www.politie.nl/gezocht/opsporingsbericht/2026/januari/03-diefstal-fiets-
https://www.politie.nl/gezocht/getuigenoproep/2026/januari/03-man-probeert-meerd
https://www.dutchnews.nl/2026/01/coalition-parties-hope-to-swear-in-new-dutch-go
https://www.dutchnews.nl/2026/01/czech-defence-giant-plans-to-list-on-amsterdam-
https://www.dutchnews.nl/2026/01/amsterdam-trade-court-to-decide-on-next-steps-i
https://www.dutchnews.nl/2026/01/cash-is-not-king-say-vvd-and-d66-in-draft-law-a
https://www.dutchnews.nl/2026/01/four-arrested-for-throwing-rocks-at-iranian-emb
https://www.dutchnews.nl/2026/01/mps-back-joining-nato-mission-to-boost-greenlan
https://www.dutchnews.nl/2026/01/past-three-years-are-the-warmest-on-record-clim
https://www.dutchnews.nl/2026/01/rental-property-prices-continue-to-soar-as-land
https://www.dutchnews.nl/2026/01/dutch-drop-handling-fee-for-non-eu-parcels-wort
https://www.dutchnews.nl/2026/01/man-accused-of-creating-online-game-to-sexually
https://www.metronieuws.nl/entertainment/films-series/2026/01/soldaten-oekraine-
https://www.metronieuws.nl/in-het-nieuws/opinie/2026/01/elieve-heeft-slechte-voo
https://www.metronieuws.nl/televisie/2026/01/indy-moeder-omkwam-door-femicide-br
https://www.metronieuws.nl/in-het-nieuws/buitenland/2026/01/denemarken-versterkt
https://www.metronieuws.nl/onderweg/ov/2026/01/deze-dag-normale-treindienstregel
https://www.metronieuws.nl/in-het-nieuws/binnenland/2026/01/valse-email-kinderpo
https://www.metronieuws.nl/in-het-nieuws/buitenland/2026/01/hoe-werken-minderhei
https://www.metronieuws.nl/lifestyle/reizen/2026/01/onrust-wereld-nederlanders-v
https://www.metronieuws.nl/in-het-nieuws/binnenland/2026/01/wraps-broodjes-zalm-
https://www.metronieuws.nl/geld-carriere/woningmarkt/2026/01/sociale-huur-koophu