Aurignacien (aurignacian)
Het Aurignacien is de eerste archeologische tijdperiode geassocieerd met de aanwezigheid van de moderne mens, Homo sapiens in Europa en West-Azië.
De naam Aurignacien is afgeleid van de grot van Aurignac, een archeologische vindplaats in Haute-Garonne, Frankrijk.
De archeologische vondsten uit deze periode representeren de eerste vestiging van Homo Sapiens of “Cro-Magnons” vanuit het Afrikaanse continent op het Euraziatische continent. Archeologische vondsten van menselijke artefacten in Europa van vóór deze periode zijn vooral geassocieerd met Neanderthalers.
De moderne mens verliet Afrika voor het eerst rond de 150.000 jaar geleden, maar begon pas zo’n 45 a 40.000 jaar geleden vanuit het Midden-Oosten Europa te bevolken. Hier leefde ook al de Neanderthaler, welke uit een eerdere migratiegolf uit Afrika was ontstaan. Over de interacties tussen beide groepen is niet veel bekend. Wel is inmiddels bekend dat de moderne mens zich in Europa vermengd heeft met deze populaties. De laatste neanderthaler populaties in Europa verdwenen zo’n 32 a 34.000 jaar geleden.