Nieuws NL

Het drinkwater van huishoudens in Dordrecht, Zwijndrecht en Hendrik-Ido-Ambacht is veilig te gebruiken. Dat meldt drinkwaterbedrijf Evides. "Uit tests blijkt dat het kraanwater volledig betrouwbaar en dus veilig is", meldt het bedrijf. In de drie gemeenten wonen samen zo'n 200.000 inwoners.

Gisteren bleek uit tests dat mogelijk de E.coli-bacterie in het drinkwater in de regio zat. Daarop stelde Evides een kookadvies in. Inwoners werd geadviseerd om hun drinkwater voor consumptie drie minuten te koken. Het advies gold in eerste instantie voor 72 uur, tot maandagavond.

De afgelopen 24 uur is er aanvullend onderzoek uitgevoerd en zijn extra controles gedaan, waaruit blijkt dat de bacterie toch niet in het drinkwater zit. Daarom is het kookadvies ingetrokken. Het bedrijf onderzoekt nog waarom sommige tests toch een indicatie gaven voor vervuild water.

E.coli-bacterie

De E.coli-bacterie komt van nature voor in de darmen van mensen en dieren. Bij besmet voedsel of water kan de darmbacterie leiden tot maag- en darmklachten. Mensen met een lagere weerstand kunnen daar flink ziek van worden.

Om die reden is het voor een drinkwaterbedrijf belangrijk om te handelen wanneer er een aanleiding is om te denken dat de bacterie in het drinkwater zit.

Gewapende mannen hebben in Haïti een hoge functionaris van het ministerie van Defensie ontvoerd. Het gaat om James Boyard; hij geldt als een van de belangrijkste veiligheidsexperts van het land.

Volgens lokale media werd Boyard donderdag ontvoerd in de wijk Bourdon in de hoofdstad Port-au-Prince. Dat gebied geldt als een van de weinige relatief veilige delen van de stad. Naar schatting hebben bendes zo'n zeventig procent van stad in handen. Het is nog onduidelijk wie achter de ontvoering zit en of er losgeld is geëist.

Boyard speelt een belangrijke rol bij de wederopbouw van het Haïtiaanse leger en werkt aan hervormingen binnen de nationale politie. De functionaris werd vanwege zijn functie streng bewaakt. Experts gaan er daarom vanuit dat de ontvoerders hulp hebben gekregen van binnenuit.

Bendegeweld

Sinds 2021 wordt Haïti geteisterd door extreem bendegeweld. Daarbij zijn ruim 20.000 doden gevallen. Meer dan een miljoen mensen zijn op de vlucht geslagen.

Het land zit zonder president sinds de moord op president Moïse, die in de zomer van 2021 in zijn slaapkamer werd doodgeschoten. Een internationale VN-troepenmacht helpt het Haïtiaanse leger de orde te herstellen. Toch zijn er nog altijd honderden bendes actief verspreid over het land.

Ook ontvoeringen zijn een groot probleem. Volgens een rapport van de Verenigde Naties werden tussen december 2025 en februari 2026 minstens 267 mensen ontvoerd. De ontvoeringen komen ook steeds vaker voor in wijken die als relatief veilig worden beschouwd.

Soms ludieke acties, dan weer opvallend fel protest. De Delftse studentenvakbond VSSD heeft een rijke geschiedenis. Na 63 jaar komt er een einde aan de VSSD. De bond kan geen nieuwe bestuursleden vinden.

"Het is lastig aan te wijzen waarom niemand hier zin in heeft", zegt oud-bestuurslid Eise de Boer bij Omroep West. "Je merkt wel dat de studiedruk veel hoger is geworden, en studenten steeds minder enthousiast zijn over vrijwilligerswerk."

Lokale studentenvakbonden zijn (of waren) er in Nederland in alle soorten en maten. De Vereniging voor Studie- en Studentenbelangen Delft is toch een geval apart. Aan de ene kant omdat het van al die lokale studentenvakbonden met z'n 3.000 leden veruit de grootste was. Aan de andere kant omdat de bond geregeld de aandacht wist te trekken.

Een van de spraakmakendste stunts was in 2012. Toen zette de bond de TU Delft te koop tegen elk aannemelijk bod. Het ging om een actie tegen de kabinetsplannen om de basisbeurs af te schaffen.

Overval op geldwagen

Opvallend was ook de geënsceneerde overval op een geldwagen in 1994, midden in de Delftse binnenstad, als protest tegen een korting op de basisbeurs. De buit bestond uit nepbiljetten met daarop een 'plukkip'.

1994 was ook het jaar dat de VSSD werd voorgezeten door Diederik Samsom, voordat hij bij Greenpeace aan de slag ging en daarna PvdA-politicus werd. Bij de VSSD streed Samsom tegen bezuinigingen op de studiefinanciering en vóór meer inspraak van studenten aan de universiteit.

Twijfelachtige eer

Vorig jaar reikte de VSSD een prijs uit aan iemand die de Delftse studenten het hardst zou hebben 'genaaid'. Die twijfelachtige eer ging naar de decaan van de faculteit Mechanical Engineering omdat hij verantwoordelijk zou zijn geweest voor het 'naaien' van studenten door het sluiten van faculteitsbar 't Lagerhuysch.

Toch is het nu voorbij. Het is niet alleen dat er geen bestuursleden meer te vinden zijn, ook het geld is op. Dat komt vooral omdat tijdens de coronapandemie de grootste inkomstenbron wegviel: de verkoop van studieboeken.

Doordat universiteiten tijdens de pandemie massaal overstapten op online lesmateriaal, kochten studenten nauwelijks nog boeken. De VSSD-boekwinkel ging dicht, de VSSD ging noodgedwongen op 'pauze' in 2022.

Twee jaar later herrees de VSSD. Maar de vijf bestuursleden van toen zien nu geen toekomst meer voor de vakbond. Een groot gemis, zegt oud-bestuurslid De Boer omdat het activistische geluid bij de TU daarmee wegvalt.

Op de vingers tikken

"Wie gaat de universiteit nu op de vingers tikken? Je hebt organisaties die de dialoog aangaan over bijvoorbeeld huisvesting", zegt hij. "Maar wij als vakbond kunnen echt actie ondernemen en ook een beetje tegen schenen aantrappen."

Wat dat betreft houdt De Boer toch nog een deur open. Van de 60.000 euro die nu in kas is, houdt hij 10.000 euro apart voor een mogelijke doorstart in de toekomst. De rest van het geld wil hij in een fonds storten waar Delftse studenten straks geld uit kunnen putten voor ludieke acties en fel protest.

Op Antarctica is afgelopen week de hoogste temperatuur ooit gemeten in de winter. Bij een Argentijnse onderzoeksbasis werd een temperatuur van 15,5 graden gemeten. Dat is meer dan 20 graden meer dan gemiddeld voor deze tijd van het jaar.

Antarctica ligt op het zuidelijk halfrond, waardoor het daar nu winter is. Deze winter kampt het continent al langer met ongekend hoge temperaturen.

Ook andere bases op Antarctica registreerden uitzonderlijk hoge temperaturen. Het vorige record voor de hoogste wintertemperatuur was 13,3 graden en werd gemeten in 1998.

Geen ijs, maar hittegolf

Onderzoekers zeggen tegen persbureau AFP dat grote delen van het land op dit moment sneeuwvrij zijn. Ze spreken dan ook van een hittegolf. In plaats van dat het sneeuwt, regent het dit jaar opvallend veel. "Er is geloofwaardig bewijs dat de klimaatverandering een rol speelt", zegt een van de onderzoekers. "Maar het is ingewikkeld."

De komende jaren willen de onderzoekers meer onderzoek doen om zo het klimaat van Antarctica beter te begrijpen.

"Normaal ligt er nu 20 centimeter sneeuw bij de basis en veel ijs. Nu is het landschap veranderd van overwegend wit naar bruin, grijs en groen", zegt de Chileense onderzoeker Luis Muñoz tegen The Guardian.

Door de hoge temperaturen zijn er ook gevolgen voor het ecosysteem op het continent. Onder meer de pinguïnkolonies hebben last van de hoge temperaturen.

Eerder maakten we deze video over een grote ijsplaat op Antarctica dat dreigt af te breken:

Israël heeft vandaag opnieuw luchtaanvallen uitgevoerd op het zuiden van Libanon, melden Libanese staatsmedia. Voorafgaand aan de aanvallen riep het Israëlische leger inwoners van zeker twintig dorpen en steden op om te evacueren.

In de omgeving van de stad Nabatiye kwamen volgens het staatsmedium National News Agency twee mensen om het leven bij Israëlische aanvallen. Bij een aanval in de buurt van Tyrus werd één persoon gedood.

Een Libanese functionaris zegt dat het Libanese leger zijn troepen heeft teruggetrokken uit een basis in het zuiden van het land. Dat zou zijn gedaan nadat Israëlische troepen een nabijgelegen gebied binnentrokken. Het gaat om de Kfar Tebnit-kazerne, niet ver van de stad Nabatiye.

Volgens de functionaris probeerden Israëlische troepen waarschijnlijk de strategisch gelegen Ali Taher-heuvel aan de rand van Kfar Tebnit in te nemen. Vanaf die heuvel is een groot deel van de stad Nabatiye te overzien. Het Israëlische leger hield de Ali Taher-heuvel achttien jaar bezet, totdat het zich in mei 2000 uit Libanon terugtrok.

Eind mei veroverden Israëlische troepen een kasteel, Kasteel Beaufort in de buurt van Nabatiye. Het ligt op een hoge plek die uitziet over de rivier Litani, die lang gold als de officieuze grens voor de inzet van grondtroepen in het buurland. Het was in ruim 25 jaar tijd het diepste punt dat Israëlische troepen hebben bezet in het land.

Memorandum

De terugtrekking van het Libanese leger komt een dag nadat de Pakistaanse premier zei dat de VS en Iran overeenstemming hebben bereikt om de gesprekken voort te zetten. Dat betekent niet dat er vrede dichtbij is, maar wel dat beide partijen willen verder praten.

Over de details van de intentieverklaring is nog niets bekendgemaakt. Een anonieme Amerikaanse overheidsfunctionaris heeft tegen persbureau Reuters verklaard dat de afspraken onder meer gaan over het heropenen van de Straat van Hormuz. Gesprekken over het nucleaire programma van Iran zullen op een later moment plaatsvinden.

De Iraanse minister Araghchi van Buitenlandse Zaken bevestigde gisteren aan de Iraanse staatstelevisie dat beide partijen werken aan een eerste overeenkomst waarmee een einde wordt gemaakt aan de oorlog "op alle fronten, inclusief Libanon".

Gevechtszone uitgebreid

Een Hezbollah-functionaris zei tegen nieuwszender Al Jazeera dat Iraanse functionarissen hem hebben geïnformeerd dat Libanon deel zal uitmaken van een toekomstig staakt-het-vuren. Teheran heeft bij herhaling aangegeven dat een einde aan de Israëlische aanvallen in Libanon een integraal onderdeel is van een eventueel vredesakkoord.

Officieel geldt tussen Israël en Libanon een staakt-het-vuren, maar in de praktijk is daar weinig van te merken. Hezbollah bleef glasvezeldrones tot ver over de grens sturen. De groepering is niet betrokken geweest bij de onderhandelingen over het staakt-het-vuren.

Intussen blijft de Israëlische gevechtszone in Libanon verder doorschuiven, dieper het land in. Meer dan een miljoen Libanezen zijn ontheemd geraakt door de Israëlische aanvallen en de evacuatiebevelen.

Niet het romantische diner of het weekend weg, maar het dagelijkse "hoe was je dag?" en een hand op de schouder bepalen of een relatie standhoudt. Dat is de kernconclusie van de Amerikaanse psychologen John en Julie Gottman, die in hun zogenoemde Love Lab inmiddels meer dan veertigduizend stellen observeerden. Hun bevindingen worden deze week opnieuw onder de aandacht gebracht in Flow Magazine, dat zeven concrete tips uit hun boek Liefde samenvat.

Volgens de Gottmans floreren succesvolle stellen bij het alledaagse: een aanraking in het voorbijgaan, een oprecht compliment, een vraag naar elkaars dromen. Op basis van hun observaties kan het echtpaar met een nauwkeurigheid tot 94 procent voorspellen of een stel binnen zes jaar uit elkaar gaat. De cruciale verhouding: in stabiele relaties staan tegenover elke negatieve interactie minstens vijf positieve — de inmiddels beroemde "magic ratio" van 5:13.

De zeven kleine gebaren

• De tienminutencheck-in: leg je telefoon weg en vraag je partner of je iets voor hem of haar kunt doen.

• Stel een grote vraag: vraag bijvoorbeeld naar elkaars dromen, en geef desnoods zelf eerst antwoord ter inspiratie.

• Zeg dankjewel: benoem expliciet de kleine dingen die je partner voor je doet — ook al lijken ze vanzelfsprekend.

• Geef een oprecht compliment: benoem op het moment zelf wat je waardeert in je partner.

• Vraag wat je nodig hebt: beschrijf je behoefte in positieve bewoordingen, bijvoorbeeld "ik mis je een beetje, zullen we samen iets leuks doen?"

• Raak de ander even aan: een korte aanraking verhoogt de afgifte van oxytocine, het hormoon dat verbinding stimuleert.

• Ga op date: plan een avond samen, telefoon weg, en maak bewust contact met open vragen en aandacht.

Vooral dat fysieke contact is biologisch onderbouwd: zelfs een korte aanraking verhoogt de oxytocineafgifte, het hormoon dat verbinding en vertrouwen stimuleert.

Opvallend is hoe weinig moeite het kost. Stellen die zes jaar later nog samen waren, reageerden in 86 procent van de gevallen positief op een klein "bod om aandacht" van hun partner; bij gescheiden stellen was dat slechts 33 procent.

Met andere woorden: wie écht naar zijn partner luistert als die zegt "kijk, een eekhoorn", doet meer voor zijn relatie dan wie een citytrip boekt.

PRO-leider Jesse Klaver stelt het kabinet voor de keuze tussen samenwerking met PRO of met JA21. Tijdens een partijcongres in Den Bosch zei de partijleider in een toespraak dat het kabinet moet kiezen tussen progressief en conservatief.

Het minderheidskabinet van premier Rob Jetten kan meerderheden zoeken bij PRO en bij partijen als JA21 en de SGP. Als het aan Klaver ligt, kiest het kabinet echt een kant. "Onze inzet is glashelder. Wij willen dit land progressiever en eerlijker maken."

"Geen afbraak van de sociale zekerheid, maar juist versterking", zei Klaver. Hij stelde in zijn toespraak ook dat hij samen met de vakbonden wil optrekken om de voorgestelde bezuinigingen op de sociale zekerheid terug te draaien. FNV-voorzitter Hans Spekman zei tijdens zijn toespraak op het congres dat de vakbond samen met PRO gaat optrekken tegen plannen van het kabinet.

Toespraak

In de toespraak op het congres waar GroenLinks en PvdA officieel samengingen in PRO, probeerde Klaver het gevoel van een brede volkspartij te verwoorden. Hij zei een aantal keer dat hij wil dat het leven betaalbaar blijft voor "werkende en gewone mensen". Een van de speerpunten van PRO is dat het een brede volkspartij wil worden.

Klaver ging ook in op het fusieproces van de afgelopen jaren. Zo was er binnen de PvdA en GroenLinks nog wel weerstand, "maar zij hebben ondanks hun worsteling, ondanks hun twijfels toch gezegd: ja, we gaan het doen".

Terwijl de Verenigde Staten onder Trump verder polariseren, profileert hun noorderbuur zich als de glimlachende tegenhanger. Maar trekt die droom de Nederlander nog?

Steeds dieper duikt de jetboot het "Groene Water" in, een zijrivier van de Skeena in British Columbia. Geen weg leidt naar deze vallei, geen TripAdvisor-recensent heeft het uitzicht ooit aanbevolen, geen vijfsterrenchalet heeft zich er gevestigd. Alleen sporen van zwarte beren, de geur van cederhout en, midden in dit Canadese decor, een echtpaar op een boot. Het is dit beeld waarmee het Duitse weekblad Stern zijn uitgebreide reportage opent, onder een titel die ook in Nederland de aandacht trekt: "Kanada ist das wahre Land der unbegrenzten Möglichkeiten"1.

Het kokosnootprincipe

De Canadese filosoof Joseph Heath, hoogleraar in Toronto, omschrijft het succes van zijn land als het "kokosnootprincipe": van buiten hard, van binnen zacht. Anders dan de Verenigde Staten verloot Canada geen visa, maar werkt het met een puntensysteem dat hoogopgeleide migranten uit Hongkong, Iran, India en de Filipijnen aantrekt. Het resultaat is een verzorgingsstaat met een flexibele arbeidsmarkt, gratis zorg en ruim ouderschapsverlof, zo schetst Stern. In Toronto vertelt rechercheur Mustafa Popalzai, ooit als Afghaanse tiener gevlucht, hoe hij van wantrouwende nieuwkomer politieagent werd. De cijfers ondersteunen zijn verhaal: Toronto telde vorig jaar 42 moorden, terwijl het qua bevolking vergelijkbare Chicago er ruim tien keer zoveel registreerde.

Voor Nederlanders is Canada geen abstractie. Volgens cijfers van het CBS woonden op 1 januari 2025 ongeveer 19.000 mensen met de Nederlandse nationaliteit in Canada; volgens Statistics Canada zijn er bijna 89.000 in Nederland geboren inwoners, Wie verder kijkt naar afkomst, ziet een diepere band: de Canadese volkstelling van 2021 telde ruim 1,1 miljoen Canadezen van Nederlandse afkomst, een erfenis van de naoorlogse emigratiegolf en van de Canadese bevrijders die in 1945 onze provincies binnentrokken3. Ook economisch zijn de lijnen kort: in 2023 exporteerde Nederland voor 5,5 miljard euro naar Canada, terwijl de invoer 6 miljard euro bedroeg. Sinds de handelsovereenkomst CETA groeit het goederenverkeer gestaag door4.

Tegelijk laat de hedendaagse emigratiestatistiek zien dat de mythe van het beloofde land aan het slijten is. Het CBS registreerde in 2024 nog ruim 57.000 Nederlanders die naar het buitenland vertrokken, maar Canada figureert al jaren niet meer in de top van de bestemmingen. De Atlantische droom is, anders dan in de jaren vijftig, vooral een sentimentele geworden.

De keerzijde van de ahornsiroop

Toch is Canada geen liberaal La La Land, waarschuwt Stern. Bijna driekwart van de Canadezen wil de immigratie inperken, en premier Mark Carney heeft de instroom drastisch teruggeschroefd: van 500.000 naar 395.000 permanente verblijfsvergunningen in 2025, met een verdere afbouw naar 365.000 in 20275. Vancouver geldt inmiddels als fentanylhoofdstad van de wereld. In het olierijke Alberta proben separatisten een referendum over afsplitsing. En aan de grens met Detroit blokkeert president Trump de opening van een gloednieuwe miljardenbrug, omdat er geen Amerikaans staal in zou zitten.

Zelfs het verkeer tussen de twee buren stokt: het aantal Amerikanen dat een Canadese verblijfsvergunning kreeg, kelderde in januari 2026 met ongeveer 63 procent ten opzichte van een jaar eerder6. De vriendelijke buurman heeft de deur op een kier gezet, maar niet meer wagenwijd open.

Misschien is dat juist het ware Canadese geheim: een land waar de droom blijft werken zolang je hem niet aan iedereen tegelijk verkoopt.

In verband met de zware explosie die in de nacht van donderdag op vrijdag plaatsvond in Amsterdam Nieuw-West zijn in totaal drie aanhoudingen verricht, laat de politie zaterdag weten. De politie had eerder al gemeld dat er meerdere mensen waren aangehouden, maar niet het exacte aantal. Waarvan ze verdacht worden, wil de politie nog niet zeggen.

De consumentenprijzen in de eurozone blijven waarschijnlijk langer op een hoog niveau, zelfs als de oorlog in het Midden-Oosten snel voorbij is. Dat heeft de Duitse centralebankpresident Joachim Nagel zaterdag gezegd in een interview met radiozender Deutschlandfunk.

Hij wijst daarbij op de verstoringen van logistieke toeleveringsketens door het conflict en hogere risicopremies die worden gevraagd voor het vervoer van goederen door de Straat van Hormuz. Zelfs als de oorlog voorbij is, zal dit langer effect hebben op de prijzen, aldus Nagel van de Bundesbank.

Nagel is ook bestuurder van de Europese Centrale Bank (ECB), die donderdag voor het eerst sinds 2023 de rente in de eurozone verhoogde tegen de gestegen inflatie. Volgens Nagel kan de ECB in juli de rente opnieuw gaan verhogen.

Trump stelt exportverbod in voor AI-modellen van Anthropic

De Amerikaanse regering heeft AI-bedrijf Anthropic opgedragen de meest geavanceerde AI-modellen van het bedrijf voor buitenlanders te blokkeren. Het betekent dat niet-Amerikaanse overheden, bedrijven en individuen geen gebruik meer mogen maken van zogenoemde super-AI's van Anthropic, zoals Mythos.

Leden VVD en PRO komen bijeen

Voor de fusiepartij was het het officiële oprichtingscongres. Jesse Klaver denkt dat PRO de potentie heeft om bij de volgende Kamerverkiezingen de grootste te worden. De liberalen bespraken een nieuw liberaal manifest. De toespraken van Yesilgöz en Brekelmans gingen voor een belangrijk deel over de economie. We bespreken de bijeenkomsten met politiek duider Nynke de Zoeten.

Zwitsers referendum over inwonersmaximum

Mag Zwitserland meer dan 10 miljoen inwoners hebben? Over die vraag mogen Zwitsers zich vandaag uitspreken in een referendum. Bijna alle politieke partijen zijn tegen een maximumaantal inwoners, maar in de peilingen is het een nek-aan-nekrace tussen het ja-kamp en het nee-kamp.

Een rij emoticons met een rode sirene, een bus en golven. Als een migrant overweegt de Middellandse Zee over te steken, kan het slim zijn om online daarop te letten. Het is namelijk codetaal van smokkelaars voor een 'VIP-reis' naar de overkant, ontcijferden Italiaanse onderzoekers.

Nog beter: de spook-emoticon. Als de migrant die naast een online video ziet staan, wordt er mogelijk een reis aangeboden waarbij hij rechtstreeks naar een Europees reddingsschip van een NGO wordt gebracht.

Althans, dat zijn de beloftes van de mensensmokkelaars. Of een migrant de extreem gevaarlijke oversteek overleeft, is altijd maar de vraag.

Europese regels die vrijdag van start gingen, moeten mensensmokkel harder aanpakken. Maar experts vrezen een averechts effect: meer smokkel en meer doden. "Hoe meer wij proberen migratie tegen te gaan, hoe meer zij verdienen", zegt Michele Empler (Universiteit van Tuscia).

Empler is cybersecurity-expert en probeert te doorgronden hoe mensensmokkelaars communiceren. "Het woord dat het meest terugkwam was harraga, dat in Noord-Afrika 'verbranden' betekent. En dat is precies wat het inhoudt: je documenten vernietigen, grenzen oversteken."

Empler ontdekte het systeem van emoticons. Verschillende combinaties staan voor verschillende soorten smokkelroutes. Potentiële migranten krijgen video's doorgestuurd, met daarbij een specifieke reeks emoji's die duidelijk maken welke route wordt aangeboden. Een advertentie voor een smokkelreis.

De codetaal die smokkelaars gebruiken, maakt de video's lastiger vindbaar voor detectiesoftware van opsporingsdiensten. Bovendien maken emoji's de berichten begrijpelijk voor analfabeten. Landenvlaggen en scheepsemoji's zijn populair. Net als hartjes, ziet onderzoeker Empler. "Die zeggen: aan het einde, als alles goed gaat, zul je de liefde vinden."

Smokkelaars wachten dus niet tot klanten ze via-via vinden, maar promoten hun diensten proactief online. Als Empler een nepprofiel maakt van een 23-jarige man in Niger, wordt hij binnen een week benaderd door smokkelaars en overspoeld met verleidelijke berichten over makkelijke reizen naar Europa.

Mensensmokkelaars stellen zich tegenwoordig op als een soort reisinfluencer, zegt de onderzoeker. "Ze leggen overtochten vast in live video's, reels, op Facebook en TikTok. En met het bewijs van aankomst." Niet alle content blijkt echt: sinds kort komen er video's voorbij die met AI blijken gemaakt.

'Altijd wel een route te vinden'

Gaan de striktere regels van het Europese migratiepact het werk van mensensmokkelaars lastiger maken? En gaat het pact levens redden, omdat mensen de gevaarlijke tocht niet meer maken?

"Onzin", zegt de Italiaanse politiek-antropoloog Luigi Achilli (universiteit Florence). "Strenger beleid vergroot juist het gevaar voor migranten door hun routes langer en gevaarlijker te maken."

Kijk ook deze analyse over het migratiepact en wat de afspraken betekenen voor Nederland:

Achilli deed veldwerk in Libië en Griekenland. Hij stelde vast dat vooral kleine criminele netwerken aan mensensmokkel doen. Ze verdienen relatief weinig.

"Als je tachtig kilo mens smokkelt, is dat niet hetzelfde als tachtig kilo cocaïne. Mensen hebben bovendien de neiging om te protesteren, om te sterven, om de aandacht van de autoriteiten te trekken. En dat alles voor een inkomen dat lager ligt dan bij de smokkel van drugs, wapens, of welke andere handelswaar dan ook."

Juist door de nieuwe Europese regels wordt het werk van mensensmokkelaars lucratiever, verwachten de experts. Doordat de routes lastiger worden, zullen migranten niet meer alleen kunnen reizen en worden ze gedwongen een smokkelaar in de arm te nemen. Empler: "Dus paradoxaal genoeg ondersteunen wij daarmee juist hun systeem."

Migranten en smokkelaars zullen mazen in de grenscontroles blijven vinden, zegt Achilli. "Europa is Australië niet: er is altijd wel ergens een plek waar je naar binnen kunt komen."

In dit Italiaanse dorp, waar veel bootmigranten uit Bangladesh zich hebben gevestigd, geloven ze dan ook niet dat het Europese pact de komst van nieuwe migranten gaat tegenhouden:

Afspraken met derde landen

Mede om mensensmokkel aan te pakken, pleiten verschillende Europese politici ervoor om vluchtelingen in landen buiten de EU hun asielprocedure af te laten wachten. Zo hoeven ze niet de oversteek over de Middellandse Zee te wagen, is het idee. Voorlopig zijn hier echter nog geen afspraken over met derde landen. Experts betwijfelen of de opvang die die landen zouden bieden, zal voldoen aan Europese mensenrechtenstandaarden.

Het coronaverhoor van Rutte

Het is vandaag de beurt aan voormalig premier Mark Rutte tijdens de verhoren van de corona-enquêtecommissie. 7,6 miljoen Nederlanders keken op 16 maart 2020 naar de toespraak van de premier. Hoe kijkt hij ruim zes jaar later terug op de beslissingen die zijn kabinet toen nam?

Het migratiepact gaat in

Na jarenlang onderhandelen en voorbereiden treedt vandaag het Europese asiel- en migratiepact in werking. Het doel is om het aantal migranten dat illegaal de EU binnenkomt omlaag te brengen en meer controle te krijgen over de mensen die voor asiel naar Europa komen. In Nieuwsuur stellen we de vraag of dit pact er daadwerkelijk voor gaat zorgen dat minder mensen uit veilige landen naar Europa zullen komen.

Portret minister Heinen

VVD'er Eelco Heinen bekleedt bijna twee jaar de functie van minister van Financiën. Hij staat bekend om zijn strikte financiële discipline, wat hem de bijnaam 'IJzeren Heinen' heeft opgeleverd. Hoe kijkt hij hier zelf naar? Vanavond een portret.

Het verplaatsen van asielprocedures naar landen buiten de Europese Unie is juridisch mogelijk "vanaf de dag dat het EU-migratiepact ingaat". Vandaag dus. Dat zegt Eurocommissaris voor Migratie Magnus Brunner tegen Nieuwsuur. Hij moedigt lidstaten aan deze optie te verkennen.

Het idee doet al enige tijd de ronde: migranten die naar Europa willen, hun asielaanvraag laten doen in een 'veilig derde land' in hun herkomstregio. In dat land blijven ze tot hun aanvraag is beoordeeld. Verschillende onderzoekers, onder wie de gerenommeerde Gerald Knaus, die bekendstaat als de architect van de Turkije-deal, pleiten hiervoor.

Ook asielminister Bart van den Brink is enthousiast. Vorige maand schreef hij, naar aanleiding van een rapport van Instituut Clingendael, dat het kabinet stappen wil zetten om dit mogelijk te maken.

Woensdag lichtte hij in het tv-programma Pauw, De Wit & Moggré toe dat hij hiermee het verdienmodel van mensensmokkelaars onderuit wil halen. "Dit zijn criminele netwerken die opereren op heel veel plekken. Het is Middeleeuws wat er in Noord-Afrika gebeurt. Het is een loterij met mensen die op een boot stappen en hopen dat ze genoeg benzine hebben om Europa te bereiken. Dat moet je doorbreken."

Het begrip 'veilig derde land'

Volgens Eurocommissaris Brunner is het verplaatsen van de asielprocedure vanaf vandaag juridisch mogelijk door de manier waarop het migratiepact het concept 'veilig derde land' invult. EU-landen kunnen straks bijvoorbeeld een asielverzoek afwijzen als die persoon bescherming had kunnen vragen in een veilig land buiten Europa. Zelfs als de persoon geen band heeft met dat land. En er zouden dus aanmeldcentra in deze landen kunnen komen, zodat asielzoekers überhaupt niet naar Europa hoeven af te reizen.

Ook de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), die in Nederland verantwoordelijk is voor de afhandeling van asielaanvragen, staat positief tegenover dit laatste idee. "Als dat ervoor zou zorgen dat mensen niet meer de keuze hoeven te maken om op een gammel bootje de Middellandse Zee over te steken, met het risico van verdrinking, zou dat natuurlijk een groot goed zijn", aldus IND-baas Rhodia Maas tegen Nieuwsuur.

Eurocommissaris Brunner noemt het plan "een goed signaal" aan vluchtelingen. "Namelijk dat het niet makkelijk is om de EU binnen te komen, omdat de procedure mogelijk buiten Europa plaatsvindt."

'Chaotisch en willekeurig'

Mensenrechtenorganisaties uiten hun zorgen over het 'veilig derde land'-concept. Amnesty International noemt het "chaotisch en willekeurig" om mensen naar landen te sturen "waar ze geen band mee hebben, waar ze geen steun krijgen en geen toekomstperspectief hebben".

"In plaats van eindeloos tijd en middelen te besteden aan het afschuiven van haar verantwoordelijkheden naar andere landen, moet de EU investeren in haar eigen asielstelsels", zegt Olivia Sundberg Diez van Amnesty International.

Ook universitair docent vreemdelingenrecht Mark Klaassen is sceptisch. "De ondergrens is altijd dat er sprake moet zijn van een menswaardige behandeling in dat 'derde land'. De kans dat je dat gaat vinden, is twijfelachtig."

Klaassen wijst erop dat EU-landen al sinds 2011 geen asielzoekers mogen terugsturen naar Griekenland, omdat daar de opvang-omstandigheden ver ondermaats zijn. "Als we dit binnen de Europese Unie al niet kunnen regelen, hoe kunnen we dan garanderen dat het wel op internationaal niveau werkt?"

Eurocommissaris Brunner benadrukt dat de Commissie erop zal toezien dat de 'veilige landen' waar EU-lidstaten deals mee sluiten voldoen aan de Europese mensenrechtenstandaarden. Hij zegt ook dat het verplaatsen van de asielprocedures niet dé oplossing is voor het migratievraagstuk, "maar wel een mogelijk onderdeel van de oplossing".

De ruim 2800 Nederlandse kinderen die niet naar school gaan omdat hun ouders dat niet vinden passen bij hun levensbeschouwing, moeten toch naar school. Dat adviseert de beroepsvereniging voor leerplichtambtenaren Ingrado in een nieuwe richtlijn aan gemeenten.

De leerplichtorganisatie sluit zich hiermee aan bij een recente uitspraak van de Hoge Raad, die stelde dat vrijstelling van de leerplicht alleen nog in uitzonderlijke gevallen mogelijk is.

Het is aan gemeenten om de regels rondom de leerplicht te handhaven. Die zitten in hun maag met kinderen die thuisonderwijs krijgen. Naar aanleiding van de uitspraak van de Hoge Raad besloten meerdere gemeenten deze maand al om geen nieuwe aanvragen voor thuisonderwijs op basis van levensbeschouwing toe te kennen. De gemeente Den Haag ging al een stap verder en besloot ook huidige vrijstellingen niet meer te verlengen.

Vrij eenvoudig aan te vragen

Zo'n vrijstelling is vrij eenvoudig aan te vragen als je aangeeft dat er op basis van jouw levensbeschouwing geen passende school voor je kind in de buurt is. Onder experts en politici bestaan hier al jaren grote zorgen over, omdat er nauwelijks monitoring is op de kwaliteit van het thuisonderwijs. En kinderen raken uit het zicht, wat tot schrijnende situaties kan leiden.

In een uitzending van BOOS kwamen recentelijk twee jongvolwassenen aan het woord die vertelden hoe ze als kind geïsoleerd raakten. Een van hen werd naast het onderwijs, bijvoorbeeld ook van de reguliere zorg weggehouden. "Ik heb nachten wakker gelegen en gehuild omdat ik me zo eenzaam voelde."

Voor kinderen die al jaren geen klaslokaal hebben gezien, adviseert Ingrado een overgangsjaar. In dat jaar moeten gemeenten, ouders en scholen met elkaar in gesprek om de juiste vorm van scholing te vinden.

'Kinderen moeten meepraten'

Kinderrechtenonderzoeker Marieke Hopman, verbonden aan Maastricht University, vindt het goed dat er een richtlijn is opgesteld waarin het recht van het kind op onderwijs centraal staat. Ze pleit er wel voor dat de kinderen om wie het gaat worden betrokken bij de uitvoering. "Dat ze mogen meepraten over wat zij een passende school vinden."

De richtlijn is niet bindend en volgens Hopman bevat die ook geen duidelijke instructies hoe gemeenten moeten handelen wanneer ouders weigeren hun kind naar school te sturen: "Het zou goed zijn daar ook eenduidigheid over te scheppen voor gemeenten. Als dat verschilt per gemeente, blijft er een groot risico op rechtsongelijkheid en onzekerheid."

Nieuwsuur benaderde voorafgaand aan deze handleiding de dertig grootste gemeenten van Nederland. Achttien van hen gaven aan te wachten op landelijke sturing.

Vervolging

Volgens Josien van Putten van de Nederlandse Vereniging voor Thuisonderwijs zullen ouders bij verandering van handhaving niet ineens hun kinderen naar school sturen: "Ik verwacht dat ouders zich steeds beroepen op hun recht."

Ook Pascale de Vries heeft jaren geleden heel bewust voor dit type onderwijs gekozen: "Daar stap ik niet zomaar vanaf, omdat de gemeente dat wil." Ze geeft al 22 jaar thuisonderwijs aan haar kinderen:

Twee weken geleden maakte het OM bekend ouders die hun kinderen thuis houden vanwege de levensovertuiging weer strafrechtelijk te gaan vervolgen. Vorig jaar stopte het OM hier nog mee omdat de rechtszaken te complex en lang zijn. Maar volgens het OM geeft de recente uitspraak van de Hoge Raad meer juridische duidelijkheid.

Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Judith Tielen, is van plan komende maand meer te communiceren over de toekomst van de vrijstelling en de leerplichtwet.