Nieuws NL

Het aantal doden bij de brand op een veerboot op de Filipijnen is opgelopen tot 76. Dertien mensen worden nog vermist. Dat hebben de plaatselijke autoriteiten bekendgemaakt.

Vrijdag was er nog sprake van 35 doden. Sindsdien hebben reddingswerkers de stoffelijke resten van nog 41 slachtoffers gevonden. 43 opvarenden overleefden de brand.

Er waren meer dan 130 mensen aan boord toen de brand woensdagavond plaatselijke tijd uitbrak op de MV June Aster. Het schip was onderweg van de hoofdstad Manila naar Coron, in het westen van de Filipijnen.

De lichamen zijn naar een haven in Coron gebracht waar tenten zijn neergezet. Forensische teams trachten om de slachtoffers te identificeren.

Op een persconferentie zie een woordvoerder van de Filipijnse kustwacht dat de prioriteit op dit moment ligt bij het identificeren van de slachtoffers en het vaststellen van de oorzaak van de brand.

Explosies gehoord

Overlevenden zeggen dat ze twee explosies hebben gehoord in het schip voordat de brand uitbrak. Een getuige herinnerde zich een kleine hoeveelheid rook te hebben gezien die veranderde in een brand die zich in enkele seconden over de veerboot verspreidde.

Er is ook nog onduidelijkheid over het lot van de kapitein van de veerboot. De woordvoerder van de kustwacht zei informatie te hebben gekregen dat de kapitein nog in leven is, maar zijn naam staat niet op de lijst van 43 overlevenden.

De brand is de laatste in een lange rij van ongelukken op zee bij de Filipijnen. De archipel telt meer dan 7600 eilanden. Bewoners zijn veelal aangewezen op veerboten om zich te verplaatsen.

In het Turkse district Üsküdar zijn betogers dit weekend massaal de straat opgegaan om te protesteren tegen de arrestatie van burgemeester Sinem Dedetas. Volgens de oppositie waren er duizenden mensen aanwezig.

Aanhangers van de oppositiepartij Yeni Parti noemen de arrestatie van Dedetas onrechtmatig en spreken van politieke vervolging van oppositiebestuurders.

Dedetas werd in juli samen met vijf anderen opgepakt. De populaire burgemeester wordt onder meer beschuldigd van corruptie. Met haar verkiezing in 2024 kwam de oppositie voor het eerst in 30 jaar aan de macht in het voormalige bolwerk van de regerende AK-partij.

Üsküdar, aan de Aziatische kant van Istanbul, heeft een grote symbolische betekenis voor de Turkse politiek. President Recep Tayyip Erdogan heeft er een woning, brengt er tijdens verkiezingen zijn stem uit en heeft er meerdere keren toespraken gehouden tijdens belangrijke verkiezingsoverwinningen.

"Ik ben hier om onze democratisch gekozen burgemeester te verdedigen. Ik protesteer ook tegen de ondemocratische manier waarop de waarnemend burgemeester is aangewezen", zegt Yasar, een lid van Yeni Parti (Nieuwe partij).

Hij verwijst naar de verkiezing van een waarnemend burgemeester begin augustus. Binnen de gemeenteraad werd na meerdere stemrondes een kandidaat van de oppositie gekozen. Zij kreeg 22 stemmen, tegenover 18 stemmen voor de kandidaat van de AK-partij.

De AK-partij stapte daarop naar de rechter. Volgens de partij waren er problemen tijdens de stemming. De rechter oordeelde uiteindelijk dat er opnieuw gestemd moest worden.

Raadsleden bedreigd

In de periode tussen de twee stemrondes liep de politieke spanning verder op. Zo werd bekend dat meerdere raadsleden van de oppositie waren overgestapt naar de AK-partij. Volgens de oppositie werden sommige raadsleden onder druk gezet en bedreigd om over te stappen. Er zou inmiddels onderzoek worden gedaan naar die beschuldigingen.

Ook werden enkele oppositieraadsleden gearresteerd. Bij de tweede stemronde, die enkele dagen geleden plaatsvond, won uiteindelijk de kandidaat van de AK-partij.

Volgens de voorzitter van de AK-partij in Istanbul is de partij blij dat de politieke impasse voorbij is. "De dienstverlening in Üsküdar werd belemmerd. De periode tussen de eerste en tweede stemronde was een tijdsverlies van anderhalve maand voor de inwoners."

De oppositie spreekt daarentegen van het 'overnemen' van Üsküdar. Volgens de partij worden oppositiebestuurders met arrestaties buitenspel gezet vanwege de grote landelijke verkiezingswinst van de oppositie in 2024.

Protest tegen arrestaties

De demonstratie in Üsküdar staat niet op zichzelf. Een vrouw die buiten het district woont, maar naar het protest is gekomen, ziet de demonstratie als onderdeel van een veel groter protest tegen de arrestatie van oppositiebestuurders.

"Al onze burgemeesters zitten onterecht vast. Kijk naar Ekrem Imamoglu. Wij geloven dat zij onschuldig zijn. Er zitten zoveel onschuldige mensen vast."

In Turkije loopt een groot onderzoek naar onder meer corruptie en het manipuleren van aanbestedingsprocedures. In maart 2025 werd de populaire burgemeester van Istanbul, Ekrem Imamoglu, opgepakt. Hij werd door velen gezien als een belangrijke tegenkandidaat van president Erdogan.

Sindsdien zijn honderden mensen die gelieerd zijn aan de oppositie, onder wie burgemeesters en gemeenteraadsleden, gearresteerd. De Turkse regering zegt dat de rechterlijke macht onafhankelijk opereert. Veel aanhangers van de regerende AK-partij geloven ook dat deze bestuurders corrupt zijn.

Dedetas won de verkiezingen van 2024, maar niet met een overweldigende meerderheid. Het district is, net als veel andere delen van Turkije, politiek verdeeld.

'Maakt me verdrietig'

Dat was ook tijdens de demonstratie te zien. Terwijl duizenden mensen luisterden naar een toespraak van partijvoorzitter Özgür Özel, stonden langs de drukke straat ook aanhangers van de AK-partij die afkeurend reageerden.

Voor sommige demonstranten is er weinig reden voor optimisme. "Op dit moment zitten zowel de burgemeester van mijn stad als de burgemeester van de plek waar ik woon vast. Dat maakt me verdrietig", zegt een 25-jarige vrouw die liever anoniem blijft.

Ook een familielid van haar zit vast. Volgens haar hebben de arrestaties haar vertrouwen in de toekomst en in de politiek aangetast. "Er zijn miljoenen jongeren die hetzelfde denken."

Een andere jonge demonstrant zegt: "We weten niet wat er gaat gebeuren, want helaas lijken er geen grenzen te zijn. We zitten in een situatie waarin de rechtsstaat niet functioneert."

Toch is ze niet van plan om te stoppen met protesteren. "We moeten elkaar blijven steunen, want uiteindelijk weten we dat we gelijk hebben, en de waarheid zal overwinnen."

Er zijn geen aanwijzingen voor een mogelijke aanslag bij de ontsporing van een trein in het noorden van Frankrijk afgelopen vrijdag. Dat heeft een openbaar aanklager in Rouen gezegd.

Bij het ongeluk tussen de steden Rouen en Caen vielen 44 gewonden, van wie een ernstig. De ontsporing was het gevolg van een stuk spoorstaaf dat op de rails lag.

Zaterdag meldde een anonieme politiebron aan het Franse persbureau AFP dat de politie het vermoeden had dat het om sabotage ging. Het Franse OM gaat op dit moment echter niet per definitie vanuit dat er sprake was van kwaadwillendheid.

"Op dit moment zijn er geen aanwijzingen voor een kwaadwillige daad met de intentie om de trein te laten ontsporen, en zeker niet voor een opzettelijke aanslag", zei Sébastien Gallois, aanklager in Rouen zaterdagavond.

Hij bevestigde wel dat de meest waarschijnlijke verklaring voor de ontsporing is dat er een stuk rails op het spoor lag. Het politieonderzoek heeft tot nu toe geen informatie opgeleverd over hoe die spoorstaaf daar terecht is gekomen.

'Meest waarschijnlijke hypothese'

Hervé Morin, voorzitter van het regiobestuur in Normandië, had eerder op de dag gezegd dat hij wel uitgaat van sabotage. Volgens hem is dat "de meest waarschijnlijke hypothese".

Volgens Morin is het niet mogelijk dat een stuk spoorstaaf, met een geschat gewicht van 250 tot 300 kilogram, "zomaar" op het spoor terechtkomt. Een uur eerder was op hetzelfde traject nog een trein gepasseerd, en in de tussentijd hadden geen onderhoudswerkzaamheden plaatsgevonden, zei Morin.

Bij de ontsporing raakte een 18-jarige vrouw zwaargewond. Ze werd in kritieke toestand naar het ziekenhuis gebracht. Inmiddels verkeert ze niet meer in levensgevaar, liet de aanklager in Rouen weten. Ook is er geen risico meer op ernstig blijvend letsel.

Naast de vrouw liggen nog drie slachtoffers in het ziekenhuis, maar hun toestand is niet ernstig, zei Gallois.

Dertien passagiers die in de bus zaten die donderdag verongelukte in Zwitserland zijn teruggekeerd in Nederland. Een deel van hen is opgehaald met een bus. De komende dag zullen in ieder geval nog vijf mensen terugreizen, laat alarmcentrale Eurocross weten. Ze reizen per ambulance, taxi en vliegtuig naar huis.

Er liggen nog elf passagiers in het ziekenhuis. Een van hen ligt op de intensive care. Een team van Eurocross is sinds vrijdagmorgen in Zwitserland en blijft daar zolang als nodig is om de mensen te begeleiden. Ze helpen patiënten die het ziekenhuis bijna mogen verlaten met hun terugkeer naar Nederland. Daarbij staan de wensen van de betrokkenen, veiligheid en een rustige reis voorop staan, benadrukt de alarmcentrale.

Probleem met reisdocumenten opgelost

Eurocross hoopt snel meer getroffenen te kunnen repatriëren. Eerder beschikten nog niet alle slachtoffers over een paspoort of ID-kaart, omdat die nog in de bus lagen. Inmiddels is dat probleem opgelost en beschikken alle getroffenen weer over een reisdocument, meldt Eurocross.

Zaterdagochtend meldde het het ministerie van Buitenlandse Zaken dat het bij de vijf Nederlanders die om het leven kwamen bij het busongeluk om vier vrouwen en een man gaat, een vrouw van 71 uit Haarlem, een vrouw van 79 uit Rotterdam, een vrouw van 80 uit Maastricht, een vrouw van 75 uit Noord-Brabant en een man van 75 uit de provincie Groningen.

Bij het ongeluk in de buurt van de plaats Susch raakten veertig inzittenden gewond. De politie doet onderzoek naar de toedracht van het ongeluk. Duidelijk is dat de bus door de vangrail was geschoten op een plek waar wegwerkzaamheden waren. De bus is weggetakeld en wordt op een andere locatie onderzocht.

"Jade was van iedereen", zeiden de ouders van de in april overleden Jade Kops. Jade deelde haar ervaringen met honderdduizenden volgers op sociale media. Na haar overlijden volgde er een zee aan reacties, steunbetuigingen en condoleances. Vandaag werd duidelijk dat het daar niet bij bleef.

De familie ontvangt dreigementen, de politie voerde stopgesprekken. Behoorlijk wat mensen accepteren niet dat de familie geen contact wil, stellen de ouders. "Die mensen denken ook écht dat Jade van iedereen was", zei vader René Kops. Waar ligt die grens tussen het betuigen van medeleven als fan en mensen lastigvallen?

Fans hebben een buitengewoon emotionele connectie met hun idool, zegt sociaal wetenschapper Linda Duits, verbonden aan de Universiteit Utrecht. Een deel van hen heeft het gevoel dat ze hun idolen echt kennen. In dat geval is sprake van een zogenoemde parasociale relatie.

Zo'n relatie beschrijft de band die een persoon voelt tussen zichzelf en een beroemdheid die zij niet kennen, of met een personage uit een boek, een film of zelfs met kunstmatige intelligentie.

John Lennon en Britney Spears

Vergaande betrokkenheid bij beroemdheden is niet nieuw. John Lennon werd vermoord door een geobsedeerde fan. Fans van Britney Spears gingen massaal in protest met de #FreeBritney-beweging. En na de dood van voormalig One Direction-lid Liam Payne zeiden aanhangers dat het bijna voelde "alsof je een familielid verloren bent".

Die parasociale relatie bestaat ook met influencers, zoals in het geval van Jade Kops. "Het is een eenzijdige relatie, die mensen kennen jou als fan helemaal niet", zegt Duits. Toch is er een gevoel van nabijheid. "De mensen die je volgt of adoreert voelen misschien als je buurmeisje of als je nichtje. Ondertussen zie je ze tussen posts van je eigen vrienden of vriendinnen en loopt alles door elkaar heen."

Ook Elly Konijn, hoogleraar mediapsychologie aan de Vrije Universiteit, herkent het fenomeen. Toch spreekt ze liever over een media-gebaseerde relatie. "Een parasociale relatie suggereert dat het geen echte relaties zijn, alsof het minderwaardig is of ondergeschikt", zegt Konijn.

Maar die verbintenis gaat volgens haar wel degelijk twee kanten op. De influencer en de volger delen iets met elkaar, spreken elkaar aan en soms volgen er berichten heen en weer, zegt de hoogleraar. "Ook al is het via sociale media, dat gevoel is heel echt."

Ook Duits ziet die band als betekenisvol. Een grote betrokkenheid hoeft niet per definitie zorgelijk te zijn. "Het kan ook positief en betekenisvol zijn voor mensen die iemand volgen. Er zijn vast veel mensen die Kops gevolgd hebben die aanknopingspunten hebben uit hun eigen leven."

Dat beaamt Konijn. "Er is sprake van een emotionele verbinding. Maar het is heel ingewikkeld als iemand opeens wegvalt".

'Denken dat ze er recht op hebben'

Voor veel fans lijken grenzen een grijs gebied. "Je kan nu iemand volgen, liken, reageren. Soms krijg je reacties. Er is meer interactie en je krijgt er iets voor terug, je houdt contact", zegt Duits. "Het voelt wel degelijk wederkerig, daarom is het veel makkelijker om die grens over te gaan."

Veel volgers zullen denken dat hun reacties naar de ouders goedbedoeld zijn. "Als een vriendin overlijdt, stuur je de ouders ook een bericht. Ze denken dat het meerwaarde heeft", zegt Duits. "Fans vinden dat ze ergens aanspraak op kunnen maken, dat ze recht hebben op een foto, een glimlach, een aardig woordje. En zodra dat niet gebeurt, worden fans boos."

Dat de boosheid leidt tot bedreigingen vinden Duits en Konijn verschrikkelijk, maar niet verrassend. Dat ligt onder meer aan de verharding van de maatschappij. "Online haat is toegenomen, politici schelden elkaar de huid vol", zegt Duits.

Daar is Konijn het mee eens. "Politici en rolmodellen laten grensoverschrijdend gedrag zien en zijn brutaal." Dat is hier ook aan de hand, zegt ze. "De volgers verliezen compleet het perspectief van de familie uit het oog."

Fans moeten op een andere manier leren meeleven, stellen beiden. Dat kan bijvoorbeeld via online condoleanceregisters, of op een fysieke herdenkingsplek.

Konijn benadrukt: "Houd in de gaten wat je plek is, dat geldt ook voor offline relaties. Iedereen zou die moeten respecteren." Duits: "Het besef moet komen: dit gaat niet over mij als volger, maar over een familie."

Je ziet een klein, zilvergrijs insect razendsnel langs de plint schieten. Dan ligt de conclusie voor de hand: zilvervisjes. Maar het kan ook om een papiervisje gaan. Die twee worden vaak door elkaar gehaald, terwijl papiervisjes op andere plekken opduiken en meer schade kunnen veroorzaken aan boeken, foto’s, behang en papier.

Zo herken je het verschil, en zo maak je je huis minder aantrekkelijk voor beide beestjes.

Zilvervisje of papiervisje: de belangrijkste verschillen

Zilvervisjes en papiervisjes behoren allebei tot de zygentoma, een groep vleugelloze insecten met een langgerekt lijf en drie sprieten aan het achterlijf. Ze zijn niet gevaarlijk voor mensen en steken of bijten niet. Toch wil je ze liever niet in huis: vooral papiervisjes kunnen papier en andere materialen aantasten.

De verschillen zijn niet altijd met het blote oog vast te stellen. De plek waar je ze aantreft, geeft vaak de beste aanwijzing. Zie je ze vooral in de badkamer of bij een vochtige afvoer? Dan gaat het waarschijnlijk om zilvervisjes. Duiken ze op tussen boeken, in de slaapkamer of op zolder, dan zijn papiervisjes een serieuze mogelijkheid.

Waarom papiervisjes in huis vervelend zijn

Papiervisjes eten onder meer zetmeel, lijmresten, papiervezels, huidschilfers en organisch materiaal. Daardoor kunnen ze zich tegoeddoen aan boeken, oude documenten, tijdschriften, fotoalbums, postzegelcollecties en behang. Vooral spullen die lange tijd in een doos, kast of opbergplek liggen, zijn kwetsbaar.

Een papiervisje wijst niet automatisch op slechte hygiëne. De insecten kunnen via kieren, leidingen, dozen, tweedehands spullen of verpakkingsmateriaal binnenkomen. In goed geïsoleerde woningen kunnen ze bovendien prettig gedijen als het er langdurig warm is.

Zo kom je van zilvervisjes en papiervisjes af

Met één gevonden insect hoef je niet direct in paniek te raken. Zie je ze geregeld, op meerdere plekken of overdag, dan is het verstandig om maatregelen te nemen. De aanpak bestaat vooral uit schoonmaken, opruimen en toegangspunten afsluiten.

1. Ruim papier en karton op

Bewaar stapels kranten, tijdschriften, dozen en oud papier niet onnodig lang in huis. Zet belangrijke documenten, boeken en fotoalbums liever in goed afsluitbare kunststof bakken. Kartonnen verhuisdozen zijn minder geschikt voor langdurige opslag.

2. Maak naden en kieren dicht

Papiervisjes en zilvervisjes verschuilen zich graag achter plinten, onder vloeren, bij leidingen en in kleine scheurtjes. Kit naden langs plinten, leidingen en kozijnen af en controleer of er openingen zijn rond kabels of buizen.

3. Stofzuig gericht en regelmatig

Stofzuig langs plinten, achter kasten, onder bedden en in opbergkasten. Vergeet ook spleten bij radiatoren en vloerbedekking niet. Gooi de inhoud van de stofzuigerzak of het reservoir daarna buiten weg, zodat gevangen insecten niet terugkomen.

4. Ventileer vochtige ruimtes

Vooral tegen zilvervisjes is ventileren belangrijk. Zet ventilatieroosters open, gebruik afzuiging tijdens en na het douchen en los lekkende kranen of afvoeren op. Een lagere luchtvochtigheid maakt een badkamer of toilet minder aantrekkelijk.

5. Houd het binnen niet onnodig warm

Papiervisjes gedijen goed in warme woningen. Een constant hoge temperatuur, vooral op zolder of in kamers die weinig worden gebruikt, kan hun ontwikkeling bevorderen. Verwarm ruimtes daarom bewust en zorg voor voldoende ventilatie.

6. Gebruik vallen als hulpmiddel

Lijmvallen kunnen helpen om vast te stellen waar de insecten vooral zitten en of de aantallen afnemen. Ze lossen een plaag meestal niet alleen op, maar kunnen wel nuttig zijn naast schoonmaak- en afdichtmaatregelen.

Wanneer moet je een bestrijder inschakelen?

Een professionele bestrijder kan verstandig zijn als je maandenlang veel insecten blijft zien, als ze op verschillende verdiepingen voorkomen of als je aantasting ontdekt aan boeken, documenten, behang of andere waardevolle spullen. Bij huurwoningen is het ook verstandig om de verhuurder of woningcorporatie te informeren, zeker wanneer er gebreken zijn zoals vochtproblemen, open naden of lekkages.

Gebruik bestrijdingsmiddelen niet zomaar overal in huis. Zeker in slaapkamers, kinderkamers en woningen met huisdieren is het belangrijk om het etiket te volgen en eerst de oorzaak aan te pakken. Zonder het afsluiten van schuilplaatsen en het wegnemen van voedselbronnen komen de beestjes vaak terug.

Kort samengevat

• Zilvervisjes zie je vaker in vochtige ruimtes; papiervisjes juist vaker in droge, warme kamers.
• Papiervisjes kunnen papier, boeken, foto’s, behang en karton beschadigen.
• Ruim papier en karton op, bewaar kwetsbare spullen afgesloten en dicht kieren af.
• Ventileer goed tegen zilvervisjes en voorkom een onnodig hoge temperatuur tegen papiervisjes.
• Blijft de overlast groot, dan kan professionele bestrijding nodig zijn.

Het Kremlin sluit een ontmoeting tussen de Russische president Vladimir Poetin en de Oekraïense president Volodymyr Zelensky tijdens de G20-top in Miami uit. "Het is onmogelijk", zei een woordvoerder van het Kremlin tegen het Franse persbureau AFP in New Delhi, waar een top van de BRICS-landen plaatsvindt. BRICS is een samenwerkingsverband van elf landen.

De Oekraïense leider zei zaterdag open te staan voor een ontmoeting met Poetin tijdens de top in december om het beëindigen van de oorlog te bespreken. "We moeten komen, we moeten elkaar ontmoeten, met elkaar praten en beslissingen nemen", zei Zelensky tegen de Duitse omroep Deutsche Welle (DW).

Kremlinwoordvoerder Dmitry Peskov herhaalde de eis van Moskou dat een ontmoeting alleen in de Russische hoofdstad kan plaatsvinden. "Er is bereidheid om hem in Moskou te ontvangen", stelde hij. Volgens Peskov is het nog niet bekend of Poetin bij de G20-top in Miami aanwezig zal zijn. "Poetin heeft eerder aangegeven dat hij (Zelensky, red.) naar Moskou kan vliegen als hij echt met Poetin wil afspreken", aldus Peskov.

Sommige dingen gebeuren in onze snelle wereld gebeuren nog zoals ze al vele honderden jaren gebeuren. Dingen een karmijnrode kleur geven bijvoorbeeld. Dat gebeurt in veel productieprocessen met E120, maar achter dat nummer gaat het extract van dode luizen schuil. Karmijnzuur, ook wel E120 genoemd, is een rood pigment en geeft dingen een karmijnrode kleur. Deze kleurstof werd al gebruikt door de Inca’s en de Azteken en is waarschijnlijk in de 16e eeuw naar Europa gebracht. 80% van de karmijnproductie (200 ton per jaar) vindt plaats in Peru. Karmijn wordt gemaakt van de cochenilleluis ((). Deze luis leeft op cactussen en omdat ze niet kunnen vliegen maken ze karmijnzuur aan om zichzelf te beschermen tegen predatoren. Soms worden er ook andere dierlijke producten gebruikt bij de productie van karmijn, zoals eiwit, vislijm of gelatine. Producten waarin je de dode luizen aantreft? Aquarelverf Olieverf Shampoo Lippenstift Andere cosmetica Inkt Textiel Medicijnen (sinds 2012 in EU niet meer wegens te veel allergische reacties) Nepbloemen Alcoholische dranken Voedsel zoals roze koeken, ijs, drankjes, sauzen en snoep Eet je veel vruchtenyoghurt en houd je niet van luizen? Kijk even bij de ingredienten van je favoriete merk of er E120 in zit

Bron(nen): Business Insider Green Vegans

Minister Stientje van Veldhoven verlaagde gisteren het verplichte gasvuldoel van 74 naar 64 procent, vlak voor het stookseizoen begint. De vulgraad staat op 51,9 procent: het laagste niveau ooit op deze datum sinds het begin van de metingen in 2011. Bij een strenge winter kan die kleinere buffer jouw gasrekening honderden euro's extra kosten.

Van 74 naar 64 procent

Van Veldhoven schreef gisteren in een Kamerbrief dat Nederland het vuldoel met 10 procentpunt verlaagt, op verzoek van de Europese Commissie. Het doel: voorkomen dat de gasprijs op de groothandelsmarkt verder wordt opgedreven in een gespannen markt. In de zomer van 2022, toen landen tegen elkaar opboden om gasopslagen te vullen na de Russische inval in Oekraïne, leidde precies dat tot een ongekende prijspiek.

Het nieuwe vuldoel komt neer op 93 terawattuur aan gas. Dat is ruimschoots meer dan het gemiddelde verbruik uit de gasopslagen (70 terawattuur) over de afgelopen vijf winters. Het kabinet verwacht met 64 procent gevulde opslagen zonder grote problemen de winter door te kunnen.

De gasprijs is al verdubbeld. De buffer wordt verkleind. En het stookseizoen moet nog beginnen.

De Kamer zit er anders in

In de Tweede Kamer leven grote zorgen over de karig gevulde gasopslagen. Daar gaan juist stemmen op om een grotere voorraad aan te houden, geen kleinere. Hoe de lage vulgraad jouw rekening kan raken, schreven we eerder in Gasopslag nog nooit zo leeg in september: wat dat jouw energierekening deze winter kan kosten.

Waarom de opslagen zo leeg zijn

De opslagen begonnen dit vulseizoen met een enorme achterstand. GasTerra, dat de grote bergingen Norg en Grijpskerk decennialang vulde, leverde beide per 1 april 2026 leeg op. De winter van 2025/2026 was bovendien kouder dan recente jaren: op 31 maart stond de vulgraad op 5,15 procent, de laagste gasvoorraad in de afgelopen vijf jaar.

Door het afsluiten van de Straat van Hormuz door Iran is gas inkopen op de wereldmarkt veel duurder geworden. De TTF-gasprijs sloot op 9 september op €78,68 per MWh, ruim het dubbele van een jaar eerder, aldus Energievergelijk.nl. Wat dat nu al voor jouw stookseizoen betekent, berekenden we in Gasprijs 90% hoger dan vorig jaar: zoveel duurder wordt jouw stookseizoen.

De rekening bij een strenge winter

Het CBS raamt het gemiddelde gasverbruik voor 2026 op 928 kuub per jaar. Bij de verwachte consumentenprijs van €1,61 per kuub komt de jaarlijkse gasrekening uit op zo'n €1.494. Dat is het basisscenario, bij een gemiddelde winter.

Maar een koude winter kan leiden tot wel 37 procent meer gasverbruik dan een zachte winter, becijfert NextEnergy. Bij dat verschil gaat het om ruim 340 kuub extra. Tegen €1,61 per kuub is dat circa €550 bovenop je rekening.

En dat is alleen het volumeeffect. Het echte risico zit in de prijs. Volgens gasmonitor Gaspeil.nl raakt de gasopslag bij ongewijzigde trends ergens tussen 20 januari en 20 februari 2027 praktisch leeg. Op dat moment moet Nederland extra gas inkopen op een internationale markt die al onder spanning staat, en kan de prijs per kuub veel hoger uitvallen dan €1,61.

Wat kun je doen?

Wie zekerheid wil, kan nu een vast energiecontract afsluiten. Dat beschermt tegen prijspieken als de winter streng wordt. Het verschil tussen leveranciers kan oplopen tot €900 per jaar, aldus Gaslicht.com. De thermostaat een graad lager zetten bespaart ongeveer 3 tot 5 procent op je gasverbruik, en dat tikt bij deze prijzen snel aan.

Het kabinet gokt op een zachte winter en voldoende lng-aanvoer. Als beide meevallen, is 64 procent genoeg. Als een van beide tegenvalt, betaal je het verschil.

Meer weten? Rijksoverheid.nl · Reformatorisch Dagblad · Nederlands Dagblad · Gaspeil.nl · Energievergelijk.nl · Keuze.nl

Drie dagen voor Prinsjesdag kan een eigenwoningbezitter voor het eerst het totale plaatje voor 2027 opmaken: zorgpremie omhoog, vrijheidsbijdrage erbij, hogere energielasten, Wet Hillen-afbouw, en voor wie moet verlengen een fors hogere hypotheekrente. Opgeteld kan een doorsnee-eigenwoninghuishouden €100 tot €150 per maand meer kwijt zijn.

Zorgpremie: +€24 per maand voor twee volwassenen

Volgens uitgelekte Prinsjesdagcijfers die De Telegraaf in handen heeft, rekent het kabinet voor 2027 met een gemiddelde jaarpremie van €2.028, omgerekend circa €169 per maand. Vergelijkingssite Overstappen.nl komt in het meest waarschijnlijke scenario uit op €171,50 per maand. In 2026 betalen verzekerden gemiddeld €159 per maand: de stijging bedraagt €10 tot €12,50 per persoon per maand. Voor een huishouden met twee volwassenen is dat naar schatting €24 tot €30 per maand meer, zo rekenden we eerder al door per huishoudtype.

Vrijheidsbijdrage: onzichtbaar, maar voelbaar

De vrijheidsbijdrage is geen aparte heffing maar een belastingverzwaring via beperkte indexatie: de belastingschijven groeien in 2027 minder mee met de inflatie, waardoor meer inkomen in een hogere schijf valt en je netto minder overhoudt. Volgens de FNV betaalt een werknemer met een modaal inkomen circa €152 extra belasting per jaar. Telegraaf-verslaggever Martin Visser rekende eerder op grofweg €450 per jaar voor een huishouden, zo schreven we in onze eerdere Prinsjesdag-optelsom. Afhankelijk van het inkomen is dat €13 tot bijna €38 per maand.

Elk bedrag apart lijkt te overzien. Het probleem zit in de optelsom.

Energie: de netbeheerder klopt aan

De nettarieven voor stroom kunnen in 2027 met maximaal 45 procent stijgen, zo blijkt uit een rapport van PwC in opdracht van Netbeheer Nederland. Huishoudens betalen nu gemiddeld circa €500 per jaar aan netbeheerkosten; dat loopt naar verwachting op naar €650 tot €725, een stijging van €12,50 tot €18,75 per maand. Daarnaast geldt vanaf 2027 de bijmengverplichting voor groen gas, waardoor ook de gasprijs stijgt. RaboResearch verwacht dat de energierekening van huishoudens die aardgas blijven gebruiken bovengemiddeld hard zal stijgen.

Wet Hillen: bescheiden, maar het telt mee

De Wet Hillen, die eigenaren met een afgeloste hypotheek beschermt tegen belasting over het eigenwoningforfait, wordt sinds 2019 stap voor stap afgebouwd, en vanaf 2026 gaat dat sneller: 4,8 procentpunt per jaar in plaats van 3,33. Bij een woning met een WOZ-waarde van €400.000 en geen hypotheek scheelt dat ruwweg €25 extra belasting per jaar, zo berekenden we eerder. Op zichzelf bescheiden, maar het komt bovenop alles hierboven.

En dan de hypotheek

Wie de komende jaren moet verlengen, krijgt de grootste klap. De ECB verhoogde donderdag de depositorente naar 2,50%, de tweede verhoging dit jaar. Zolang de huidige geopolitieke situatie ongewijzigd blijft, stijgen de hypotheekrentes licht. De gemiddelde hypotheekrente voor tien jaar vast staat inmiddels op circa 4,3%. Wie in de lage-rentejaren afsloot tegen 1,5 à 2 procent, betaalt bij verlenging meer dan het dubbele, zoals we eerder deze week doorrekenden voor eigenaren met een aflossingsvrije hypotheek boven de 30%-grens.

De optelsom

Neem een eigenwoninghuishouden met twee volwassenen en een gezamenlijk inkomen rond modaal. Tel de best gedocumenteerde lastenstijgingen op: zorgpremie (circa +€24 per maand), vrijheidsbijdrage (+€13 tot €38), hogere netbeheerkosten (+€15), Wet Hillen-afbouw (+€2). Dat is al circa €55 tot €80 per maand, en dan zijn de stijgende gaskosten nog niet eens meegerekend.

Wie daar ook nog een renteherziening bij krijgt, zit al snel boven de €100 per maand. En wie met een aflossingsvrije hypotheek boven de 30%-grens bij de bank moet verlengen, kan uitkomen op honderden euro's per maand erbij, zoals we eerder deze week doorrekenden.

De precieze bedragen volgen dinsdag op Prinsjesdag. Maar het totaalplaatje is nu al zichtbaar: 2027 wordt voor eigenwoningbezitters het duurste jaar in jaren, niet door één grote klap, maar door vijf kleine die tegelijk landen.

Meer weten? BNR · De Energievergelijker · FiscAlert · Rabobank · Van Bruggen · Belastingdienst

Geen boete voor zwartrijders Ter Apel

In de trein tussen Emmen en Zwolle worden agressieve zwartrijders niet meer beboet. Dat meldt RTL Nieuws op basis van een interne memo van vervoerbedrijf Arriva. Op het traject zijn al jarenlang veel incidenten, met name door asielzoekers uit Ter Apel. Arriva vreest voor de veiligheid van boa's en conducteurs en geeft hen nu de opdracht zwartrijders bij dreigende agressie te laten gaan.

Zero-emissie in de stad

Mogen er nu wel of geen dieselbusjes rijden in het centrum van de stad? Veel gemeenten gingen voortvarend aan de slag. Ook de gemeente Almere besloot dat het per 2028 niet meer zou mogen, maar daar komen ze nu op terug. Het intrekken van het besluit leidt daar tot discussie. Naast Almere, willen ook Den Haag, Dordrecht, Ede en Zaanstad hun zero-emissiebeleid niet, of maar gedeeltelijk invoeren.

Tentoonstelling Yayoi Kusama

Het Stedelijk presenteert een groot overzicht van de werken van Yayoi Kusama, een van de meest invloedrijke en vernieuwende kunstenaars van de 20e en 21e eeuw. De tentoonstelling laat meer dan zeventig jaar van haar baanbrekende oeuvre zien. Haar werk staat wereldwijd bekend om haar experimenten met patronen, zelfbeeld en het concept van 'oneindigheid'.

Nu woont hij in Nederland, maar Guantanamo Bay zal nooit uit het hoofd van Mohamedou Ould Slahi verdwijnen. "Ik voel me schuldig dat ik vrij ben, dat ik in het mooiste land ter wereld mag wonen en elke dag van vrijheid mag genieten."

"Ik besefte hoe kwetsbaar je vrijheid is", zegt Slahi over zijn tijd in de Amerikaanse marinebasis op Cuba waar de Verenigde Staten na de aanslagen van 11 september 2001 een detentiekamp voor terreurverdachten inrichtten. "Opeens had ik alles verloren."

Zo'n vierenhalf jaar geleden voelde Slahi zich voor het eerst weer echt vrij. De 55-jarige Mauritaniër sliep toen voor de eerste keer in zijn toenmalige appartement in Groningen. "Ik kon niet geloven dat ik vrij was", blikt hij terug in gesprek met Nieuwsuur.

Waterboarding

Slahi kreeg het extreem zwaar te verduren in Guantanamo. "Ze hebben me gemarteld. Ik werd seksueel misbruikt." Door waterboarding, een marteltechniek waarbij verdrinking gesimuleerd wordt, zag hij geen andere uitweg dan een valse bekentenis af te leggen.

Deze traumatische periode begon toen hij in augustus 2002 werd vastgezet in het omstreden gevangenenkamp. Slahi zou banden hebben met terreurgroep al-Qaida. Op dat moment zaten er al honderden gevangen vast in het kader van de 'War on Terror' die de VS voerde na 9/11. De Verenigde Staten en hun bondgenoten schakelden terreurverdachten uit van Irak tot Afghanistan.

25 jaar later is de War on Terror nog altijd niet voorbij. Wat heeft die oorlog Amerika gekost? Kijk deze analyse van Nieuwsuur:

"Het begon met een telefoontje van mijn neef", vertelt Slahi over zijn aanhouding ruim 24 jaar geleden. Op dat moment woonde hij in Duitsland en zijn neef in Soedan. De neef vroeg hem om geld voor zijn zieke vader. "Het was een telefoontje van dertig seconden."

Dat telefoongesprek veranderde alles. Zijn neef Mahfouz Ould al-Walid was actief binnen al-Qaida en fungeerde een tijdlang als religieus adviseur van Osama bin Laden. De telefoon waarmee hij Slahi belde, was volgens Amerikaanse inlichtingendiensten aan Bin Laden gelinkt. Slahi had zelf eerder in Afghanistan getraind bij al-Qaida en daar trouw gezworen aan de organisatie, al zegt hij die banden later te hebben verbroken.

Nog vijftien gevangenen in Guantanamo

Gevangenen in Guantanamo kregen aanzienlijk minder juridische bescherming dan verdachten in reguliere Amerikaanse gevangenissen. "De regering-Bush zag Guantanamo als een juridisch zwart gat waar de grondwet niet zou gelden omdat het geen Amerikaans grondgebied was", vertelt diplomaat Cliff Sloan, die als speciaal gezant voor de sluiting van Guantanamo bij het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken diende.

"Het Congres verbood elke overplaatsing van gevangenen naar de VS." President Obama wilde tijdens zijn regeerperiode de gevangenis sluiten maar stuitte op veel weerstand. "Hij heeft het aantal gevangenen wel met 85 procent kunnen verminderen", zegt Sloan.

Van de ongeveer 780 gevangen in Guantanamo Bay, zijn er maar 32 formeel aangeklaagd. Slechts acht keer kwam het tot een veroordeling, meestal via een schikking. Er zitten, naast andere gevangenen, nog altijd vijftien mensen vast die vanwege 11 september en de 'War on Terror' zijn opgepakt.

De gebeurtenissen in Guantanamo Bay maakten van Slahi een ander mens. "Als iemand je martelt, dan word je automatisch een ander persoon."

Na veertien jaar in de gevangenis, voornamelijk in isolatie, was hij bang voor het leven in vrijheid. "Omdat vrijheid betekent dat je het kan kwijtraken, dat is heel kwetsbaar."

Slahi heeft inmiddels een leven opgebouwd in Nederland, maar kampt nog altijd met een schuldgevoel omdat er nog altijd gevangenen zonder proces vastzitten. "Ik schaam me dat ik zo weinig voor hen kan doen."

Vergiffenis

Na zijn vrijlating hebben hebben verschillende bewakers Slahi opgebeld om hun excuses aan te bieden, zegt hij. "Ik heb hun vergeven. Zonder vergiffenis zou ik niet hebben overleefd. Vergiffenis betekent niet dat je goedkeurt wat er gebeurde. Het betekent alleen dat ik verder ga met mijn leven, zonder die mensen in mijn hoofd. Waarom moet ik mezelf verder martelen met haat in mijn hart?"

Ook van Amerikanen heeft Slahi geen afkeer gekregen. Integendeel: "Ik ben fan van de Amerikanen. Mijn ervaring is dat het voornamelijk goede mensen zijn."

In 2016 kwam Slahi op vrije voeten. Hij werd niet langer gezien als een veiligheidsrisico. Bewijs voor betrokkenheid van Slahi bij de aanslagen is nooit gevonden. In 2021 kwam een film uit over zijn gevangenschap.

Abu Zubaydah, die als rechterhand van Osama bin Laden werd gezien, zit nog steeds vast in Guantanamo zonder perspectief om ooit vrij te komen. Hij maakte tekeningen van wat hem naar eigen zeggen in Guantanamo Bay is overkomen:

De vereniging van hartpatiënten maakt zich zorgen over het corruptieonderzoek van de FIOD naar cardiologen. Volgens de vereniging kan de zaak het vertrouwen van patiënten in hun arts schaden.

De FIOD doet onderzoek naar zeker zes cardiologen: twee van het OLVG-ziekenhuis in Amsterdam en vier cardiologen die tot voor kort werkzaam waren bij het CWZ-ziekenhuis in Nijmegen. De opsporingsdienst onderzoekt of de cardiologen geld hebben ontvangen van producenten van cardiologische producten. In ruil daarvoor zouden de cardiologen die bedrijven hebben bevoordeeld, bijvoorbeeld door vaker hun producten te gebruiken bij medische ingrepen.

Gisterochtend vroeg zouden invallen zijn gedaan bij de woningen van de cardiologen.

"Verbaasd was ik niet toen ik hoorde over de invallen", zegt Henri Haenen, woordvoerder van Hartpatiënten Nederland. Hij wijst op een eerdere soortgelijke zaak rond het Isala Hartcentrum in Zwolle in 2022. "Toen werden cardiologen verdacht van corruptie."

Vertrouwen geschaad

Het grootste probleem is volgens Haenen dat dit soort onderzoeken naar mogelijke corruptie het vertrouwen in de integriteit van cardiologen kunnen aantasten. "Als cardiologen zich laten leiden door de beloningen die ze krijgen voor het voorschrijven van medicijnen en hulpmiddelen door de farmaceutische industrie, dan weten wij niet of dat wel in het belang van de patiënt is." Haenen zegt daar in dit geval "enigszins" aan te twijfelen.

"Dan kan het zijn dat een fabrikant belang heeft bij het pushen van een bepaald medicijn, terwijl die bijvoorbeeld veel duurder is dan bestaande medicijnen of veel meer bijwerkingen heeft", aldus Haenen. "Wanneer je als patiënt naar een dokter gaat en je twijfelt of deze aan jouw kant of aan de kant van de onzichtbare industrie staat, dan ga je er toch niet met een goed gevoel heen?"

Niet alleen cardiologen?

De zorgen roepen bij Hartpatiënten Nederland ook de vraag op of dergelijke praktijken in andere medische beroepsgroepen kunnen voorkomen. "We kunnen ons bijna niet voorstellen dat dat alleen bij cardiologie voorkomt", zegt Haenen. De vereniging wil daarom dat ook breder wordt gekeken naar mogelijke financiële beïnvloeding van medisch specialisten.

Daarvoor heeft Hartpatiënten Nederland de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) benaderd, het onafhankelijke bestuursorgaan dat onderzoek doet naar situaties waarbij de veiligheid in het geding kan zijn. De raad bepaalt zelf welke onderzoeken hij uitvoert. Het is dus nog niet duidelijk of de oproep van Hartpatiënten Nederland daadwerkelijk tot een onderzoek leidt.

Toch is juist dit bestuursorgaan volgens de patiëntenvereniging de juiste om aan te spreken, niet de FIOD of de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ).

Maar loopt de patiëntenvereniging, nu het onderzoek van de FIOD nog loopt, daarmee niet op de zaken vooruit? Volgens Haenen niet. "De patiënt mag niet twijfelen aan de integriteit van zijn dokter. En door dit soort informatie gaan patiënten dat natuurlijk wel doen."

Rotte appels

"Als belangenorganisatie denken wij dat de meeste cardiologen best wel deugen. Maar het zijn vooral die rotte appels die het voor iedereen verpesten. Laten we vooral zorgen dat die rotte appels uit de fruitmand verdwijnen."

De patiëntenvereniging staat niet alleen in haar zorgen. Ook de Hartstichting liet vandaag weten zich zorgen te maken over de verdenkingen die gepubliceerd zijn. "De 1,8 miljoen mensen met hart- en vaatziekten moeten erop kunnen vertrouwen dat medische keuzes uitsluitend worden gemaakt vanuit wat het beste is voor de patiënt en niet worden beïnvloed door financiële belangen. Op dit moment weten we niet of patiënten in deze zaak nadeel hebben ondervonden."

Geen van de betrokken cardiologen heeft tot nu toe inhoudelijk gereageerd op vragen van Nieuwsuur.

Onderzoek naar corruptie cardiologen

Opsporingsdienst FIOD heeft bij zeker zes cardiologen beslag gelegd op hun panden. Het gaat om cardiologen van het Amsterdamse OLVG en voormalig cardiologen van het CWZ-ziekenhuis in Nijmegen. Dat blijkt uit onderzoek van Investico en Nieuwsuur. Verslaggever Fleur Damen schuift aan in de studio.

Herdenking 9/11

In de Verenigde Staten worden vandaag de slachtoffers van de aanslagen van 11 september 2001 herdacht. Bijna 3.000 mensen kwamen om toen gekaapte vliegtuigen zich in de Twin Towers in New York, het Pentagon en een weiland in Pennsylvania boorden. Vanuit de VS schakelen we met onze correspondent Rudy Bouma. Maarten van Rossem deelt zijn visie over de nieuwsuitzendingen indertijd.

Zeestraat dreigt dicht te gaan

De Houthi's in Jemen dreigen de belangrijke zeestraat Bab el-Mandeb opnieuw af te sluiten voor schepen die banden hebben met Israël. De zeestraat is een cruciale vaarroute tussen de Rode Zee en de Golf van Aden en wordt gebruikt voor een groot deel van de wereldhandel. We schakelen hierover met onze correspondent.

Opsporingsdienst FIOD heeft bij zeker zes cardiologen beslag gelegd op hun panden. Het gaat om cardiologen van het Amsterdamse OLVG en voormalig cardiologen van het CWZ-ziekenhuis in Nijmegen. Dat blijkt uit onderzoek van Investico en Nieuwsuur.

Het Openbaar Ministerie (OM) heeft (gedeeltelijk) beslag gelegd op panden in onder meer Amsterdam, Nijmegen en Naarden. Het gaat om een bedrag van in totaal minstens 1,5 miljoen euro. In veel gevallen gaat het om privéwoningen. Het gaat per pand om enkele tonnen waarop beslag is gelegd. Daarnaast is er beslag gelegd op een opslagbox op naam van één van de cardiologen, zo blijkt uit kadastrale gegevens.

Het beslag op de panden is onderdeel van een corruptieonderzoek van de FIOD. Het gaat om panden die op naam staan van zeker twee cardiologen van het OLVG-ziekenhuis en vier cardiologen die tot voor kort werkzaam waren bij het CWZ-ziekenhuis.

Drie van de cardiologen die tot voor kort in het CWZ-ziekenhuis werkten zijn inmiddels werkzaam voor het Acibadem Medical Center, een zelfstandig behandelcentrum met vestigingen in vier Nederlandse steden. Een woordvoerder van Acibadem bevestigt dat er gisterochtend vroeg invallen zijn gedaan bij hun woningen en zegt dat ze op non-actief zijn gesteld.

Wie zijn de cardiologen?

Alle zes zijn ervaren cardiologen met een lange staat van dienst. Twee van hen speelden een belangrijke rol bij het doen van medisch onderzoek dat werd betaald door leveranciers van medische hulpmiddelen. Een ander was tot voor kort opleider van jonge cardiologen in een van de twee ziekenhuizen.

Gisteren werd bekend dat de fiscale opsporingsdienst (FIOD) hartspecialisten verdenkt van corruptie. Ze zouden geld hebben ontvangen van producenten van cardiologische producten. In ruil daarvoor zouden de cardiologen die bedrijven een voorkeursbehandeling hebben gegeven en bijvoorbeeld vaker hun producten hebben gebruikt bij medische ingrepen.

De gang van zaken lijkt op die bij het Isala Hartcentrum in Zwolle, in 2022. Ook in deze corruptiezaak legde de FIOD beslag op woningen van cardiologen. Dat onderzoek loopt nog altijd. De verdenking is dat de Zwolse cardiologen zich hebben laten omkopen door een Duitse producent van hartimplantaten en hartritmekastjes, Biotronik. Daarbij speelde een bv van de cardiologen een rol, vermoedt de FIOD.

Ook de cardiologen waarbij gisteren beslag is gelegd, zijn actief in meerdere bv's. Hoe die bv's betrokken zijn bij het FIOD-onderzoek, is nog niet bekend. De FIOD wil momenteel niet ingaan op vragen.

Reactie OLVG en CWZ

Het OLVG bevestigt dat de FIOD onderzoek doet naar mogelijke corruptie "waarbij het OLVG is benadeeld", maar kan geen nadere toelichting geven.

De Nederlandse vereniging voor cardiologie (NVVC) zegt in een reactie "groot belang" te hechten aan "transparante en onafhankelijke beoordeling van signalen of verdenkingen van integriteitsschendingen" en de verdere bevindingen en berichtgeving van de FIOD af te wachten.

CWZ laat weten dat de FIOD het ziekenhuis heeft geïnformeerd dat zij onderzoek doet naar mogelijke corruptie bij cardiologen. Er is geen samenwerking meer tussen CWZ en de genoemde cardiologen, zegt het CWZ.

Verborgen geldstromen

Samen met de NOS deed Nieuwsuur in 2022 onderzoek naar betalingen die cardiologen ontvangen van de medische industrie. Daaruit bleek dat lang niet alle ziekenhuisbesturen vooraf voor die betalingen toestemming gaven.

Bekijk hier de video over die verborgen geldstromen:

Tips?

Dit artikel kwam tot stand in samenwerking met Machteld Veen en Simon Dequeker van Investico.

Heb je tips of vragen over potentiële misstanden in de cardiologie? Neem dan contact op met fleur.damen@nieuwsuur.nl.