Nieuws NL

VVD-Kamerlid Harry Bevers legt tijdelijk zijn werk in de Tweede Kamer neer. Afgelopen week is bij hem acute myeloïde leukemie (AML) geconstateerd, zo heeft de VVD bekendgemaakt.

Bevers is meteen met behandelingen begonnen en stopt ten minste zestien weken met zijn werk in de Tweede Kamer. "Harry en zijn gezin hebben de komende tijd nodig voor de behandeling en voor herstel", staat in de korte VVD-verklaring. De partij wenst hem "enorm veel kracht toe".

Vervangen

De 61-jarige Bevers zit sinds juli 2024 in de Tweede Kamer, eerder zat hij er al enkele maanden tussen 2022 en 2023. Hij hield zich vooral bezig met ziekenhuiszorg, geneesmiddelenbeleid en medisch-ethische onderwerpen.

Na het meireces wordt Bevers tijdelijk vervangen in de Tweede Kamer door Dieke van Groningen.

Op een militair oefen- en schietterrein bij 't Harde, nabij Epe in Gelderland, is een grote brand uitgebroken. De brandweer kreeg vanochtend meerdere meldingen van een brand bij het Artillerie Schietkamp (ASK).

Volgens Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland zijn er meerdere brandhaarden en was er een grote piek in het aantal telefoontjes naar de meldkamer. De veiligheidsregio kan niet zeggen of de brand aangestoken is. "We hebben alle hulpdiensten naar de plek gestuurd. De brand is zeker nog niet onder controle", zegt een woordvoerder.

De rookwolken zijn van ver buiten Epe te zien. De A28 tussen 't Harde en Wezep is in beide richtingen dicht vanwege de natuurbrand.

Op beelden zijn de enorme rookwolken te zien:

De brandweer waarschuwt voor meer natuurbranden de komende periode vanwege de aanhoudende droogte. Afgelopen week braken meerdere natuurbranden in Nederland uit, waaronder in Den Haag, Malden en Helden. De brandweer heeft ze onder controle kunnen krijgen, maar verwacht dat de toename van het aantal natuurbranden doorzet.

De meeste natuurbranden komen in Nederland in het voorjaar voor, zegt Edwin Kok. Hij is landelijk coördinator natuurbrandbeheersing bij het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV). In deze periode is de vegetatie volgens hem nog heel droog en is de opname van voedingsstoffen (sapstromen) bij bomen en planten nog niet op gang gekomen.

Door de aanhoudende droogte hebben bijna alle veiligheidsregio's opgeschaald naar fase 2, het hoogste waarschuwingsniveau. Hulpdiensten zijn dan extra alert en de brandweer zet extra materieel in om een brand snel onder controle te kunnen krijgen.

Andere blustechnieken

Kok zegt dat natuurbranden in de toekomst vaker zullen voorkomen, doordat droogteperiodes langer aanhouden. Ook ziet hij dat er meer branden gelijktijdig woeden. "Dat maakt het voor de brandweer uitdagend, omdat we op meerdere plekken tegelijk materieel moeten inzetten. De branden worden daarnaast intenser, waardoor ze nog moeilijker te bestrijden zijn."

Het is daarom belangrijk dat er ook naar andere blustechnieken wordt gekeken, zegt Kok. "In Nederland blussen we natuurbranden tot nu toe altijd met water. Maar we hebben de afgelopen jaren gezien dat branden niet meer met water te bestrijden zijn omdat ze zo intens zijn."

Een van de tactieken waar de brandweer volgens Kok naar kijkt, is de inzet van 'voorbranden'. Door een stuk natuur gecontroleerd in brand te steken kan een grote brand zich niet verder uitbreiden.

De natuurbrandexpert zegt dat het voorkomen van een natuurbrand ook een gedeelde verantwoordelijkheid is. "We vragen mensen om alert te zijn en om geen vuur in de natuur te gebruiken. Wees je bewust van de risico's die je zelf ook kan veroorzaken."

Er komen strengere regels voor het fokken en het houden van honden en katten. Het Europees Parlement heeft daartoe gisteren een wetsvoorstel aangenomen. Als ook de ministers van EU-lidstaten ermee instemmen, moeten fokkers zich registreren en wordt het vanaf 2030 verplicht om huisdieren te chippen.

De chip bevat informatie over het land van herkomst, de fokker of het asiel waar het dier vandaan komt en de huidige eigenaar. Die informatie wordt opgeslagen in een Europees systeem.

Het doel van de nieuwe wet is het tegengaan van misbruik in de EU en wrede handelspraktijken van fokkers. "Wat je nu ziet, is dat veel baasjes graag dieren willen met specifieke kenmerken. Daar zijn we deels in doorgeslagen", zegt Franck Meijboom. Hij is hoogleraar dierethiek bij de faculteit diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht.

Doorfokken en couperen

Ook komt er een Europees verbod op het 'doorfokken' van dieren. Dat kan tot aanzienlijke gezondheidsrisico's leiden, zoals het geval is bij mopshonden. Die dieren hebben vaak ademhalingsprobleem door onderontwikkelde neusgaten.

"Het gaat om allerlei erfelijke aandoeningen. Honden kunnen last krijgen van epilepsie of van gewrichtsproblemen. Die kwalen komen vaak pas op latere leeftijd aan het licht", zegt Meijboom.

De nieuwe maatregelen omvatten ook een verbod op couperen: het verminken van honden en katten voor shows. In Nederland is dat al een tijd verboden.

"Deze nieuwe wet zorgt er in ieder geval voor dat we hier niet weer allerlei dieren vanuit het buitenland krijgen met dezelfde problematiek. Maar het zal op Europees niveau best lastig zijn om dit waterdicht te handhaven. Omdat je aan de buitenkant niet altijd kan zien of een dier een erfelijke aandoening heeft", aldus de hoogleraar.

De Europese Commissie komt volgend jaar met nieuwe vuurwerkregels. Dat kondigt de Commissie aan in een brief aan Nederland, Zweden en Frankrijk die is ingezien door de NOS. Die landen stuurden vorige maand een dringende oproep aan Brussel om de huidige wet aan te passen. Er moeten veel strengere voorwaarden komen om zwaar vuurwerk op de markt te brengen en er moet veel meer Europees worden samengewerkt, zeggen de verantwoordelijke ministers.

De Commissie antwoordt nu "de zorgen over het toenemende criminele misbruik van vuurwerk" te delen en daarom met een nieuwe wet te komen. Ons land spant zich al langer in om de regels aan te scherpen. Het zware vuurwerk is een groot probleem omdat het aan de lopende band gebruikt wordt om aanslagen mee te plegen.

Eerder bleek uit een interne evaluatie al dat Europese vuurwerkregels "ernstige tekortkomingen" hebben waardoor onvoldoende wordt voorkomen dat het zware vuurwerk gebruikt wordt tegen eerstehulpverleners, voor plofkraken of terechtkomt in het criminele circuit.

Het vuurwerk komt nu veel te vaak in verkeerde handen terecht, schreef de Commissie in de evaluatie. Waar dat precies misgaat, is moeilijk vast te stellen omdat de huidige wetgeving niet voorziet in een goed systeem om te kunnen achterhalen waar het vuurwerk terechtkomt na de productie. Het is daarnaast te makkelijk om zonder de benodigde vergunningen het zware vuurwerk online te bestellen.

Vuurwerkbommen

De Rotterdamse burgemeester Carola Schouten, voorzitter van het Offensief tegen Explosieven, juicht het besluit van de Europese Commissie om de wetten te herzien toe. "Dit is een essentiële stap om onze gemeenschappen beter te beschermen. We moeten dit momentum nu benutten om te komen tot strenge en effectieve Europese wetgeving die onze burgers daadwerkelijk beschermt tegen aanslagen met vuurwerkbommen."

Raquel García Hermida-van der Walle zet zich namens D66 in het Europees Parlement in voor nieuwe regels. Het belangrijkste wat volgens haar in de nieuwe wet moet komen te staan is een Europees verbod op vuurwerk in de zwaarste categorie, zoals cobra's. Op dit moment worden die nog legaal geproduceerd in onder andere Italië.

Ook verwacht ze dat de Commissie met strengere regels komt voor handhaving. Een Europees vuurwerkpaspoort, als bewijs dat professionals het vuurwerk legaal in bezit hebben, zou daarbij kunnen helpen, denkt ze. Nederland, België en Luxemburg werken al met zo'n pas.

Daarnaast moet het veel makkelijker worden de herkomst van vuurwerk te achterhalen. "Zoals eten dat in de supermarkt ligt. Als daar iets mis mee is, weten we waar het vandaan komt. Waarom is dat bij vuurwerk zo slecht traceerbaar? Dat maakt het moeilijk om illegale verkopers te vervolgen."

Geen valse verwachtingen

Het duurt nog wel even voor de nieuwe wetgeving er is. Het voorstel zal in de loop van volgend jaar komen, schrijft de Commissie. Daarna moeten het Europees Parlement en de 27 EU-landen het eens worden over de nieuwe regels, die mogelijk dan in 2030 ingaan. García Hermida-van der Walle hoopt dat het eerder wordt, maar wil geen valse verwachtingen wekken.

"Maar vanuit Nederland blijft de druk ondertussen hoog, want het probleem wordt steeds groter", zegt ze. "Veel landen delen onze zorgen, maar er zijn andere plekken waar ze het probleem minder zien, bijvoorbeeld in Italië dat een vuurwerkindustrie heeft. Daar kan weerstand komen tegen strengere regels. Maar in de tussentijd moeten we beter samenwerken met de politie en de internetbedrijven waar je vuurwerk kan kopen, want het wordt steeds nijpender."

De oudst bekende spiegels zijn ongeveer 8.000 jaar oud. Mogelijk dienden ze als statussymbool.

De wittebroodsweken van het kabinet-Jetten zijn al lang en breed voorbij. Nog geen half jaar na de verkiezingen krijgt D66 een flinke klap in de peilingen. De partij van premier Rob Jetten zou nu uitkomen op 17 zetels, bijna een halvering ten opzichte van de 31 virtuele zetels vlak na de verkiezingen.

Dat blijkt uit onderzoek van EenVandaag onder ruim 21.000 leden van het Opiniepanel. Tegelijkertijd daalt het vertrouwen in het kabinet-Jetten. In maart stond nog 31 procent van de Nederlanders achter het kabinet, inmiddels is dat nog maar 26 procent.

Kelderend vertrouwen

Vooral binnen de eigen gelederen gaat het mis. Kiezers van coalitiepartijen verliezen zichtbaar vertrouwen. Bij het CDA zakt de steun van 67 naar 57 procent, bij de VVD van 40 naar 31 procent. Zelfs onder D66-stemmers is de daling merkbaar: van 81 naar 74 procent.

Veel kiezers vinden het nog te vroeg om keihard te oordelen, maar zien wel dat het kabinet worstelt. De minderheidsconstructie, waarbij steun van de oppositie nodig is, maakt het regeren stroperig en onzeker.

‘Te arrogant en polariserend’

Het gebrek aan samenwerking met de oppositie wordt breed gevoeld. Maar liefst 78 procent van de ondervraagden vindt dat het kabinet daar niet in slaagt. Zelfs 71 procent van de coalitiekiezers deelt die mening.

De kritiek is stevig: de coalitie zou “te arrogant” en “te polariserend” zijn. Tegelijk krijgt ook de oppositie een tik op de vingers vanwege gebrek aan medewerking.

Asielwet splijt kiezers

De mislukte strengere asielwet in de Eerste Kamer is voor veel kiezers hét voorbeeld van dat falen. Driekwart (76 procent) vindt dat het wetsvoorstel aangenomen had moeten worden.

Een meerderheid van D66- (59 procent) en CDA-kiezers (63 procent) steunde het plan, mits hulp aan illegalen niet strafbaar werd. Toch stemden beide partijen tegen.

Bij de PVV overheerst begrip voor de eigen koers. 59 procent steunt het wegstemmen van de wet, al vindt een derde dat de partij pragmatischer had moeten zijn: "Men had moeten instemmen en later moeten kijken of het alsnog aangescherpt kon worden", klinkt er uit de achterban.

Weinig geloof in oplossingen

Het kabinet belooft snel met nieuwe asielmaatregelen te komen, maar het vertrouwen bij de kiezer is laag. Slechts 12 procent denkt dat het aantal asielzoekers echt zal dalen. Onder coalitiekiezers is dat iets hoger: 20 procent.

Ook op dossiers als woningnood, energieprijzen en het volle stroomnet wordt weinig constructiefs verwacht. Alleen op de overheidsfinanciën verwacht een nipte meerderheid nog resultaat.

Bron: EenVandaag

Melanie Stansbury, een Amerikaans congreslid zegt dat ook jongens en jonge mannen zijn misbruikt op de racnh van Epstein

Nieuwe getuigenis over ‘horrorranch’

Terwijl de afleidingsoorlog doorwoekert, cijperen ook voortdurend nieuwe berichten rond de misdaden van Epstein uit. En ook nieuwe verhalen over de betrokkenheid van Donald Trump.

Een Amerikaans lid van het Huis van Afgevaardigden heeft het verhaal gedeeld van een anonieme man die zegt als jongeman te zijn misbruikt op Epsteins afgelegen Zorro Ranch in New Mexico, door media vaak “horrorranch” genoemd. Volgens deze getuige werd hij onder valse voorwendselen naar een feest op het landgoed gelokt, daar gedrogeerd en vervolgens seksueel misbruikt

Melanie Stansbury verklaart inzage te hebben gehad in vertrouwelijke FBI‐dossiers en spreekt over Epstein en Ghislaine Maxwell als “seriemisbruikers” die een geraffineerd netwerk van seksuele uitbuiting onderhielden. De nadruk op een mannelijk slachtoffer wijkt af van de eerdere focus op meisjes en jonge vrouwen en voedt de vrees dat de kring van slachtoffers nog breder is dan tot nu toe werd aangenomen.

Lopend onderzoek naar Zorro Ranch

De onthulling komt op een moment dat de autoriteiten in New Mexico al zoeken naar menselijke resten op de ranch, na een anonieme tip en nieuwe documenten over vermeende moorden en verborgen lichamen. De Zorro Ranch, een uitgestrekt privé‐domein in de woestijn, wordt al jaren in verband gebracht met misbruik, maar bleef lange tijd buiten het strafrechtelijk onderzoek naar Epsteins netwerk

Volgens het congreslid en andere getuigenissen maakt de ranch deel uit van een breder patroon van misbruik op Epsteins diverse eigendommen, dat nu – mede door de vrijgekomen Epstein‐files – opnieuw onder het vergrootglas ligt. De autoriteiten hebben nog geen commentaar gegeven op de nieuwe beweringen, maar de druk op justitie om het onderzoek naar mogelijke medeplichtigen en verborgen misdaden op te voeren, neemt verder toe.

Je raakt met afslankinjecties meestal pas na maanden echt grote aantallen kilo’s kwijt, en het tempo hangt sterk af van je startgewicht, dosis en leefstijl. Gemiddeld gaat het om zo’n 5–7 procent lichaamsgewicht na 3 maanden en 12–15 procent na een jaar, wat grofweg neerkomt op 5 kilo in een paar maanden en 10–20 kilo in een jaar of langer bij iemand met obesitas.

Hoe snel smelten de kilo’s?

Uit studies met middelen als semaglutide ( Ozempic/Wegovy) en tirzepatide (Mounjaro) blijkt dat mensen na 3 maanden ongeveer 5–7 procent van hun startgewicht verliezen. Na 6 maanden loopt dat op tot circa 8–12 procent, en na 12 maanden tot gemiddeld 12–17 procent. Sommige gebruikers halen 20 procent of meer gewichtsverlies, maar lang niet iedereen.

Zonder blijvende leefstijlverandering is de kans groot dat de kilo’s na stoppen met de prik eenvoudig terugkomen

Voor iemand van 100 kilo betekent dit grofweg: 5 kilo eraf in 2–3 maanden, 10 kilo in 6–9 maanden en 20 kilo vaak pas na een jaar of langer, als de behandeling goed wordt volgehouden. Belangrijk: de eerste kilo’s gaan meestal sneller dan de laatste, omdat het gewichtsverlies na een half jaar vaak afvlakt.

5, 10 of 20 kilo: reële tijdlijn

• 5 kilo: vaak binnen 8–12 weken bij mensen met obesitas die goed op de injectie reageren, mits ook voeding en beweging meeveranderen.
• 10 kilo: meestal pas na 4–9 maanden, afhankelijk van startgewicht en dosis.
• 20 kilo: vaak een traject van 12–24 maanden, vooral haalbaar bij een hoog startgewicht en langdurig gebruik.

Afslankinjecties zorgen gemiddeld voor 12 tot 15 procent gewichtsverlies na een jaar, niet voor 10 kilo in een paar weken.

Artsen benadrukken dat afslankinjecties geen tovermiddel zijn: zonder blijvende leefstijlverandering is het risico op jojo-effect na stoppen groot. Bovendien zijn de middelen alleen geregistreerd en vergoed binnen specifieke medische indicaties, niet als snelle cosmetische oplossing.

Risico’s en grenzen

Veelgebruikte bijwerkingen zijn misselijkheid, buikklachten, diarree of verstopping, duizeligheid en soms sombere gevoelens. Langdurig gebruik en hogere doseringen vergroten de kans op klachten, waardoor begeleiding door een arts essentieel is. Nederlandse richtlijnen plaatsen deze medicatie nadrukkelijk pas ná leefstijlinterventies, en adviseren terughoudendheid bij gebruik buiten de officiële indicaties.

Wie vooral een snelle bikini- of pakjes-oplossing zoekt, komt met afslankinjecties bedrogen uit: het is eerder een langdurig medisch traject dan een snelle summer body-hack.

We zeggen dat we elkaar vertrouwen, maar ondertussen pluizen we massaal de smartphone van onze geliefde door. Uit nieuw onderzoek van ThePhoneLab blijkt dat ruim een kwart van de Nederlanders weleens stiekem in de telefoon van hun partner kijkt.

Liefst 27 procent van de respondenten geeft toe zonder medeweten door apps, chats of foto’s te hebben gescrold. En net zoveel mensen vermoeden dat hun partner hetzelfde doet.

Tweederde laat weten dat hun partner de toegangscode van hun telefoon kent en 62 procent vindt het geen probleem om elkaars telefoon te gebruiken. Maar achter die openheid schuilt een ander verhaal.

Vals gevoel van controle

Bijna 1 op de 10 Nederlanders houdt zelfs actief het online gedrag van hun partner in de gaten. Likes, volgers, reacties – alles wordt gecheckt.

Volgens relatietherapeut Vanessa Muyldermans is dat gedrag herkenbaar. „Codes worden vaak gedeeld als het goed gaat in een relatie. Maar bij onzekerheid gaan mensen eerder extern zoeken naar antwoorden, bijvoorbeeld door een telefoon te checken”, zegt ze tegen Metro.

Maar dat helpt zelden, waarschuwt ze. „Je creëert een vals gevoel van controle en vermijdt het echte probleem. Op de lange termijn kan dat juist voor meer wantrouwen zorgen.”

Jong en oud gaat de mist in

Het is niet alleen een jongerenprobleem. Onder Nederlanders tot 60 jaar geeft zo’n 30 procent toe weleens digitaal te hebben gesnuffeld. Blijkbaar is de verleiding groot, ongeacht leeftijd.

Volgens Boris Blijham zegt dat veel over onze omgang met privacy. „Wat op je telefoon staat, is vaak persoonlijker dan wat in je nachtkastje ligt. Toch gaan we er vaak vanuit dat we alles van elkaar weten.”

Hoeveel privacy is normaal?

Wat is gezond in een relatie? Volgens psychotherapeut April Eldemire ligt de grens duidelijker dan veel mensen denken. „Niemand mag ooit het gevoel hebben dat hij of zij elke gedachte, elk stukje van zijn persoonlijke geschiedenis of elke interactie met zijn partner móét delen.”

Sterker nog: volledige openheid afdwingen kan juist averechts werken. „Geen van beiden mag ooit het gevoel krijgen dat ze hun betrouwbaarheid moeten bewijzen door elk wachtwoord, elke digitale actie of anderszins te delen”, aldus de psychotherapeut.

Bron: Metro

Tweelingen fascineren ons al eeuwen: van mythen over telepathie tot realityshows over ‘identieke’ broers en zussen. Toch wijkt de wetenschap geregeld af van het romantische beeld.

1. Een-eiig is niet altijd identiek. Een-eiige tweelingen delen hetzelfde DNA, maar niet dezelfde vingerafdrukken, levensloop of gezondheid. Epigenetische verschillen – hoe genen aan- en uitgaan – lopen al in de baarmoeder uiteen en stapelen zich in de loop van het leven op.
2. De kans op een tweeling is deels maakbaar. Het aantal tweelinggeboorten is wereldwijd sterk gestegen, vooral door vruchtbaarheidsbehandelingen en hogere gemiddelde leeftijd van moeders. Vrouwen van rond de 35 ovuleren vaker met meerdere eicellen en ivf vergroot de kans dat er twee embryo’s innestelen.
3. Tweelingen zijn een laboratorium voor de mens. Sinds de jaren zestig gebruiken onderzoekers tweelingen om uit te pluizen wat genetisch is en wat door omgeving wordt bepaald. Zo weten we dat eigenschappen als lengte en politieke voorkeur deels erfelijk zijn, maar sterk worden gekleurd door opvoeding, cultuur en toeval.
4. Ze delen de baarmoeder, maar niet dezelfde start. Zelfs eeneiige tweelingen krijgen in de baarmoeder niet dezelfde bloedvoorziening of ruimte. Dat verklaart waarom het ene kind zwaarder of kwetsbaarder wordt geboren dan het andere, met soms blijvende gevolgen voor gezondheid en stressreacties.
5. Telepathie is eerder training dan ‘gave’. Veel tweelingen herkennen elkaars stemming razendsnel, maar dat komt vooral door jarenlange oefening in micro-signalen, gedeelde routines en een extreem gedeeld referentiekader – niet door gedachten lezen.
6. Een tweelingbrein verwerkt de wereld anders. Tweelingen groeien op met een ‘evenknie’ die voortdurend spiegelt, corrigeert en concurreert. Dat versterkt sociale vaardigheden zoals perspectief nemen, maar kan ook zorgen voor scherpere gevoeligheid voor vergelijking en rivaliteit.
7. Tweelingen raken hun ‘rol’ moeilijk kwijt. In veel families ontstaat vroeg een rolverdeling: de rustige en de drukke, de zorgzame en de rebelse. Die etiketten werken lang door – ook als de werkelijkheid allang minder zwart-wit is dan ouders en omgeving denken.
8. Samen opgroeien is geen garantie op gelijke kansen Onderzoek naar uit huis geplaatste of geadopteerde tweelingen laat zien dat dezelfde genetische start kan uitmonden in totaal verschillende levens. Opleidingsniveau, inkomen en gezondheid lopen vaak sterk uiteen als de omgeving radicaal verschilt.

Q&A – veelgestelde vragen over tweelingen

Zijn tweelingen echt ‘telepathisch’? Onderzoek laat zien dat er geen hard bewijs is voor werkelijke gedachtenoverdracht tussen tweelingen. Psychologen verklaren de beroemde ‘tweelingtelepathie’ vooral uit een extreem gedeelde omgeving, vergelijkbare persoonlijkheden en jarenlange training in het lezen van elkaars lichaamstaal en routines.

Hoe vaak komen tweelingen in Nederland voor? In Nederland worden de laatste jaren grofweg 2.700 tot 3.000 tweelingparen per jaar geboren. Daarmee gaat het om ongeveer 3 procent van alle geboorten; de kans op een spontane tweelingzwangerschap ligt rond 1 op de 80 à 90 zwangerschappen.

Welke rol speelt ivf? Sinds de jaren tachtig is het aantal tweelinggeboorten wereldwijd sterk toegenomen, vooral door vruchtbaarheidsbehandelingen en het op latere leeftijd krijgen van kinderen. Bij IVF en andere technieken worden (of werden) vaker meerdere embryo’s teruggeplaatst, waardoor de kans op een meerlingzwangerschap stijgt, al proberen artsen dat risico tegenwoordig juist te beperken.

Wat is het Nederlands Tweelingen Register (NTR)? Het Nederlands Tweelingen Register volgt sinds eind jaren tachtig tienduizenden tweelingen en hun familieleden om de invloed van genen en omgeving op gezondheid en gedrag te onderzoeken. Deelnemers vullen op verschillende leeftijden vragenlijsten in, en een deel doet mee aan extra metingen zoals IQ-tests, MRI-onderzoek en genetische analyses.

Lijken eeneiige tweelingen genetisch écht volledig op elkaar? Eeneiige tweelingen delen vrijwel hetzelfde DNA, maar verschillen toch op kleine genetische details en vooral in epigenetische ‘aan/uit’-standjes van genen. Die verschillen ontstaan al in de baarmoeder en worden beïnvloed door voeding, stress en levensstijl, waardoor ook hun gezondheid en levensloop soms verrassend uiteen kan lopen.

Europol heeft in het afgelopen jaar 280 aanhoudingen verricht in verband met het ronselen van jongeren voor het plegen van geweldsmisdrijven. Bijna twee derde van hen wordt verdacht van het rekruteren van jongeren, de overige honderd van het plegen van de misdrijven. Dat maakt de Europese politiedienst bekend in Nieuwsuur.

Naast de aanhoudingen heeft Europol nog 1400 mensen in beeld die als ronselaar of geronselde bij dit soort netwerken zijn betrokken.

De cijfers zijn de eerste resultaten van een vorig jaar opgerichte taskforce van Europol. Daarin werken elf landen samen om grip te krijgen op het zogeheten violence as a service, oftewel: geweld op bestelling. Daarbij knappen veelal jonge daders tegen betaling het vuile werk op voor criminelen. Het gaat om bedreigingen, het plaatsen van explosieven, mishandeling, beschietingen en zelfs moord.

En deze praktijk overstijgt de landsgrenzen. Zo werden vorig jaar drie verdachten uit Zweden opgepakt voor een schietpartij in Oosterhout, waarbij drie mannen om het leven kwamen. En eerder dit jaar werd een 16-jarige jongen uit Zweden opgepakt die een gedetineerde zou hebben beschoten bij de gevangenis in Alphen aan den Rijn.

En ook andersom duiken Nederlanders op bij geweldsdelicten in het buitenland. Begin vorig jaar werd een 15-jarige Nederlander gearresteerd in Hamburg voor een schietpartij.

Steeds jonger en gewelddadiger

"Dit fenomeen verspreidt zich als een bosbrand over heel Europa", zegt Andy Kraag, verantwoordelijk voor de aanpak van zware georganiseerde misdaad bij Europol. Volgens hem zijn de jongeren die worden ingehuurd steeds jonger. "13, 14 jaar is geen uitzondering. En de misdrijven worden steeds gewelddadiger."

Het ronselen gebeurt veelal via sociale media zoals Snapchat en Telegram. De Europol-taskforce identificeerde het afgelopen jaar 14.000 accounts waarop klussen worden gepost waar mensen op kunnen reageren. Kraag legt uit hoe dat werkt: "Jongeren zitten in chatgroepen op Snapchat, Tiktok en gaming platforms. Die ronselaars zitten in dezelfde groepen en plaatsen advertenties in aantrekkelijke taal zodat zo'n jongen denkt: voor een paar centen zou ik dit kunnen doen."

Volgens Europol is er sprake van een algemene structuur bij deze netwerken. De opdrachtgever, bovenin de keten, neemt contact op met een 'recruiter', die vervolgens via versleutelde berichten uitvoerders zoekt. "Als ze een kind hebben gevonden, komt er een regelaar bij, een fixer. Die zorgt dat het kind een wapen krijgt, vervoer, een hotel."

Kanonnenvoer

Europol ziet dat de georganiseerde misdaad in heel Europa gebruikmaakt van deze strategie. Kraag: "Kinderen worden gebruikt als kanonnenvoer en de criminelen zelf houden hun handjes schoon. Maar uiteindelijk, als de klus geklaard is, krijgen de uitvoerders negen van de tien keer hun geld niet en worden ze opgepakt door de politie. De enige die wint is de crimineel."

De jongeren die de misdrijven plegen moeten hun daad vaak ook filmen, en die filmpjes worden vervolgens gedeeld in de chatgroepen om deze daden te verheerlijken.

Europol voert gesprekken met Snapchat, Meta, en andere sociale mediabedrijven over wat die kunnen doen om deze 'misdaad op bestelling' tegen te gaan. Want met alleen arrestaties, los je het probleem niet op, zegt Kraag. "Bij die bedrijven komt ook het verantwoordelijkheidsbesef dat zij hier wat aan moeten doen."

Drie vermoedelijke opdrachtgevers worden morgen op een internationale opsporingslijst van Europol gezet. "De grootste Europese tiplijn." Het gaat om een Zweed en twee Duitsers. Kraag sluit niet uit dat er de komende tijd ook Nederlanders op die opsporingslijst worden gezet.

Europol-taskforce

Europese politiedienst Europol maakt in onze uitzending de eerste resultaten bekend van een taskforce die vorig jaar in het leven werd geroepen. Die taskforce, genaamd GRIMM, doet onderzoek naar minderjarigen die worden geronseld voor het plegen van ernstige geweldsmisdrijven. Andy Kraag, verantwoordelijk voor de aanpak van zware georganiseerde misdaad bij Europol, schuift aan in de studio.

Strijd om techautonomie

Het kabinet zegt het DigiD-contract met cloudbedrijf Solvinity voorlopig niet op. Solvinity komt mogelijk op korte termijn in handen van een Amerikaans bedrijf. Dat baart de Tweede Kamer zorgen, maar volgens het kabinet is een snelle overstap naar een ander bedrijf niet haalbaar.

China kiest een hardere koers richting Amerikaanse tech. Het land blokkeert de overname van AI-bedrijf Manus door Meta om te voorkomen dat die technologie in buitenlandse handen valt.

Groeit de wereldwijde strijd om tech in eigen hand te houden? Te gast is ex-Kamerlid Jesse Six Dijkstra (NSC), betrokken bij de Digitale Doetank, die organisaties helpt onafhankelijker te worden van grote technologiebedrijven.

Burgemeesters klaar met grenscontroles

Gisteren oordeelde een rechter dat de Duitse grenscontroles een schending zijn van het Schengenverdrag van de EU. Volgens de rechter beperken de controles het vrije verkeer van personen.

Vanuit Nederlandse grensgemeenten klinkt er al langer protest. Verschillende burgemeesters willen af van de grenscontroles, die regelmatig leiden tot files en ongelukken.

Nergens daalt de bodem zo snel als rond de Baai van Manilla, op de Filipijnen. Het water staat de mensen er inmiddels letterlijk tot aan de lippen. Een nieuw actieplan moet voorkomen dat zeshonderdduizend mensen noodgedwongen moeten vertrekken.

Anderhalf jaar geleden bezoekt een Nederlandse wetenschapper het gebied. Hij schrikt zich rot. De bodem daalt in de Filipijnse delta met meer dan een centimeter per maand. "Niet iedereen weet wat er gebeurt. Veel mensen denken dat het alleen door de stijgende zeespiegel komt", zegt Philip Minderhoud, van de Wageningen Universiteit.

De oorzaak is het oppompen van teveel grondwater, legt de wetenschapper uit. Voor de lokale visteelt, de industrie en voor het drinkwater van de groeiende bevolking. Daardoor zakt het land. De bodem klinkt steeds verder in.

Het gebied heeft ook al last van de stijgende zeespiegel, met millimeters per jaar. Maar de bodemdaling is vanwege de snelheid een veel urgenter probleem.

Snelst zinkende gemeente

Huizen liggen alsmaar lager en wegen worden steeds opnieuw met beton opgehoogd. Ondernemers hebben dagelijks te maken met wateroverlast. "Het is bijna elke dag raak. Het water gaat nooit weg. Het blijft altijd", zegt kapper Angelitio Usi.

Toen hij zijn zaak vijftien jaar geleden opende, liep je er zo van buiten naar binnen. Nu is er een trap naar beneden. Binnen heeft de kapper de vloer verhoogd. Hij kan er amper nog rechtop staan.

Usi woont in het plaatsje Masantol. Het is de snelst zinkende gemeente in de Filipijnse rivierdelta, met soms wel twintig centimeter per jaar.

De straten zijn er al meters opgehoogd. De mensen zetten al hun hoop op beton. Maar hoe lang is dat nog een oplossing?:

Land waar vroeger rijst groeide, staat nu permanent onder water. Dorpen zijn eilandjes geworden. In de dorpen storten ze liever beton dan dat mensen vertrekken. Wegen zijn de afgelopen jaren met meters opgehoogd.

Dit was te voorkomen geweest, zegt de Filipijnse professor Fernando Siringan. Als kustgeoloog van de Universiteit van de Filipijnen pleitte hij er vijftien jaar geleden al voor dat het oppompen van grondwater zou stoppen. "De autoriteiten begrijpen de kwestie prima. Maar iets zit in de weg om onze aanbevelingen over te nemen."

Siringan wilde graag verder onderzoek doen. "Vanwege politieke bezwaren werd de financiering gestopt. Er is geen geld voor", zegt hij. "En dus kunnen we niet verdergaan."

Huizen onbewoonbaar

De Filipijnse autoriteiten grijpen dus niet in. Duidelijk is dat er grote financiële belangen spelen. Het bedrijf dat het meeste water oppompt, beloofde Nieuwsuur tekst en uitleg, maar ziet daar uiteindelijk toch vanaf.

De Filipijnen hebben een snelgroeiende economie, maar in de dorpen leven veel mensen nog in armoede. Door het stijgende water zijn steeds meer huizen onbewoonbaar. Wie kan, verhuist naar de eerste verdieping.

De 80-jarige Lucia Lagman vraagt zich af hoe lang ze nog kan blijven. "Soms staat het water tot mijn borst. Dan staat ook mijn bed onder water en kunnen we niet slapen. Het lijkt hier steeds meer op zee. Boten varen nu over onze wegen."

Zolang het pompen doorgaat, blijft de bodem dalen. In Mansantol werd vijf jaar geleden een nieuwe wijk gebouwd, speciaal voor mensen die vanwege het water moesten verhuizen. Mensen zoals Jerry en Janeth Manalang. Maar ook hun nieuwe wijk daalt razendsnel. "We kunnen nergens anders naar toe. We hebben geen keus. Dit water is er elke dag. Het is moeilijk. Heel moeilijk", zeggen ze.

"Als je bodemdaling niet onder controle krijgt, wordt het alleen maar lastiger. Ook met de zeespiegel die stijgt", zegt onderzoeker Minderhoud. "Die werken elkaar in de hand. Dit is een enorme waarschuwing voor andere gebieden."

Actieplan

Door klimaatverandering stijgt de zeespiegel deze eeuw ook nog eens met dertig tot tachtig centimeter. Meer kustgebieden in rivierdelta's staat uiteindelijk dus iets soortgelijks te wachten, zij het minder snel dan op de Filipijnen.

Een VN-klimaatfonds dat in 2023 werd opgericht om landen als de Filipijnen te helpen bij de schade door klimaatverandering, is ondertussen nog steeds niet van de grond gekomen. De afgelopen week is er wel een internationaal symposium gehouden over de crisis rond de snel zinkende delta. Experts hebben een actieplan opgesteld voor de komende drie jaar.

Daarin staan plannen voor alternatieve waterbronnen, buffers voor oppervlaktewater, zoals zoet water opvangen in het regenseizoen, en investeren in onderzoek. Maar dan moet eerst nog wel worden uitgezocht welke overheden waarvoor juridisch verantwoordelijk zijn. Verder adviseren de experts veel meer te doen aan educatie en informatiecampagnes. voor de bevolking. Minderhoud: "Met alleen nog meer beton ben je er niet."

Staatsbezoek koning Charles aan de VS

Terwijl de ogen vooral gericht zijn op het Nederlandse koningspaar (dat vandaag een bezoek bracht aan Dokkum), kijken wij vandaag naar hun Britse collega's: koning Charles en Camilla brengen een staatsbezoek aan de Verenigde Staten. Een bezoek onder hoogspanning, want de relatie tussen het VK en de VS staat onder druk. Mede doordat Keir Starmer niet actief wil meewerken aan Donald Trumps oorlog in Iran. Gecombineerd met een aantal andere hoofdpijndossiers zorgt dit voor een gevaarlijke cocktail.

Nieuwe reddingspoging Duitse bultrug

Duitsland is in de ban van Timmy. Een twaalf meter lange en 12.000 kilo wegende bultrug. Ruim drie weken geleden kwam het dier vast te zitten voor de Duitse Oostzeekust. Influencers, multimiljonairs en de autoriteiten: iedereen bemoeit zich ermee. Mogelijk begint er morgen een nieuwe reddingsactie voor Timmy, maar in hoeverre is dat nog in het belang van de bultrug zelf? In Nederland was er in 2012 een vergelijkbare situatie, toen bultrug Johanna aanspoelde. Zij beheerste dagenlang het Nederlandse nieuws.

Het water wint in Manilla

De stijging van de zeespiegel raakt nu ook dichtbevolkte, laaggelegen rivierdelta's. Maar daar speelt nog een veel urgenter probleem: bodemdaling. Dat gaat niet met millimeters, maar met centimeters per jaar. De oorzaak is het oppompen van teveel grondwater, waardoor de bodem inklinkt. De Indonesische hoofdstad Jakarta zakte zo de afgelopen decennia op sommige plaatsten wel vier meter. Delen van de stad staan nu permanent onder water. Maar nergens daalt de bodem sneller dan rond de baai van Manilla, op de Filipijnen. Wat zijn de lessen voor de rest van de wereld?

Het politieke geweld in de VS richtte zich de afgelopen jaren op politici uit beide kampen. Maar als de best beveiligde man, de president, voor de derde keer in krap twee jaar doelwit is, wat gaat er dan verkeerd? Of ging er dit weekend juist helemaal niets verkeerd, en werkte het systeem feilloos omdat de schutter meteen werd overmeesterd?

Bij de aanslagpoging tijdens het jaarlijkse Correspondents' Dinner had de verdachte het gemunt op topfunctionarissen van de Trump-regering. Dat schreef hij in een manifest. Maar de zaal waar het diner plaatsvond, haalde hij niet.

Kort nadat hij het vuur opende in het hotel waar het diner plaatsvond, werd de verdachte overmeesterd. De zaal werd geëvacueerd en het diner afgeblazen. Niemand raakte gewond. Al met al liep het dus met een sisser af. Toch was er vandaag ook kritiek van mensen die zich afvroegen hoe de schutter zo dichtbij kon komen.

Die kritiek komt bijvoorbeeld van Hugh Dougherty, hoofdredacteur van nieuwssite The Daily Beast. In het Hilton-hotel waar het diner plaatsvond verbleef hij in de kamer naast die van de vermoedelijke dader. "Een huiveringwekkend idee", zegt hij tegen Nieuwsuur.

De verdachte zou een dag voordat het diner plaatsvond al hebben ingecheckt en meerdere wapens bij zich hebben gehad. Dougherty noemt dit "een serieus beveiligingsprobleem". "De bagage van mij en mijn collega's werd ook niet doorzocht. We konden zo doorlopen naar onze kamers. De schutter heeft hier duidelijk van geprofiteerd."

Waarnemend minister van Justitie, Todd Blanche, zegt dat momenteel wordt onderzocht hoe de verdachte bewapend het hotel kon binnenkomen. Desondanks ziet hij de gebeurtenis juist als een beveiligings-succesverhaal. "Wat we hier zagen, is dat de veiligheidsdiensten precies deden waarvoor ze zijn getraind."

Militaire basis

Paul Eckloff, die ruim twintig jaar diende in de Amerikaanse Secret Service, deelt die lezing. "Alles ging precies zoals het zou moeten gaan bij een dreiging", zegt hij tegen Nieuwsuur.

In zijn tijd bij de geheime dienst werkte Eckloff mee aan de beveiliging van onder anderen presidenten Barack Obama en Donald Trump. Hij zegt dat bij dit soort evenementen altijd wordt gezocht naar de balans tussen "individuele vrijheid en beveiliging". "Als het gebied net een militaire basis leek, was dit niet het land dat de agenten hebben gezworen te verdedigen."

Het incident in Washington is de derde keer in krap twee jaar tijd dat een schutter zo dicht bij de Amerikaanse president weet te komen. Bij een campagnebijeenkomst in Pennsylvania in 2024 werd Trump in zijn oor geschoten. Enkele maanden later werd een man met een geweer opgepakt bij Trumps golfbaan in Florida. Ook hij wilde de president vermoorden.

Volgens voormalig Secret Service-agent Eckloff zijn er sindsdien veranderingen aangebracht in beveiligingsprotocollen. "Veelal onzichtbaar."

Balzaal

Trump zei dit weekend dat deze laatste aanslagpoging de noodzaak voor zijn eigen balzaal bij het Witte Huis alleen maar vergroot. Een federale rechter legde de bouw van dat prestigeproject van 400 miljoen dollar onlangs stil.

Eckloff is het met Trump eens. "Het Witte Huis heeft een veilige balzaal nodig. Ik heb de supervisie gehad over staatsdiners en regeringsevenementen in tenten op het terrein. En als beveiligingsexpert voelde ik me kwetsbaar."

Wel merkt Eckloff op dat het Correspondents' Dinner een privé-evenement was, geen regeringsevenement. "De regering kan niet elk privédiner beveiligen. Daar lopen werkelijkheid en beveiliging uiteen."