Renee krijgt tweede kind van haar man, vijf jaar na zijn overlijden

Renee Zielhorst verliest in 2021 plotseling haar man Marijn aan een acute hartstilstand. Voor haar dochter, die 10 maanden is, wenst ze een gezin van drie. Ze begint een rechtszaak om de ingevroren embryo's van haar en Marijn te mogen gebruiken, en wint. De nieuwe BNNVARA documentaire 'Erfenis van Liefde' vertelt haar verhaal.

Renee en Marijn kregen hun dochter via een ICSI-traject, een vorm van IVF waarbij één zaadcel direct in de binnenkant van de eicel wordt gebracht. Van dit traject hadden ze nog een aantal embryo's over, die werden ingevroren in vruchtbaarheidskliniek Medisch Centrum Kinderwens voor een mogelijke tweede zwangerschap.

Na het overlijden van haar echtgenoot kreeg Renee te horen dat de embryo's eind 2022 zouden worden vernietigd. Volgens de embryowet moet een instituut dat embryo's bewaart deze vernietigen als een of beide wensouders is of zijn overleden. Dit gebeurt alleen niet als de overledene schriftelijk heeft verklaard dat de embryo's bewaard mogen blijven voor gebruik door de achterblijvende partner.

Paniek

Renee's eerste reactie was paniek. De gedachte dat ze de embryo's van haar en Marijn niet mocht gebruiken was ondenkbaar. De optie om een tweede kind te krijgen was geruststellend voor haar, en ze wou graag later nog een vol broertje of zusje voor haar dochter.

Volgens het Medisch Centrum Kinderwens was dit niet mogelijk zonder schriftelijke toestemming, wat verplicht is voor 'postmortale voortplanting'. Omdat deze toestemming ontbrak, mochten ze van de wet niks doen. Ook andere klinieken, zowel binnen als buiten Nederland, konden Renee niet helpen.

In oktober 2021 begon Renee een rechtszaak tegen de kliniek, in de hoop om toch de embryo's te mogen gebruiken. De kans dat ze zou winnen was heel klein. "De wetgeving is heel duidelijk. Wat je vraagt, is of een rechter een uitzondering voor jou wil maken, en dat gebeurt niet zo snel in Nederland", vertelt ze.

Verandering embryowet

Maar twee jaar later gaf de rechter haar gelijk. Het Medisch Centrum Kinderwens had het echtpaar vooraf niet voldoende geïnformeerd, waardoor Marijn nooit toestemming kon geven. Destijds werd toestemming alleen gevraagd als het duidelijk was dat één van de partners zou kunnen sterven, wat hier niet het geval was.

Door deze zaak is dit veranderd. Stellen moeten nu voordat ze een traject beginnen duidelijk aangeven wat er met de embryo's moet gebeuren als een van beiden onverwacht overlijdt.

Renee is trots dat het haar ondanks de slechte kansen gelukt is. "Mijn eerste gevoel was echt dat van David die gewonnen had van Goliath."

Strijden

"Ik ben vrij dwars en koppig", zegt Renee over zichzelf. Tijdens de rechtszaak kreeg ze vaak te horen dat ze dapper is. Voor haar 'voelde het als leven'. "Ik heb vanaf een jonge leeftijd moeten strijden. Strijden voor mezelf, strijden om te willen worden wie ik wil worden, strijden om geaccepteerd te worden. Dit voelde gewoon als doorgaan op mijn normale leven."

Begin 2026 verwelkomde ze haar zoontje. Nu is ze een juridische procedure gestart om hem de achternaam van haar overleden man te kunnen geven. Het strijden is dus voorlopig nog niet voorbij.