Thuisonderwijskinderen moeten naar school, zegt nieuwe richtlijn
De ruim 2800 Nederlandse kinderen die niet naar school gaan omdat hun ouders dat niet vinden passen bij hun levensbeschouwing, moeten toch naar school. Dat adviseert de beroepsvereniging voor leerplichtambtenaren Ingrado in een nieuwe richtlijn aan gemeenten.
De leerplichtorganisatie sluit zich hiermee aan bij een recente uitspraak van de Hoge Raad, die stelde dat vrijstelling van de leerplicht alleen nog in uitzonderlijke gevallen mogelijk is.
Het is aan gemeenten om de regels rondom de leerplicht te handhaven. Die zitten in hun maag met kinderen die thuisonderwijs krijgen. Naar aanleiding van de uitspraak van de Hoge Raad besloten meerdere gemeenten deze maand al om geen nieuwe aanvragen voor thuisonderwijs op basis van levensbeschouwing toe te kennen. De gemeente Den Haag ging al een stap verder en besloot ook huidige vrijstellingen niet meer te verlengen.
Vrij eenvoudig aan te vragen
Zo'n vrijstelling is vrij eenvoudig aan te vragen als je aangeeft dat er op basis van jouw levensbeschouwing geen passende school voor je kind in de buurt is. Onder experts en politici bestaan hier al jaren grote zorgen over, omdat er nauwelijks monitoring is op de kwaliteit van het thuisonderwijs. En kinderen raken uit het zicht, wat tot schrijnende situaties kan leiden.
In een uitzending van BOOS kwamen recentelijk twee jongvolwassenen aan het woord die vertelden hoe ze als kind geïsoleerd raakten. Een van hen werd naast het onderwijs, bijvoorbeeld ook van de reguliere zorg weggehouden. "Ik heb nachten wakker gelegen en gehuild omdat ik me zo eenzaam voelde."
Voor kinderen die al jaren geen klaslokaal hebben gezien, adviseert Ingrado een overgangsjaar. In dat jaar moeten gemeenten, ouders en scholen met elkaar in gesprek om de juiste vorm van scholing te vinden.
'Kinderen moeten meepraten'
Kinderrechtenonderzoeker Marieke Hopman, verbonden aan Maastricht University, vindt het goed dat er een richtlijn is opgesteld waarin het recht van het kind op onderwijs centraal staat. Ze pleit er wel voor dat de kinderen om wie het gaat worden betrokken bij de uitvoering. "Dat ze mogen meepraten over wat zij een passende school vinden."
De richtlijn is niet bindend en volgens Hopman bevat die ook geen duidelijke instructies hoe gemeenten moeten handelen wanneer ouders weigeren hun kind naar school te sturen: "Het zou goed zijn daar ook eenduidigheid over te scheppen voor gemeenten. Als dat verschilt per gemeente, blijft er een groot risico op rechtsongelijkheid en onzekerheid."
Nieuwsuur benaderde voorafgaand aan deze handleiding de dertig grootste gemeenten van Nederland. Achttien van hen gaven aan te wachten op landelijke sturing.
Vervolging
Volgens Josien van Putten van de Nederlandse Vereniging voor Thuisonderwijs zullen ouders bij verandering van handhaving niet ineens hun kinderen naar school sturen: "Ik verwacht dat ouders zich steeds beroepen op hun recht."
Ook Pascale de Vries heeft jaren geleden heel bewust voor dit type onderwijs gekozen: "Daar stap ik niet zomaar vanaf, omdat de gemeente dat wil." Ze geeft al 22 jaar thuisonderwijs aan haar kinderen:
Twee weken geleden maakte het OM bekend ouders die hun kinderen thuis houden vanwege de levensovertuiging weer strafrechtelijk te gaan vervolgen. Vorig jaar stopte het OM hier nog mee omdat de rechtszaken te complex en lang zijn. Maar volgens het OM geeft de recente uitspraak van de Hoge Raad meer juridische duidelijkheid.
Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Judith Tielen, is van plan komende maand meer te communiceren over de toekomst van de vrijstelling en de leerplichtwet.