Wanhoop door de WIA: een serie over de arbeidsongeschiktheidsuitkering

In de jaren 80 zei toenmalig premier Lubbers dat Nederland ziek was omdat elk jaar zo'n honderdduizend mensen in de WAO belandden. Uiteindelijk waren bijna 1 miljoen mensen arbeidsongeschikt. Om het tij te keren kwam er een nieuwe verzekering: de WIA. Maar ook nu loopt het aantal mensen met zo'n uitkering razendsnel op. In 2018 kwamen er 43.000 mensen bij in de WIA, in 2024 69.000 en vorig jaar ruim 70.000.

Dat komt omdat de beroepsbevolking groeit en mensen ook langer doorwerken. Maar ook corona heeft tot een flinke instroom geleid en steeds meer Nederlanders hebben psychische klachten. In totaal krijgen op dit moment zo'n 600.000 mensen een WIA-uitkering.

De kabinetsplannen

In deel één van de serie: wat wil het kabinet met de WIA? Het kabinet heeft forse bezuinigingen aangekondigd op de sociale zekerheid, waaronder de WIA. De drie vakbonden FNV, CNV en VCP dreigen met acties als die bezuinigingen niet van tafel gaan. FNV-vicevoorzitter Nine Kooiman vertelt erover in de studio.

Lange wachtlijsten

In aflevering twee: de wachtlijsten. Door het hoge aantal aanvragen en het nijpende tekort aan verzekeringsartsen die aanvragen moeten beoordelen, groeien die wachtlijsten voor een WIA-uitkering. Over enkele jaren zouden er naar schatting 200.000 mensen op de wachtlijst kunnen staan voor een beoordeling. En dat heeft grote impact op de wachtenden.

Tekort WIA-artsen

In deel drie zoomen we in op het vak van de verzekeringsarts. Er is namelijk een nijpend tekort aan dit soort artsen en dat zorgt voor lange wachtlijsten. Jonge artsen kiezen massaal voor andere specialismen dan verzekeringsarts.

Preventie

In deel vier kijken we naar preventie. Want, zeggen deskundigen, het voorkomen dat mensen langdurig of zelfs helemaal uitvallen is bij veel bedrijven nog steeds een ondergeschoven kindje. Meer bewegen, maar vooral ook minder stress: hoe doe je dat?

Minister Vijlbrief over problemen WIA

In de laatste aflevering is D66-minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) te gast. Hoe gaat hij de problemen oplossen?