Diplomatieke ruzie VS-België duurt voort nu ambassadeur opnieuw uithaalt
De Amerikaanse ambassadeur in België Bill White heeft opnieuw de confrontatie gezocht met de Belgische regering. Het is het zoveelste hoofdstuk in de diplomatieke rel tussen Amerika en België. In Frankrijk en Polen spelen vergelijkbare kwesties met ambassadeurs van Trump.
Bill White haalde gisteren in een Instagram-post uit naar de Belgische Volksgezondheidsminister Frank Vandenbroucke. Daarin bracht ambassadeur White een oude misstap van de minister in herinnering. Die zou in 1995 betrokken zijn geweest bij een corruptieschandaal. In de inmiddels verwijderde post suggereerde White dat rond de Belg nog altijd een "stank van corruptie" hangt.
Eerder riep de Belgische minister van Buitenlandse Zaken de vertrouweling van Trump al ter verantwoording nadat hij zich uitsprak tegen de in zijn ogen "antisemitische" vervolging van joodse besnijders. Ook eiste White excuses van parlementslid Conner Rousseau nadat die Trump met Hitler vergeleek.
Minister Vandenbroucke spreekt schande van de recentste Instagram-post van de ambassadeur. "De ambassadeurs van de VS proberen in verschillende Europese landen te zorgen voor tweedracht, relletjes, mensen uit elkaar te spelen, landen uit elkaar te spelen."
Niet alleen in België roert de Amerikaanse ambassadeur zich: in Polen maakte Tom Rose ruzie met de parlementsvoorzitter nadat die zei dat Trump de Nobelprijs voor de Vrede niet verdient. Hij noemde die uitspraak "verachtelijk, respectloos en beledigend" en het zou de Poolse regering "schade toebrengen".
Ook in Frankrijk zijn zorgen over de Amerikaanse ambassadeur, Charles Kushner. Hij had commentaar op de dood van de extreemrechtse activist Quentin Deranque, een zaak die in Frankrijk tot grote beroering leidt. Volgens Kushner is "gewelddadig radicaal links extremisme in opmars" in Frankrijk.
Cultuuroorlog tegen Europa
Het is uiterst ongebruikelijk en "volledig ondiplomatisch" dat ambassadeurs zo fel van leer trekken, zegt Marc De Vos, die als Europa-deskundige is verbonden aan de Belgische denktank Itinera. Hij benadrukt dat ambassadeurs zich normaal gesproken niet bemoeien met nationale politiek van de landen waar ze werken.
Tegelijkertijd verrast het De Vos niet dat de ambassadeurs het Trumpisme "exporteren" naar Europa en proberen de publieke opinie te beïnvloeden. "Het zijn de bulldogs van Trump in de cultuuroorlog tegen Europa. Met als onderliggende fundamentele agenda om Europa politiek van koers te doen veranderen."
Vorige maand maakte Nieuwsuur deze video over de moeizame relatie tussen Amerika en Europa:
Vorig jaar al bleek dat conservatieve Amerikanen proberen via radicaal-rechtse en eurosceptische Europese partijen hun invloed op Europa te vergroten. Dat gebeurt niet alleen achter de schermen, ook voor het oog van het publiek. Zo bezocht de Amerikaanse buitenlandminister Rubio vorige week Hongarije, waar in april verkiezingen zijn. "Daar heeft hij campagne staan voeren voor Orbán", zegt De Vos. "Echt ongelofelijk."
De Belg is blij dat Frankrijk, Polen en zijn thuisland hard stelling nemen tegen de Amerikaanse ambassadeurs. "We kunnen dit niet over onze kant laten gaan. Inmenging met justitie en politie moeten we niet cultiveren. We moeten daartegen ingaan en de principes van onze rechtsstaat blijven uitdragen."
Frankrijk-correspondent Saskia Houttuin
In Frankrijk is het aantal incidenten met politiek geweld de afgelopen tien jaar verdubbeld. Gevreesd wordt dat de bemoeienissen van de Amerikaanse ambassadeur met de kwestie-Deranque nu leiden tot extra polarisatie en verharding.
Overigens is Amerika niet het eerste land dat zich mengt in het Franse Deranque-debat: de Italiaanse premier Meloni wees ook met de beschuldigende vinger naar extreemlinks. Ook toen reageerde president Macron: bemoei je met je eigen zaken.
De bemoeienissen van de Amerikaanse ambassadeur en dus ook Meloni komen op een gevoelig moment: drie weken voor de gemeenteraadsverkiezingen. Die zijn een belangrijke graadmeter voor de presidentsverkiezingen volgend jaar.