Nieuws NL

Prins Bernhard van Oranje verkoopt al zijn zakelijke belangen. Onder andere het circuit van Zandvoort en al zijn panden doet hij van de hand. Dat laat zijn woordvoerder weten.

In zo'n dertig jaar heeft Bernhard flink wat zakelijke belangen verzameld. Zo heeft hij belangen in het Media Park in Hilversum, het IT-bedrijf Levi9 en verschillende vastgoedportefeuilles. Alles verkoopt hij aan zijn zakenpartners Menno de Jong en Coen Groeneveld.

'Pandjesprins'

Zijn ondernemingen richtten zich de afgelopen jaren vooral op vastgoedontwikkeling. Zo kreeg hij de bijnaam 'pandjesprins', omdat hij met zijn compagnons honderden adressen op zijn naam had staan, waarvan een groot deel in Amsterdam.

Bernhard schrijft dat hij zijn investeringen van de hand doet om nieuwe investeringen te kunnen doen. "Ik blijf actief in de autosport en investeringen in kunstmatige intelligentie en daar wil ik met dezelfde energie induiken. Want de wereld verandert sneller dan ooit."

Zandvoort

Door de verkopen komt ook een einde aan zijn belang in het circuit van Zandvoort. De prins kocht het circuit in 2016 en haalde daarna de Formule 1 ook mede terug naar Nederland.

In 2026 wordt de laatste editie van de Dutch Grand Prix gehouden. "De missie is volbracht. We haalden de Formule 1 terug naar Nederland en zes edities lang stond Zandvoort op het wereldtoneel. Mooier wordt het niet en juist dan moet je durven kiezen", schrijft hij.

Hoeveel de verkoop van al zijn belangen oplevert, is niet bekend.

Twee minderjarige jongens hebben zich bij de politie gemeld voor de mishandeling van een beveiliger. De mishandeling gebeurde vorige week in de nacht van dinsdag op woensdag. In die week werden de Nijmeegse Vierdaagse en de Vierdaagsefeesten gehouden.

De beveiliger werd geslagen en getrapt bij de fietsenstalling op het Stationsplein in Nijmegen. Het slachtoffer liep zware verwondingen op.

Geblurde beelden

Volgens de politie waren er zeker vier mensen bij de mishandeling betrokken. Afgelopen weekend werden geblurde bewakingsbeelden van hen gedeeld.

Twee van hen worden nog gezocht. Nu twee van de vier verdachten zich hebben gemeld, zijn hun foto's verwijderd.

De geblurde foto's van de overige twee staan nog online. Zij hebben tot en met woensdag de tijd om zich te melden, anders worden herkenbare foto's van het tweetal gedeeld, zegt de politie.

Wat er aan de mishandeling vooraf is gegaan, is niet bekend.

Er ontstaat steeds vaker brand in de meterkast, meldt RTL Nieuws. Volgens experts komt dat doordat de meterkast steeds zwaarder wordt belast door warmtepompen, laadpalen en zonnepanelen.

De deskundigen zien dat laadpalen en warmtepompen niet altijd op de juiste manier op de meterkast worden aangesloten, die daardoor snel overbelast raken. Oudere groepenkasten zijn vaak niet ontworpen voor het hogere stroomverbruik. Het risico op oververhitting neemt dan toe.

Ook Techniek Nederland zegt dat het risico op woningbranden door problemen met de elektrische installatie toeneemt. Dat komt onder meer door de toename van apparaten die veel stroom verbruiken, zoals laadpalen en warmtepompen.

"Alle stroom in de woning loopt door de meterkast. Brandveiligheid begint daarom bij een goed aangelegde en goed onderhouden groepenkast", zegt Sjoerd van Gelder van Techniek Nederland. "De elektrische installatie in je woning is geen hobbyproject en ook niet iets wat je aan een handige buurman overlaat."

Gewoon groep bij gezet

De meterkast moet op al die extra stroom voorbereid zijn. "We trekken langdurig meer energie door de meterkast heen en daar moet hij wel op gemaakt worden", zegt Henry Lootens, elektrotechnisch expert.

Maar dat gebeurt niet altijd. "Vaak wordt er gewoon een groep bij gezet. En dan denken ze: ja, het zal wel goed gaan."

Ook de complexiteit van de apparaten vraagt om een uitgebreidere meterkast. "Bij een wasmachine is het water na ongeveer een kwartier wel warm", zegt de expert. Maar bij een warmtepomp is dat anders: die heeft langdurig warmte nodig."

"Dan gaat er dus stroom via de meterkast naar die warmtepomp. Die kast wordt dan warmer en die moet daar wel op gemaakt zijn, of de ruimte hebben om die warmte kwijt te kunnen." In het ergste geval ontstaat dan brand.

Het aantal incidenten is de afgelopen jaren toegenomen, ziet adviesbureau Krado, dat in opdracht van Netbeheer Nederland het aantal elektriciteitsongelukken in huis bijhoudt. Van twee per week is het aantal incidenten gestegen naar drie per week.

Losse draden

Installateurs hebben de verantwoordelijkheid om alles goed en veilig te installeren, maar experts zien dat dat niet altijd gebeurt. Lootens komt van alles tegen: van loszittende of te dunne bedrading tot overvolle meterkasten.

"De keukeninstallateur doet zijn deel, de zonnepaneleninstallateur het zijne, daarna komt de laadpaal erbij. Er is vaak niemand die de regie neemt over het totaalplaatje en zich afvraagt: is deze meterkast eigenlijk nog wel geschikt voor al die systemen?"

Wie verantwoordelijk is voor de meterkast is volgens Lootens moeilijk te zeggen, want soms stoppen mensen er zelf van alles in. Hij waarschuwt daarom voor slechte installateurs en adviseert mensen om elektriciens te vragen naar hun 'zegelrecht', een bevoegdheid van een erkende installateur.

"Want als iemand zegelrecht heeft, dan mag diegene aan de onderkant van de meterkast de zegels van de netbeheerder doorknippen. En dan is de kans groter dat de installateur weet wat hij doet."

Nog een tip: maak van je meterkast geen opbergkast voor paraplu's, schoenen en andere spullen. "Al die extra spullen zorgen daarbij dat een brand sneller om zich heen kan grijpen", zegt verzekeraar Interpolis tegen RTL.

In het Kaukasusgebergte in Rusland zijn vijf bergbeklimmers omgekomen nadat zij vast waren komen te zitten in een zware storm. Dat gebeurde toen zij de Elbroes beklommen, met ruim 5600 meter de hoogste berg van Europa.

Volgens de Russische autoriteiten was de groep van zeven buitenlandse bergklimmers afgelopen vrijdag begonnen aan de beklimming. In de avond raakte de groep de weg kwijt, door de snel verslechterende weersomstandigheden.

Mogelijk onwel geworden

De lichamen van twee bergbeklimmers zijn inmiddels geborgen. Volgens de Russische autoriteiten werden zij gevonden op een hoogte van 5350 meter nadat zij eerder twee andere klimmers hadden gered.

De drie andere lichamen zijn nog niet geborgen. Vanwege het weer is het gebied waar ze liggen lastig bereikbaar, meldt het Russische persbureau RIA Novosti. Het is nog onduidelijk hoe de alpinisten zijn overleden, mogelijk zijn ze onwel geworden.

'Grote tragedie'

Bosnische media melden dat de bergbeklimmers uit Bosnië en Herzegovina kwamen. De groepsleden woonden allemaal in de centraal gelegen stad Zenica. Onder hen waren een echtpaar en een vrouwelijke arts die in het plaatselijke ziekenhuis werkte.

De Bosnische minister van Buitenlandse Zaken Konakovic heeft de sterfgevallen bevestigd en noemt het verlies van de inwoners een "grote tragedie".

De Elbroes ligt in het Nationaal park Priëlbroesje, net boven de grens met Georgië. Het weer kan op de berg plotseling omslaan. Daarom proberen jaarlijks minder klimmers de top proberen te bereiken dan bijvoorbeeld het geval is op de Mount Everest. Volgens lokale autoriteiten vallen er vooral veel doden onder onervaren of onvoldoende voorbereide klimmers.

Grote delen van China worden geteisterd door zware regenval, overstromingen en aardverschuivingen. Die vallen samen met Noul, de zwaarste orkaan van dit seizoen in het land.

Noul ging aanvankelijk gepaard met windsnelheden tot 160 kilometer per uur. Sinds de orkaan aan land kwam, is die fors in kracht afgenomen. Niet de orkaan maar de extreme regenval is nu het grootste probleem. In de provincie Gansu kwamen vannacht tien mensen om het leven bij een stortvloed, 23 mensen raakten gewond.

Voor de komst van Noul werden in China zo'n 800.000 mensen geëvacueerd, vooral uit steden. Ook werden veel vluchten en treinritten geannuleerd. Nu het gevaar in Zuid-China grotendeels is geweken, komt het verkeer weer op gang en kunnen mensen terug naar huis. Hevige regenval in andere delen van China houdt naar verwachting aan tot middernacht.

China-correspondent Gabi Verberg:

"De orkaan kwam gisterochtend aan in een van de dichtstbevolkte gebieden van China. De steden Shanwei en Huizhou, samen zo'n negen miljoen inwoners, werden vol geraakt. Toen was Noul al fors in kracht afgenomen. Inmiddels trekt de orkaan met snelheden van nog maar zo'n 40 kilometer per uur landinwaarts, wat we in Nederland een krachtige wind noemen.

De evacuaties waren vooral vanwege de neerslag. Steden zijn zo volgebouwd dat die het water niet kunnen opnemen. Bovendien is de regio rijk aan rivieren waardoor gevreesd werd voor overstromingsgevaar, risico's waar China zich zeer bewust van is.

Er is de afgelopen jaren dan ook veel geïnvesteerd in watermanagement en natuurherstel. Zo wordt er gewerkt aan betere waterafvoer in en rond grote steden, worden meer bomen geplant en moerassen hersteld. Dat is er allemaal op gericht om de aarde beter in staat te stellen water vast te houden ten tijde van droogte en te beschermen tegen zware regenval.

Daarnaast investeert China ook veel in rampenmanagement. Het land wordt steeds beter in het bepalen van de weersverwachting, mede door de vele weerstations die overal gebouwd worden. Daardoor kunnen mensen eerder en beter geïnformeerd worden over voorzorgsmaatregelen en waar nodig op tijd worden geëvacueerd. Vooral in de rijkere delen van Zuid-China lijkt dit z'n vruchten af te werpen."

Eerder deze maand kwamen in de stad Chongqing elf mensen om het leven door een landverschuiving. Tientallen mensen zijn daar nog steeds vermist.

In de provincie Gansu vielen eerder al in de bergen 21 doden, elders in Gansu kwamen tien toeristen om het leven door overstromingen op een camping.

In de noordelijke provincie Shanxi raakte een huis bedolven door een aardverschuiving als gevolg van regenval; vijf mensen overleefden dat niet.

Meer orkanen dan normaal

Noul is de derde orkaan die China deze maand treft, dat zijn er aanzienlijk meer dan gemiddeld. De afgelopen jaren lag het aantal in de maand juli gemiddeld rond de 1,8.

Volgens het Nationale Klimaatcentrum van China heeft dat te maken met enerzijds klimaatverandering en anderzijds El Niño, een natuurverschijnsel waarbij het zeewater in de tropische Stille Oceaan warmer wordt dan normaal.

Nederland zweet zich door weer zo'n nacht en de ventilator staat, zoals bij miljoenen anderen, standaard aan tot de wekker gaat. Handig, want de airco vinden we milieuonvriendelijk en het raam openzetten levert vooral muggen en brommers op. Alleen: die trouwe luchtverplaatser is minder onschuldig dan hij klinkt. Artsen zetten op een rij wat er 's nachts met je gebeurt als de wieken uren op je gericht staan — en hoe je de bijwerkingen beperkt zonder terug te kruipen in een broeierig bed.

Allergie en astma krijgen een gratis rondje — Een ventilator koelt de kamer niet af, hij verplaatst lucht. En met die lucht: huisstof, pollen, huidschilfers van de kat en het stof dat maandenlang op de wieken heeft liggen rijpen. Voor wie gevoelige luchtwegen, hooikoorts of astma heeft, betekent dat vaak wakker worden met een piepende borst, hoestbuien of een verstopte neus. Bijkomend probleem: de droge luchtstroom irriteert precies de slijmvliezen die zich anders tegen die allergenen zouden verweren.

Stijve nek en spieren die niet meer meewerken — Wie de hele nacht een koele bries op dezelfde plek krijgt — meestal schouder, nek of rug — merkt 's ochtends de rekening. De lokale afkoeling knijpt de bloedvaten samen, spieren verkrampen en omdat je uren nauwelijks beweegt, wordt die spanning gefixeerd. De klassieker is de stijve nek die pas rond de koffie weer een beetje wil draaien.

Verstopte neus door — jawel — droge lucht — Constante luchtstroom droogt neus, mond en keel uit. Je lichaam reageert daarop met méér slijm, niet minder. Het resultaat is een verstopte neus, een schrapende keel, ochtendhoest en soms een dof drukkend voorhoofd. Kno-artsen wijzen op het zogeheten mucociliair transport: de microscopische haartjes in de neus die stof en allergenen naar buiten vegen, hebben vocht nodig. Blaas dat vocht weg en je zet je eigen luchtwegverdediging op stand-by.

Droge huid en prikkende ogen — Wie al eczeem, psoriasis of droge ogen heeft, krijgt van een ventilator die de hele nacht op het gezicht staat een gratis verergering toe. De uitdrogende luchtstroom trekt vocht uit de opperhuid en verdampt de traanfilm sneller dan die aangevuld wordt. Contactlensdragers herkennen het gevoel meestal binnen een minuut na het opstaan.

Zo houd je de ventilator én je gezondheid — Terug naar bed zonder verkoeling is voor de meeste mensen geen realistisch advies bij een tropennacht. Wel kun je met een paar aanpassingen het grootste ongemak wegorganiseren:

• Richt de ventilator niet op je hoofd, maar schuin langs het bed of tegen een muur, zodat er lucht circuleert zonder dat je in de directe straal ligt.
• Gebruik de zwenkfunctie. Verdeelde luchtstroom droogt minder uit dan een constante bries op één plek.
• Maak de wieken en het rooster regelmatig schoon; stoffige bladen zijn niets meer dan een allergeenverspreider met stekker.
• Zuig en stof geregeld af, vervang filters van ventilatie of airco op tijd en probeer de luchtvochtigheid tussen 30 en 50 procent te houden — een bakje water op de verwarming of een luchtbevochtiger scheelt al.
• Word je wakker met een droge neus, spuit dan voor het slapen fysiologisch zout (verkrijgbaar bij elke drogist) in beide neusgaten.
• Zet de ventilator op een timer die halverwege de nacht uitgaat, als de kamertemperatuur dan toch al zakt.

De nuchtere conclusie — Een ventilator veroorzaakt geen blijvende schade en zeker geen ernstige ziekte; dat is de geruststellende kant van het verhaal. Maar hij koelt ook geen lucht. Wat hij doet is zweet verdampen en de illusie van frisheid leveren — met vier vervelende neveneffecten in de aanbieding. Wie de ventilator een halve slag draait, de wieken afneemt en de kamer op een fatsoenlijke luchtvochtigheid houdt, wint aan alle kanten: koeler bed, minder gepiep, minder ochtendkuchen en een neus die tenminste tot het ontbijt meewerkt.

Meer weten?

• Longfonds — Wat wel en niet te doen bij hitte longfonds
• Gezondheid.be — Slapen met een ventilator, is dat gezond? gezondheid
• Linda — De hele nacht slapen met een ventilator aan

Steeds meer Nederlanders dromen van uitstappen voor de AOW-leeftijd. Pensioenfondsen laten je fijn rekenen met bruto bedragen. Wat er niet bij staat: de Belastingdienst wacht met heffingskortingen die verdampen, een pensioenkorting van ongeveer 7 procent per jaar en een RVU-heffing die in 2028 richting 65 procent gaat. Eerder stoppen is vooral een fiscaal rekensommetje — en de fiscus rekent mee

Eerder stoppen klinkt als vrijheid. Maar reken je niet rijk. Wie zijn pensioen naar voren haalt, ontdekt dat "netto" en "bruto" plotseling twee heel verschillende werelden zijn — en dat de folder van het pensioenfonds de kleinste van de twee liet zien.

De actuariële korting van 7 procent per jaar

Vervroegd pensioen is geen cadeau van je pensioenfonds. Het is een lening van jezelf, aan jezelf, tegen ongunstige voorwaarden. Als vuistregel kost elk jaar dat je je pensioen naar voren haalt ongeveer 7 procent van je levenslange uitkering. Drie jaar eerder stoppen betekent dus grofweg een vijfde minder pensioen — voor de rest van je leven.

Die korting heet actuariële herrekening en klinkt neutraal, maar hij is dat niet. Je pensioenfonds gaat er simpelweg vanuit dat je langer uitgekeerd krijgt en verdeelt dezelfde pot over meer jaren. Wie op zijn 64ste stopt en 90 wordt, financiert die extra jaren zelf.

De RVU-heffing loopt op naar 65 procent

Voor werknemers die met de werkgever afspreken om eerder te stoppen — de zogeheten Regeling Vervroegde Uittreding — geldt sinds 1 januari 2026 een structurele drempelvrijstelling. Klinkt goed, tot je de kleine lettertjes leest.

• Je mag maximaal drie jaar vóór je AOW-leeftijd stoppen met vrijgestelde uitkering.
• Het vrijgestelde bedrag is € 2.357 bruto per maand (2026), plus € 300 extra voor lage inkomens.
• Alles daarboven of daarbuiten valt onder de RVU-heffing van 57,7 procent in 2026 — oplopend naar 64 procent in 2027 en 65 procent in 2028.

Wie vier jaar voor zijn AOW wil stoppen, of € 3.500 bruto per maand meekrijgt, ziet dus meer dan de helft van dat extra deel naar de fiscus verdwijnen. Formeel betaalt de werkgever die heffing, maar reken maar dat die hem verrekent in wat hij overhoudt voor jouw vertrekregeling.

De heffingskortingen verdampen sneller dan je denkt

Zolang je werkt, krijg je arbeidskorting — in 2026 een aftrekpost die bij een modaal inkomen zomaar richting de 5.500 euro per jaar loopt. Stop je met werken, dan verdwijnt die korting per direct. Ook de inkomensafhankelijke combinatiekorting vervalt als je geen arbeidsinkomen meer hebt.

Het gevolg: je bruto pensioen mag dan lager zijn dan je bruto salaris, netto is het verschil vaak fors groter dan je verwacht. Twee mensen met hetzelfde bruto-inkomen kunnen honderden euro's per maand verschillen, puur omdat de één werkt en de ander stopt.

En de AOW-korting waar iedereen op wacht? Die komt pas op je AOW-leeftijd. Wie eerder stopt, betaalt in de tussenperiode nog gewoon het volle premietarief van bijna 36 procent in de eerste schijf.

Toeslagen en de tweede schijf: een dubbele val

De schijfgrenzen worden in 2026 bewust niet volledig aangepast aan de inflatie, om de btw-verlaging op cultuur en sport te financieren. De tweede schijf begint bij € 78.426. Wie meerdere pensioenen tegelijk laat uitkeren — ouderdomspensioen, een lijfrente, misschien een klein tweede pensioen — belandt sneller dan verwacht in die hogere schijf.

Erger nog: elk pensioenfonds houdt loonheffing in alsof jij daar je enige inkomen hebt. De optelsom komt pas op je aanslag boven water, meestal als een naheffing. Wijzer in Geldzaken waarschuwt er niet voor niets al jaren voor.

Daarbovenop kunnen zorgtoeslag en huurtoeslag verdwijnen zodra je pensioen wordt uitgekeerd. Wie tijdelijk een groter deel opneemt om het "AOW-gat" te overbruggen, verliest die toeslagen soms voor een heel jaar — ook als hij daarna weer onder de grens duikt.

En dan komt in 2029 het bedrag ineens

Vanaf 1 januari 2029 mag je bij pensionering maximaal 10 procent van je pensioenkapitaal ineens opnemen. Perfect voor die verbouwing of camper, denk je. Tot je beseft dat dat bedrag in één klap bij je jaarinkomen wordt opgeteld en dus vrijwel zeker in de hoogste schijf valt. Van een opname van 40.000 euro houd je dan al snel minder dan 22.000 over.

Wat betekent dit voor je rekenmodel?

Wie serieus overweegt eerder te stoppen, kan niet volstaan met "ik heb genoeg gespaard". De drie kernvragen zijn:

• Blijf je binnen de driejaarsgrens en het RVU-drempelbedrag, of ga je 57 tot 65 procent extra heffing betalen?
• Reken je met de actuariële korting van circa 7 procent per jaar op je levenslange pensioen?
• Weet je hoeveel heffingskorting je kwijtraakt en welke toeslagen wegvallen zodra je stopt?

Het Nibud raadt niet voor niets aan om met je pensioenfonds én de Belastingdienst te schakelen voordat je je ontslagbrief tekent. De folder is bruto. Het leven is netto.

De vrijheid van eerder stoppen is echt — alleen kost hij niet één keer geld, maar drie keer: bij het pensioenfonds, bij de fiscus en bij de Belastingdienst/Toeslagen. En van die drie stuurt alleen de eerste je een vriendelijke brief.

Vrouwen konden geen narcist zijn — dat dachten psychologen decennialang. Nieuw onderzoek en de klinische praktijk laten iets anders zien: narcisme bij vrouwen bestaat wel degelijk, maar het blijft vaak onder de radar. Verborgen achter zorgzaamheid, perfectionisme en een keurig imago. Dit zijn de signalen bij een partner, moeder, bazin of vriendin.

Wie aan een narcist denkt, ziet meestal een man voor zich. Iemand die zichzelf luidruchtig op de borst klopt, anderen vertrapt en over lijken gaat. Dat beeld klopt — maar het is onvolledig. In diagnostische handboeken en onderzoek is jarenlang vooral naar mannen gekeken, waardoor de vrouwelijke variant grotendeels onzichtbaar bleef. Vergelijk het met autisme en ADHD, die bij vrouwen ook systematisch later of anders worden herkend.

De grootste meta-analyse tot nu toe — 355 studies bij ruim 470.000 mensen — bevestigt dat mannen gemiddeld iets narcistischer scoren dan vrouwen, maar dat verschil is klein en zit vooral in de opvallende, grandioze variant. Op kwetsbaar of verborgen narcisme scoren mannen en vrouwen nagenoeg gelijk. Juist die verborgen variant is de vorm die relaties, gezinnen en werkvloeren jarenlang stilletjes kan verzieken.

Twee smaken: openlijk en verborgen

Psychologen maken grofweg onderscheid tussen twee vormen:

• Grandioos of openlijk narcisme — de bekende variant. Groots, dominant, hongerig naar bewondering, weinig schaamte. Deze vorm valt snel op. Bij mannen komt dit type vaker voor.
• Kwetsbaar of verborgen narcisme — introverter, gevoeliger voor kritiek, vermomd als bescheidenheid of slachtofferschap. Onder de oppervlakte zit hetzelfde patroon: het gevoel bijzonder te zijn, weinig echte empathie, en anderen inzetten om de eigen leegte te vullen. Bij vrouwen komt deze vorm relatief vaker naar voren.

Belangrijk onderscheid: iemand kan narcistisch gedrag vertonen zonder een narcistische persoonlijkheidsstoornis te hebben. Bij gedrag is er nog ruimte voor spijt, empathie en verandering. Bij de stoornis — zoals beschreven in de DSM-5-TR — is er sprake van een hardnekkig patroon van grootheidsgevoelens, buitensporige behoefte aan bewondering en een gebrek aan empathie dat door alle levensgebieden loopt.

Waarom vrouwen langer onder de radar blijven

Vrouwelijke narcisten hebben één krachtige buffer die mannen minder inzetten: het imago van de goede vrouw, moeder of vriendin. Zij weten dat sociale afkeuring hen harder raakt en dat hun identiteit in de buitenwereld vaak wordt afgemeten aan zorg, warmte en betrouwbaarheid. Dus houden ze de schone schijn op — vaak jarenlang, vaak overtuigend.

Onderzoekers zien daarnaast dat narcistische vrouwen agressie zelden fysiek of frontaal uiten. Ze kiezen indirecte wegen: roddelen, iemand uitsluiten, iemand systematisch klein maken, kinderen of collega’s tegen elkaar opzetten. Die vormen van "relationele agressie" doen niet minder pijn — ze zijn alleen moeilijker aan te wijzen.

Zeven signalen van verborgen narcisme

Één opmerking of eigenschap maakt nog geen narcist. Kijk naar het patroon, niet naar het incident.

1. De buitenwereld ziet iemand anders dan jij. Voor collega’s, familie of Instagram-volgers is ze warm, gul en gezellig. Thuis of achter de schermen krijg jij een andere versie.
2. Subtiele kleinerende opmerkingen. "Dat heb je weer goed gedaan, hè." Buitenstaanders horen het niet, jij voelt precies wat er bedoeld wordt.
3. Controle vermomd als zorg. Waar je bent, met wie je praat, hoe je je kleedt — het lijkt bezorgdheid, maar er is één juiste manier: die van haar.
4. Regels gelden voor jou, niet voor haar. Zij mag een leugentje, een flirt of een uitzondering. Jij niet.
5. Emotionele leegzuiging. Jij geeft aandacht, geruststelling en excuses. Terug krijg je vooral verwijten, koelte of stilte.
6. Slachtofferrol. Ook wanneer zij pijn heeft veroorzaakt, is zij uiteindelijk degene die het zwaarst getroffen is.
7. Geen enkele echte, gelijkwaardige vriendschap. Wel veel kennissen, veel bewonderaars — geen beste vriendin die haar tegenspreekt.

Hoe herken je haar in verschillende rollen

Waarom juist jij haar aantrekt

Verborgen narcisten kiezen hun mensen zorgvuldig. Ze zoeken partners, vriendinnen en collega’s die veel empathie hebben, moeilijk grenzen stellen en snel verantwoordelijkheid nemen voor de gemoedstoestand van een ander. Ook mensen met een lage eigenwaarde zijn kwetsbaar: die accepteren de kleineringen als iets wat ze verdienen. Sterke, empathische mensen zijn interessante prooien juist omdát ze sterk zijn — zij dienen als leverancier van bewondering en steun die de narcist zelf niet kan opbrengen.

Wat helpt — en wat niet

• Stop met bewijs zoeken. Je hebt geen rechtszaak nodig. Als een patroon je maandenlang uitput, is dat op zichzelf al signaal.
• Documenteer voor jezelf. Kort een paar voorvallen opschrijven helpt tegen de mist die gaslighting achterlaat.
• Zoek een derde blik. Een therapeut, huisarts of vertrouwenspersoon buiten haar invloedssfeer. Bij de eigen huisarts, GGZ of een gespecialiseerd traumatherapeut in Amsterdam kun je terecht.
• Verwacht geen inzicht van haar. Bij een echte persoonlijkheidsstoornis is er zelden spijt of duurzame verandering. Bij louter narcistisch gedrag kan therapie iets opleveren — maar dat begint met haar erkenning, niet met jouw geduld.
• Grenzen zijn geen straf. Ze zijn de enige taal die werkt. Grijp niet naar uitleg, maar naar handelen: minder contact, andere afspraken, in het uiterste geval breken.

Je drogist staat vol met potjes die beloven je jonger te laten voelen, zien en blijven. NAD+, coënzym Q10, spermidine – de anti-aginghype is groot en de industrie verdient er miljarden mee. Maar hoeveel van die supplementen zijn nog steeds zo geweldig als je ze wetenschappelijk onder de loep legt?

Een gepokt en gemazelde wetenschapsjournalist van New Scientist zocht het uit en zijn conclusie is genadeloos: bijna geen enkel supplement werkt. Op de volgende twee na.

Meer dan 250 supplementen getest, bijna alles valt door de mand

Een groep experts onder leiding van bioloog Suresh Rattan van de Universiteit van Aarhus in Denemarken beoordeelde de wetenschappelijke onderbouwing van meer dan 250 stoffen die worden verkocht als anti-agingmiddel. Het gaat om vitamines, mineralen, plantenextracten, traditionele medicijnen, probiotica en hormoonsupplementen; inclusief de bekende hypenamen die je op elk anti-agingforum tegenkomt.

Geen enkele stof voldeed aan de hoogste bewijsstandaard. Slechts een handjevol haalde een tweede plek op de ranglijst. De conclusie van de onderzoekers is glashelder: het slikken van deze supplementen is op dit moment vooral "een daad van geloof en hoop", niet van harde wetenschap.

Toch zijn er twee lichtpuntjes

Ondanks die sombere conclusie ontdekte de journalist, na verder graven, twee supplementen die wel degelijk resultaat lijken te boeken.

Het eerste is een simpele, dagelijkse multivitamine. In een grootschalig onderzoek onder ruim 21.000 mensen boven de 60 werd een deel van de deelnemers twee jaar lang gevolgd, waarbij hun biologische leeftijd voor en na werd gemeten. Wie dagelijks een multivitamine slikte, bleek gemiddeld iets langzamer te verouderen dan de groep die niets kreeg.

Het verschil was bescheiden — een maand of twee over twee jaar — maar kan over een langere periode flink oplopen. Diezelfde onderzoeksgroep ontdekte bovendien dat multivitaminegebruik samenhing met een tragere geheugenachteruitgang bij zestigplussers.

Visolie

Het tweede lichtpunt is omega-3. Onderzoekers van de Universiteit van Zürich volgden drie jaar lang mensen tussen de 70 en 91 jaar oud. Wie een omega-3-supplement slikte, bleek biologisch gemiddeld drie maanden minder verouderd dan de placebogroep. Voegden de deelnemers daar ook nog vitamine D en krachttraining aan toe, dan liep de winst zelfs op tot vier maanden.

Toch nog niet naar de drogist rennen

Voordat je nu je hele aanrecht volzet met potjes: de wetenschapper blijft voorzichtig. Beide onderzoeken zijn gebaseerd op metingen van "biologische leeftijd" — een instrument dat notoir onbetrouwbaar is. Bovendien werden er in geen van beide studies daadwerkelijke gezondheidsverbeteringen gevonden. Een iets tragere biologische veroudering is dus niet automatisch hetzelfde als langer gezond leven. Er is zelfs een kans dat de deelnemers alleen een tekort aan bepaalde vitamines hadden en dat de multivitamine dat tekort gewoon aanvulde, in plaats van dat er een magisch verouderingseffect optrad.

De enige supplementen die het waard zijn

Wat blijft er dan over voor wie toch iets wil slikken? Vitamine D, als je in een land woont waar de winterzon te zwak is om zelf genoeg aan te maken. Foliumzuur, als je zwanger probeert te worden. Omega-3-vetzuren, als je niet wekelijks vette vis eet. En vitamine B12, als je veganistisch eet. Voor de rest van de potjes in het schap? Je kunt je geld beter aan iets anders uitgeven.

Bron: New Scientist

"Wacht maar tot je ouder bent, dan zijn de katers pas écht erg." Je hebt het vast wel eens gehoord, van je ouders, je oudere collega of die ene vriend die zichzelf graag als kater-expert positioneert. Maar daar klopt helemaal niks van. Je kater wordt juist minder heftig naarmate je ouder wordt. Hoe zit dat dan?

Je lichaam beschouwt alcohol als gif en wil er dus zo snel mogelijk vanaf. Bij het afbreken ervan ontstaat de giftige stof acetaldehyde, en dié zorgt voor je bonkende hoofd en trillerige gevoel. Daarnaast droogt alcohol je flink uit, waardoor je slap, moe en muf wakker wordt. Bij sterke drank is dat effect nog groter, omdat je daarbij vaak minder vocht binnenkrijgt dan bij bijvoorbeeld een biertje.

Waarom het dan tóch klopt dat je minder aankan

Eén ding is waar: je tolerantie voor alcohol daalt wél als je ouder wordt. Logisch, want je drinkt simpelweg minder vaak. Je hebt werk, verplichtingen en geen zin meer om elke week de kroeg leeg te drinken. Waar je vroeger moeiteloos de hele avond doorzakte, ben je nu na drie glazen wijn al aangeschoten.

Je pijngrens gaat juist omhoog

Maar hier komt het opvallende deel: naarmate je ouder wordt, kun je over het algemeen beter met pijn omgaan en dus ook beter met een kater. Ook drink je waarschijnlijk anders dan vroeger. Op jongere leeftijd drink je vaak puur om dronken te worden, in korte tijd veel alcohol achterover slaan (het bekende binge drinken). Op latere leeftijd doe je dat minder.

Waarom het dan wel zo klote aanvoelt

Als je minder vaak drinkt, ben je ook minder gewend aan het gevoel van een kater. Ga je dan tóch een avondje stevig door, dan komt die klap harder aan dan je gewend bent. Je brein speelt je bovendien parten: door geheugenbias vergeet je precies hoe verschrikkelijk je je de vorige keer voelde en beloof je jezelf plechtig "nooit meer"; tot de volgende borrel zich aandient.

En dan is er ook nog het volwassen leven

De grootste spelbreker is misschien wel je dagelijks leven. Als achttienjarige kon je de hele dag stinkend op de bank hangen met een zak chips. Nu moet je naar je werk, boodschappen doen of de kinderen naar school brengen. Je leven staat niet stil voor je kater en dát maakt het allemaal een stuk minder leuk.

Je kater wordt dus eigenlijk niet erger als je ouder wordt, die zou zelfs iets moeten meevallen. Het zijn vooral de omstandigheden eromheen, zoals verantwoordelijkheden en een lagere alcoholtolerantie, die het zo laten aanvoelen.

Zondag is er geen uitzending van Nieuwsuur. We maken de komende weken plaats voor het programma Zomergasten.

Wil je tóch naar Nieuwsuur kijken, bezoek dan onze YouTube-pagina waar we regelmatig (onderzoeks)verhalen publiceren en updates over het laatste nieuws. Het verhaal van dit weekend is hieronder te bekijken.

Nieuwsuur is er maandag uiteraard weer. Zoals altijd om 22.00 uur op NPO 2.

Bosbranden Europa

In het zuidwesten van Frankrijk zijn bijna 200.000 mensen geëvacueerd. Volgens de Franse autoriteiten is het de grootste evacuatie-operatie ooit in Frankrijk. Ook in Spanje zijn tienduizenden mensen geëvacueerd. In de studio schuift aan Bertram de Rooij, onderzoeker bij de Wageningen Universiteit en lid van de vrijwillige brandweer. Hoe kunnen dit soort grote branden worden voorkomen?

World Pride

Vandaag is in Amsterdam de World Pride begonnen. De komende weken staat de hoofdstad in het teken van activiteiten rondom de lhbti-gemeenschap. Dit jaar neemt Nederland het stokje over van de Verenigde Staten, dat vorig jaar de World Pride organiseerde.

In dat land staan de rechten van lhbti'ers onder druk. Met name die van transpersonen. Direct aan het begin van zijn tweede termijn vaardigde Trump een aantal decreten uit die hun direct raken. Voor een groeiend aantal van hen een reden om te vertrekken/te vluchten en asiel aan te vragen in Nederland.

Oekraïens jeugdorkest in Nederland

Jonge musici die regelmatig met hun instrument de schuilkelder in moeten, of die het land uit zijn gevlucht omdat hun muziekscholen en concertzalen vernietigd zijn. De muzikanten van het Nationale Jeugdorkest van Oekraïne maken het allemaal mee: ongeveer de helft van de muzikanten woont nog in Oekraïne, de andere helft is het land ontvlucht.

Het orkest speelt morgen voor het eerst in Nederland, in het Concertgebouw in Amsterdam. Wij zochten ze deze week alvast op tijdens hun repetitieweek in Duitsland.

Al sinds de invoering van het Europese asiel- en migratiepact op 12 juni ligt de asielregistratie in Griekenland vrijwel stil. In kampen op het vasteland en op de eilanden zitten mensen opgesloten zonder dat hun asielaanvraag ooit is geregistreerd. Ook het online systeem van het ministerie, waarmee mensen op eigen houtje asiel kunnen aanvragen, werkt niet meer.

Mensen die zich alsnog melden bij registratiekampen worden vaak niet toegelaten, en soms zelfs gearresteerd en vervolgd wegens "illegaal verblijf", aldus Lefteris Papagiannakis, voorzitter van de Griekse Vluchtelingenraad. Hij toont Nieuwsuur detentiekamp Amygdaleza, ten noorden van Athene. "Ze zitten opgesloten in een soort gevangenis, beheerd door de politie. Ook vrouwen en kinderen." Het is volgens hem "een tactiek" om mensen af te schrikken.

Nieuwsuurverslaggever Saskia Dekkers bezocht de omgeving van zo'n detentiekamp met Papagiannakis:

Asieladvocaat Minos Mouzourakis, van Refugee Support Aegean (RSA) bevestigt de beelden. Mensen die door de Griekse autoriteiten naar kampen worden gebracht voor screening, identificatie en asielregistratie, worden daar al wekenlang vastgehouden onder erbarmelijke omstandigheden. Detentie mag volgens Europese regels geen automatisme zijn, benadrukt hij: "Het gaat om het ontnemen van iemands vrijheid. Dat is een inbreuk op de mensenrechten."

Volgens de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR kwamen in de eerste vijf weken na de invoering van het pact 4200 migranten aan in Griekenland. Papagiannakis en Mouzourakis zeggen dat vrijwel niemand van hen is geregistreerd.

Onderzoeker migratiebeleid Angeliki Dimitriadi noemt de gang van zaken opvallend: "Griekenland heeft bijna twee jaar de tijd gehad om zich op de invoering van het pact voor te bereiden. Ik denk dat het een indirecte manier is om een boodschap af te geven: dat Griekenland zijn afschrikkingspolitiek versterkt."

Brandbrief

Dertien juridische hulporganisaties stuurden vorige week een brandbrief naar de Griekse regering en naar een afgevaardigde van de Europese Commissie. Een reactie bleef nog uit.

Het Griekse ministerie van Migratie en de vertegenwoordiging van de Europese Commissie in Athene reageerden niet op vragen van Nieuwsuur.

Opvallend: de Europese Commissie oordeelde vorige week, in een eerste tussenevaluatie, positief over de eerste maatregelen die Griekenland nam bij de invoering van het pact.

Asieladvocaat Mouzourakis weerspreekt dat de Commissie niet op de hoogte is: "Er zitten functionarissen van de Europese Commissie in Griekenland, wij hebben regelmatig contact met hen. De Commissie weet dus heel goed dat het systeem is vastgelopen, en heeft Griekenland al langer aangespoord de misstanden in de kampen op te lossen. Zonder resultaat. Dat de tussenevaluatie dan een ander beeld schetst, geeft te denken."

De Europese Commissie zegt tegen Nieuwsuur dat het registreren van asielzoekers onder de bevoegdheid valt van lidstaten zelf.

Het migratiepact in Nederland

De IND zegt tegen Nieuwsuur dat de eerste maand van de inwerkingtreding van het migratiepact in Nederland "goed en rustig" is verlopen. "Het lukt ons om verreweg het grootste gedeelte van alle aanvragers in één dag het gehele proces te laten doorlopen, van aanmelden tot indienen van de asielaanvraag. Het grootste deel van de aanvragers kan dit zelfstandig met een tablet."
De IND levert nog geen cijfers over de werking van het pact binnen Nederland en Europa. "Als het pact zo'n 100 dagen in werking is verwachten wij cijfers te kunnen delen die inzicht geven in de werking ervan.

Onderzoeker Dimitriadi: "De harde Griekse aanpak is niet nieuw en past in een bredere Europese lijn: strenger beleid, meer terugkeer, minder asiel. Voor de Commissie is het een politieke keuze om deze Griekse regering te steunen."

Papagiannakis en Mouzourakis zeggen dat de situatie op korte termijn onhoudbaar wordt. De detentiecentra raken vol met mensen in juridisch niemandsland: het is onduidelijk wie asiel krijgt en wie niet, terugkeer is daardoor onmogelijk, en onbeperkte opsluiting zonder duidelijke procedure kan evenmin standhouden.

Asieladvocaat Mouzourakis verwacht dat migranten die via het vasteland Griekenland binnenkomen, zich straks niet meer melden bij de autoriteiten. "Als registratie niet alleen inefficiënt is, maar ook gevaarlijk, als je er je vrijheid mee riskeert en zelfs strafrechtelijke vervolging, dan gaan mensen op zoek naar andere routes, naar andere landen."

Ook Italië loopt vast: gebrek aan detentiecentra voor afgewezen asielzoekers

Niet alleen Griekenland worstelt met het migratiepact. "Het Italiaanse systeem is niet ontworpen om afgewezen asielzoekers vast te houden", zegt Eleonora Celoria van ASGI, een vereniging van juristen en migratie-experts in Italië.

Italië heeft wel plannen om nieuwe detentiecentra te bouwen, maar de kans is groot dat mensen alsnog worden vrijgelaten. Celoria: "Het systeem is niet bedoeld om asielzoekers vast te zetten wiens aanvraag is afgewezen. In Italië geldt een detentielimiet van 18 maanden, veel mensen komen weer vrij vanwege die limiet. Die kunnen dan vrij doorreizen."

De Europese Commissie tikte Italië deze maand op de vingers omdat het land weigerde twaalf geregistreerde asielzoekers terug te nemen die naar West-Europa waren doorgereisd, terwijl Italië daar onder het Europese pact verantwoordelijk voor is. Volgens Celoria doet Italië bewust zo min mogelijk: nieuwe regels invoeren van het pact betekent ook verantwoordelijkheid nemen.

Een demonstratie in Italië tegen geweld van de politie resulteerde afgelopen week in geweld tegen de politie. Bij dat protest in Bologna raakten tientallen agenten gewond.

Het protest was georganiseerd uit solidariteit met de 42-jarige Abderrahim Fakir, een Italiaan van Marokkaanse afkomst die zondag overleed tijdens een arrestatie. Tegelijkertijd houdt een andere geruchtmakende zaak de Italiaanse politiek in zijn greep: de zaak-Roggero waarin een juwelier terechtstaat voor het doden van twee overvallers.

Het zijn twee op zichzelf staande geweldsincidenten. Maar rechts en links grijpen de calamiteiten aan voor een felle politieke discussie over geweld, die al vaker oplaaide in Italië.

Eerst terug naar Bologna. De demonstratie vond daar maandag op twee pleinen plaats. Op de ene locatie verliep alles vreedzaam. Maar op het andere plein sloegen de demonstranten winkelruiten in, staken auto's in brand en vernielden geldautomaten.

Onderwerp van het protest was Abderrahim Fakir. Hij overleed zondag toen hij door twee Italiaanse agenten werd gearresteerd. De politieagenten waren afgekomen op een melding over "een man met een psychose". Online circuleren beelden van het incident, dat doet denken aan de dood van de Amerikaanse George Floyd: terwijl Fakir roept om hulp, laten de agenten hem niet los. Enkele momenten later ligt hij levenloos op de grond.

De doodsoorzaak is op dit moment nog niet definitief. La Repubblica Bologna meldt op basis van de eerste autopsieresultaten dat zijn luchtwegen geblokkeerd waren.

De andere geruchtmakende zaak gaat over de juwelier Mario Roggero (72). Hij werd op 15 juli door het hooggerechtshof veroordeeld tot een gevangenisstraf van ruim 14 jaar. Na een overval op zijn zaak schoot hij buiten op de drie wegrennende overvallers; twee van hen kwamen om het leven en de andere raakte gewond.

Rechtse partijen in Italië scharen zich nu achter Roggero. Zo hekelt de partij van premier Giorgia Meloni de rechters die Roggero deze straf hebben opgelegd - hij zou simpelweg het recht op zelfverdediging hebben toegepast. De Lega van vicepremier Matteo Salvini gaat nog verder: de partij wil de regels voor noodweer verruimen, zodat slachtoffers van een gewapende overval minder snel strafrechtelijk vervolgd kunnen worden. Tegelijkertijd scharen ze zich wel achter de politie in de zaak van Fakir.

Van geweld naar politiek

"Eigenlijk staan beide geweldsincidenten los van elkaar", aldus universitair docent en Italiëkenner Arthur Weststeijn. "De ene zaak gaat over politiegeweld. De andere gaat juist over geweld van een individu."

Dat deze zaken nu in dezelfde context worden besproken, heeft volgens Weststeijn voornamelijk een politieke drijfveer: "Juist het thema 'veiligheid' kan bij de parlementaire verkiezingen volgend jaar een belangrijke rol gaan spelen."

Dat zit zo: in Italië is een extreemrechtse partij in opkomst. Futuro Nazionale van oud-generaal Roberto Vannacci. "Hij wil zich profileren als extremere variant van radicaal-rechts", aldus Weststeijn. Volgens hem is de zaak van juwelier Roggero daarom aantrekkelijk: "De Italiaanse burger moet zich kunnen verdedigen", is de gedachte.

Over Roggero heeft Vannacci gezegd: ik sta aan zijn kant. Over de rellen zei hij: "Het echte geweld komt van links."

Italië-correspondent Angelo van Schaik:

'Vannacci is een voormalig generaal die onder meer in Rusland heeft gezeten. Toen hij terugkwam in Italië, bleek hij er behoorlijke controversiële ideeën op na te houden. Vicepremier Salvini dacht: die haal ik bij mijn Lega-partij, want hij is populair en trekt stemmen. Op een gegeven moment kreeg Vannacci door dat hij ook op eigen benen kon staan. Toen begon hij zijn eigen extreemrechtse partij.

Vanwege Vannacci's populariteit voelt Salvini zich gedwongen om nog nadrukkelijker op de rechterflank te profileren, terwijl hij natuurlijk al rechts was. Dit zie je terug in de manier waarop Salvini zich in de Roggero-zaak achter de juwelier schaart. Salvini vindt dat hij moet worden vrijgelaten en zegt zelfs dat hij hem kandidaat zou kunnen maken voor zijn partij.

Deze ruk naar rechts zou bij de volgende verkiezingen problemen kunnen opleveren. Hoewel Meloni deze waarschijnlijk zal winnen, rijst de vraag hoeveel kiezers bij de partij van Salvini vertrekken, en naar Vannacci gaan. Als Vannacci voldoende gewicht in de schaal legt, kan de hele rechterflank opschuiven."

Weststeijn: "De juwelier, die zijn overvallers achterna rende, is een oudere man die past in het plaatje van wat mensen als een 'echte Italiaan' zien." Fakir echter, was een Italiaan met een Marokkaanse achtergrond. "Dat speelt een grote rol in de rechtse beeldvorming."

Italië linksom of rechtsom?

Premier Meloni voelt de druk groeien door de opkomst van Vannacci. Hij staat in de peilingen op zo'n 7 procent en "snoept direct stemmen af van Meloni", zegt Weststeijn.

Dat brengt de premier in een lastige positie bij de parlementsverkiezingen volgend jaar. Weststeijn: "Als Meloni Vannacci's partij niet tot de coalitie laat toetreden, loopt ze het risico dat juist een linkse coalitie gevormd moet worden. Dat wil ze niet."

Als Meloni hem alsnog laat toetreden, moet ze Vannacci ook wat thema's geven. "Dit thema van geweld en veiligheid kan daar een van zijn."

Politiegeweld in Italië

Discussies over (politie)geweld zijn niet nieuw in Italië. Regelmatig zijn er incidenten met agenten, ziet Weststeijn. "Wij zijn gewend dat de politie je vriend is. Maar als je in Italië iets verkeerd doet, loop je de kans meteen bont en blauw geslagen te worden."

In 2005 stierf de 18-jarige Federico Aldrovandi bij een controle van de politie. Hetzelfde lot trof vier jaar later Stefano Cucchi, die na een verhoor overleed in zijn cel.

Stemming hoofdaanklager Internationaal Strafhof

De lidstaten van het Internationaal Strafhof stemmen vandaag over het ontslag van hoofdaanklager Karim Khan, die is geschorst om vermeend seksueel wangedrag. Nederland steunt dit vertrek, maar wat zijn de overwegingen en verwachtingen? In de studio spreken we met hoogleraar internationaal strafrecht Marieke de Hoon.

Chaos in asielketen Griekenland

Het Europese asiel- en migratiepact is sinds 12 juni van kracht. Dat de invoering gepaard zou gaan met enkele hobbels, werd al verwacht. Maar in Griekenland is de situatie ernstiger: dertien juridische hulporganisaties luiden de noodklok. En niet alleen in Griekenland zijn er problemen.

Problemen met de das in Nederland

In onze nieuwe zomerserie 'Ondergronds' kijken we naar ondergrondse oplossingen voor bovengrondse problemen. Vandaag: dassen. De das begint met graven zodra hij zijn neus stoot, zeggen ecologen weleens. En dat doet hij ook op plekken waar hij voor problemen zorgt voor de mens, zoals onder spoordijken. De afgelopen jaren lag het treinverkeer op verschillende plekken voor langere tijd plat omdat er een dassenburcht onder het spoor zat.