EU-landen roepen Orbán tot de orde om blokkade sancties Rusland
Hongarije dreigt een nieuw sanctiepakket tegen Rusland en een lening voor Oekraïne te blokkeren. EU-leiders hebben de Hongaarse premier Viktor Orbán terechtgewezen: in een brief roepen zij Orbán op om alsnog zijn blokkade tegen de lening op te heffen. "Geen enkele lidstaat mag de geloofwaardigheid van collectief genomen besluiten van de Europese Raad ondermijnen."
De draai van Hongarije is opvallend omdat het land eerder nog akkoord ging met de lening. Voorzitter van de Europese Raad António Costa laat Orbán in een brief weten dat een besluit van de Europese Raad moet worden nageleefd. "Elke schending van deze toezegging betekent een inbreuk op het principe van loyale samenwerking. Ik roep u met klem op om ons gezamenlijke besluit te respecteren en de lening voor Oekraïne niet langer te blokkeren."
Olietoevoer
Orbán dreigde vorige week vrijdag al het Europees steunpakket van 90 miljard euro voor Oekraïne te blokkeren. Hij doet dat naar eigen zeggen omdat zijn land geen olie meer krijgt uit de Oekraïense Droezjba-pijpleiding, die onlangs beschadigd raakte door een Russische aanval. Volgens Hongarije doet Oekraïne te weinig om de olieleveringen weer op gang te brengen. "Het is aan Oekraïne of de transporten via de pijpleiding worden hervat of niet; het wordt steeds duidelijker dat we hier te maken hebben met openlijke politieke chantage," zei Orbán tegen het parlement in Boedapest.
Gisteren liet ook de Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken Péter Szijjártó zich dreigend uit. Op X schreef hij dat Hongarije het EU-sanctiepakket blokkeert zolang Oekraïne de olietransporten naar Hongarije en Slowakije niet hervat.
Verontwaardiging
Tijdens een Europese top in december spraken Europese leiders juist nog af om gezamenlijk 90 miljard euro te lenen aan Oekraïne. Afspraak was dat Hongarije, Tsjechië en Slowakije niet mee hoeven te betalen omdat zij tegen financiële steun aan Oekraïne zijn. Dat Hongarije nu alsnog een draai maakt, leidt tot verontwaardiging binnen Europa. Zo spreekt de Poolse minister van Buitenlandse Zaken Radoslaw Sikorski van een 'schokkend gebrek aan solidariteit met Oekraïne'. Volgens hem grijpt de Hongaarse regering de situatie aan om campagne te voeren voor de verkiezingen in april.
De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Johann Wadephul noemt het niet juist dat "Hongarije zijn eigen strijd voor vrijheid en Europese soevereiniteit verraadt". Het land vraagt de Hongaren om hun besluit over het blokkeren van het EU-sanctiepakket te heroverwegen.
Europa-correspondent Saskia Dekkers:
De timing van Orbáns draai op twee cruciale besluiten over steun aan Oekraïne is relevant: de Hongaren gaan op 12 april 2026 naar de stembus en na zestien jaar premierschap staat Orbáns positie zwaar onder druk. Oppositieleider Péter Magyar ligt in meerdere peilingen voor. Orbáns campagne draait om één boodschap: dat een stem op deze 'pro-Europese, pro-Oekraïense' Péter Magyar Hongarije de oorlog in zal trekken.
Magyar heeft zich tot nu toe niet expliciet uitgesproken over financiële en militaire steun aan Oekraïne, maar Orbáns Fidesz-partij schildert hem op billboards en in campagnespotjes af als een gevaar. Ook suggereert Orbán dat Kyiv en Brussel zouden samenspannen om zijn kabinet ten val te brengen. Orbán noemde Oekraïne onlangs een 'vijand van Hongarije'. Critici zien de campagne als afleiding van binnenlandse problemen. Het gaat onder meer om corruptie en een verzwakte economie.
Orbán heeft eerder veto's gebruikt, maar niet eerder draaide hij zó openlijk een eerder gemaakte afspraak over steun aan Oekraïne terug. Volgens verschillende EU-landen stelt dat de betrouwbaarheid van Hongaarse toezeggingen ter discussie en vergroot dit de onzekerheid over verdere steun aan Oekraïne.
Politiek analist Róbert László van denktank Political Capital ziet dat de huidige repressieve strategie van Orbán tegen Oekraïne onlosmakelijk verbonden is met de zware verkiezingsstrijd in april. "Hij was zeer succesvol om anti-Oekraïense sentimenten in de Hongaarse samenleving aan te wakkeren. Oppositieleider Péter Magyar is zich daarvan bewust en is daarom erg voorzichtig als Oekraïne ter sprake komt. Hij doet zijn best om er zo min mogelijk over te spreken."
Het is de vraag of Orbáns retoriek opnieuw werkt, gezien de laatste peilingen waarin hij het aflegt tegen de oppositieleider. "Magyar is absoluut tegen versnelde toetreding van Oekraïne tot de EU. Maar als het gaat om de normale procedure om Oekraïne lid te maken van de EU, zegt hij dat Hongarije daar op de lange termijn absoluut voor openstaat."